Minimiltiaക്ക് എന്ത് സംഭവിച്ചു?

ഡിജിറ്റൽ വിനോദരംഗത്ത് ഒരു സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ആപ്ലിക്കേഷന് എങ്ങനെ ഒരു തലമുറയുടെ സാമൂഹിക ജീവിതത്തെ സ്വാധീനിക്കാൻ കഴിയുമെന്നതിന്റെ മികച്ച ഉദാഹരണമാണ് മിനി മിലീഷ്യ എന്ന മൊബൈൽ ഗെയിം. ആധുനിക കാലത്തെ അതിപ്രശസ്തമായ പബ്ജി (PUBG), ഫ്രീ ഫയർ (Free Fire) തുടങ്ങിയ ഗെയിമുകൾ പ്രചാരത്തിൽ വരുന്നതിനും മുൻപേ ഇന്ത്യയിലെ വിദ്യാലയങ്ങളിലും കലാലയങ്ങളിലും ഒരു വലിയ സാംസ്കാരിക വിപ്ലവം തന്നെ സൃഷ്ടിക്കാൻ ഈ ലളിതമായ ഗെയിമിന് സാധിച്ചു. ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ വിനോദശീലങ്ങളെയും സൗഹൃദങ്ങളെയും നിർവചിച്ച ഈ ഗെയിം എങ്ങനെയാണ് ഇത്രയധികം ജനപ്രീതി നേടിയതെന്നും പിന്നീട് എന്തുകൊണ്ടാണ് അത് വിസ്മൃതിയിലേക്ക് മുങ്ങി പോയതെന്നും പരിശോധിക്കുന്നത് കൗതുകകരമാണ്.

മിനി മിലീഷ്യയുടെ വിജയത്തെക്കുറിച്ച് മനസ്സിലാക്കണമെങ്കിൽ 2000-കളുടെ തുടക്കം മുതലുള്ള ഇന്ത്യയിലെ ഗെയിമിംഗ് സംസ്കാരത്തെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ ധാരണ ആവശ്യമാണ്. കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിച്ച് കളിക്കുന്ന ലാൻ (LAN) ഗെയിമുകളായ കൗണ്ടർ സ്ട്രൈക്കും, നീഡ് ഫോർ സ്പീഡ് പോലുള്ള റേസിംഗ് മത്സരങ്ങളും അക്കാലത്ത് സൈബർ കഫേകളിലും കോളേജ് ഹോസ്റ്റലുകളിലും സജീവമായിരുന്നു. മൊബൈൽ ഫോണുകളിൽ പാമ്പ് കളി (Snake Game) പോലുള്ള ലളിതമായ വിനോദങ്ങളിൽ നിന്ന് ബ്ലൂടൂത്ത് വഴി ഫയലുകൾ കൈമാറുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യയിലേക്ക് വളർന്ന ആ കാലഘട്ടം, കൂട്ടായ വിനോദങ്ങളോടുള്ള യുവാക്കളുടെ താല്പര്യം വർദ്ധിപ്പിച്ചു. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലേക്കാണ് 2015-ഓടെ മിനി മിലീഷ്യയുടെ കടന്നുവരവ് ഉണ്ടാകുന്നത്.

2015-ൽ ഇന്ത്യയുൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ സ്മാർട്ട്ഫോണുകൾ സാധാരണക്കാർക്ക് ലഭ്യമായിത്തുടങ്ങിയെങ്കിലും മൊബൈൽ ഇന്റർനെറ്റ് അപ്പോഴും പരിമിതവും ചിലവേറിയതുമായിരുന്നു. വേഗത കുറഞ്ഞ ഇന്റർനെറ്റ് ഉപയോഗിച്ച് ഓൺലൈൻ ഗെയിമുകൾ കളിക്കുക എന്നത് പ്രായോഗികമല്ലാത്ത ഒരു സാഹചര്യത്തിൽ, പ്ലേ സ്റ്റോറിൽ ലഭ്യമായ ഭൂരിഭാഗം ഗെയിമുകളും ഒരാൾക്ക് മാത്രം കളിക്കാവുന്നവയായിരുന്നു. ഈയൊരു സാങ്കേതിക പരിമിതിയെയാണ് 'ആപ്‌സോമ്‌നിയാക്സ്' (Appsomniacs) എന്ന ചെറിയ സ്റ്റുഡിയോയിലെ ചാഡ് ടൗൺസ്, ഹണ്ടർ ലെയ്ൻ എന്നിവർ തങ്ങളുടെ ബുദ്ധിപരമായ നീക്കത്തിലൂടെ മറികടന്നത്. അവർ മിനി മിലീഷ്യയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ 'ലോക്കൽ വൈ-ഫൈ മൾട്ടിപ്ലെയർ' എന്ന ഫീച്ചർ ഇന്റർനെറ്റിന്റെ സഹായമില്ലാതെ തന്നെ കൂട്ടുകാർക്ക് ഒരേസമയം ഒരിടത്തിരുന്ന് കളിക്കാനുള്ള അവസരം ഒരുക്കി. ഒരു ഫോണിലെ ഹോട്ട്‌സ്‌പോട്ട് ഉപയോഗിച്ച് മറ്റ് ഫോണുകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഈ രീതി ഗെയിമിംഗ് ലോകത്ത് വലിയൊരു മാറ്റത്തിന് തുടക്കമിട്ടു.

മിനി മിലീഷ്യയുടെ വിജയത്തിന് പിന്നിൽ പ്രധാനമായും മൂന്ന് ഘടകങ്ങളാണുള്ളത്. അതിൽ ആദ്യത്തേത് 'പ്രോക്സിമിറ്റി പ്ലേ' അഥവാ സാമീപ്യത്തോടെയുള്ള കളി എന്ന ആശയമാണ്. സാധാരണ ഓൺലൈൻ ഗെയിമുകളിൽ എതിരാളികളെ കാണാൻ സാധിക്കില്ലെങ്കിൽ, മിനി മിലീഷ്യയിൽ തൊട്ടടുത്തിരിക്കുന്ന കൂട്ടുകാരെയാണ് തോൽപ്പിക്കേണ്ടി വരുന്നത്. ഇത് കളിക്കാർക്കിടയിൽ നേരിട്ടുള്ള ആശയവിനിമയത്തിനും തമാശകൾക്കും മത്സരബുദ്ധിക്കും കാരണമായി. രണ്ടാമത്തെ ഘടകം ഇതിലെ 'ഡോപമിൻ ലൂപ്പ്' ആണ്. വളരെ കുറഞ്ഞ സമയം കൊണ്ട് ഒരു മത്സരം പൂർത്തിയാക്കാം എന്നതും ഓരോ തവണ വിജയിക്കുമ്പോഴും ലഭിക്കുന്ന മാനസികമായ സംതൃപ്തിയും വീണ്ടും വീണ്ടും കളിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു. മൂന്നാമതായി, ഇതിന്റെ ലളിതമായ നിയന്ത്രണ രീതികളാണ്. ആർക്കും പെട്ടെന്ന് പഠിച്ചെടുക്കാവുന്ന രീതിയിലായിരുന്നു ഇതിന്റെ രൂപകല്പനയെങ്കിലും, അതിൽ വൈദഗ്ധ്യം നേടാൻ കഠിനമായ പരിശീലനം ആവശ്യമായിരുന്നു. ഗെയിമിലെ ശബ്ദവിന്യാസങ്ങളും സംഭാഷണങ്ങളും കളിക്കാർക്കിടയിൽ വലിയ തോതിൽ സ്വീകാര്യത നേടി.

യാതൊരുവിധ പരസ്യങ്ങളുമില്ലാതെ കേവലം വായ്മൊഴിയിലൂടെയാണ് ഈ ഗെയിം ഇന്ത്യയിലുടനീളം പടർന്നത്. 2017 ആയപ്പോഴേക്കും അഞ്ചു കോടിയിലധികം ആളുകൾ ഈ ഗെയിം കളിച്ചിരുന്നു. അന്നത്തെ പ്രശസ്തമായ പല ആഗോള ഗെയിമുകളെയും പിന്നിലാക്കി ഇന്ത്യയിലെ ടോപ്പ് ചാർട്ടുകളിൽ മിനി മിലീഷ്യ ഒന്നാമതെത്തി. എന്നാൽ ഏതൊരു വളർച്ചയ്ക്കും പിന്നാലെ ഉണ്ടാകാവുന്ന തകർച്ചയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ മിനി മിലീഷ്യയുടെ കാര്യത്തിലും സംഭവിച്ചു. നിയമവിരുദ്ധമായ രീതിയിൽ ഗെയിമിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുന്ന 'ഹാക്കിംഗ്' ആയിരുന്നു പ്രധാന വില്ലൻ. അമിതമായ ആരോഗ്യം നൽകുന്ന മോഡിഫൈഡ് വേർഷനുകൾ (MOD APK) വിപണിയിൽ ഇറങ്ങിയതോടെ സാധാരണ രീതിയിൽ കളിച്ചിരുന്നവർക്ക് ഗെയിമിനോടുള്ള താല്പര്യം നഷ്ടപ്പെട്ടു. ചെറിയൊരു സ്റ്റുഡിയോ എന്ന നിലയിൽ ഇത്തരം സൈബർ ആക്രമണങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാൻ ആപ്‌സോമ്‌നിയാക്സിന് കഴിഞ്ഞില്ല.

പിന്നീട് 'മിനിക്ലിപ്പ്' എന്ന വലിയ കമ്പനി ഈ ഗെയിമിനെ ഏറ്റെടുത്തുവെങ്കിലും അത് ഗുണത്തേക്കാളേറെ ദോഷമാണ് ചെയ്തത്. ഗെയിമിനെ ലാഭകരമാക്കുന്നതിനായി കൊണ്ടുവന്ന സാമ്പത്തിക നിയന്ത്രണങ്ങളും പണം നൽകി വാങ്ങേണ്ട ഉപകരണങ്ങളും (Microtransactions) പഴയ കളിക്കാരെ ഗെയിമിൽ നിന്ന് അകറ്റി. ഇതിനിടയിൽ ഇന്ത്യയിൽ ഇന്റർനെറ്റ് ഡാറ്റയുടെ വില കുറയുകയും പബ്ജി, ഫ്രീ ഫയർ തുടങ്ങിയ വൻകിട ഗെയിമുകൾ വിപണി കീഴടക്കുകയും ചെയ്തു. മികച്ച ഗ്രാഫിക്സും വലിയ ഭൂപടങ്ങളും ആഗോളതലത്തിൽ ആരുമായും കളിക്കാനുള്ള സൗകര്യവും പുതിയ ഗെയിമുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തപ്പോൾ, മിനി മിലീഷ്യയുടെ പ്രസക്തി കുറഞ്ഞു. കാലത്തിനനുസരിച്ച് മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുന്നതിലോ പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിലോ പരാജയപ്പെട്ടത് മിനി മിലീഷ്യയുടെ തകർച്ച പൂർണ്ണമാക്കി.

ഇന്ന് മിനി മിലീഷ്യ ഒരു പഴയ ഓർമ്മയായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. പ്ലേ സ്റ്റോറിൽ ഇപ്പോഴും ലഭ്യമാണെങ്കിലും പഴയ ആവേശം നിലനിർത്താൻ ഇതിന് സാധിക്കുന്നില്ല. എങ്കിലും, ഒരു ചെറിയ ടീമിന് വലിയൊരു ജനസമൂഹത്തെ സ്വാധീനിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന വലിയ പാഠം ഈ ഗെയിമിന്റെ ചരിത്രം നമുക്ക് നൽകുന്നുണ്ട്. ഒരു വിനോദോപാധി എന്നതിലുപരി, ഒത്തുകൂടലുകളുടെയും സൗഹൃദങ്ങളുടെയും അടയാളമായാണ് മിനി മിലീഷ്യ ഇന്നും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്. ദീർഘവീക്ഷണമില്ലാത്ത ബിസിനസ് തീരുമാനങ്ങൾ എങ്ങനെ ഒരു മികച്ച ആശയത്തെ ഇല്ലാതാക്കും എന്നതിന് സാങ്കേതിക ലോകം നൽകുന്ന വലിയൊരു മുന്നറിയിപ്പ് കൂടിയാണ് മിനി മിലീഷ്യയുടെ ഈ കഥ. ഇന്നും പഴയ സുഹൃത്തുക്കൾ ഒത്തുകൂടുമ്പോൾ മിനി മിലീഷ്യയെക്കുറിച്ചുള്ള സംസാരങ്ങൾ വരുന്നത് അതൊരു ഗെയിം മാത്രമല്ലാത്തതുകൊണ്ടാണ്, മറിച്ച് അതൊരു തലമുറയുടെ ഡിജിറ്റൽ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നതുകൊണ്ടാണ്.