ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇൻ്റലിജൻസിൻ്റെ പിതാവ് നേരിട്ട ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി

ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിൽ തങ്ങളുടെ പരാജയത്തിന് പ്രധാന കാരണം ആശയവിനിമയങ്ങൾ ശത്രുക്കൾ ചോർത്തിയതാണെന്ന് ജർമ്മനി തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നു. പ്ലാനുകളും തന്ത്രങ്ങളും മുൻകൂട്ടി അറിയാൻ കഴിഞ്ഞാൽ ഒരു സൈന്യത്തെ എളുപ്പത്തിൽ തോൽപ്പിക്കാം. ഈ തിരിച്ചറിവിൽ നിന്നാണ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ സുരക്ഷിതമാക്കാൻ 'എനിഗ്മ' എന്ന എൻക്രിപ്ഷൻ (സന്ദേശങ്ങളെ രഹസ്യഭാഷയിലേക്ക് മാറ്റുന്ന രീതി) ഉപകരണം ജർമ്മൻ സൈന്യം ഏറ്റെടുക്കുന്നത്. 1920-കളിൽ ബിസിനസ് ആവശ്യങ്ങൾക്കായി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഈ യന്ത്രം 1930-കളോടെ ജർമ്മൻ ആർമിയുടെയും നേവിയുടെയും അവിഭാജ്യ ഘടകമായി മാറി.

എനിഗ്മ മെഷീൻ പുറമെ നിന്ന് നോക്കിയാൽ ഒരു സാധാരണ ടൈപ്പ്റൈറ്റർ പോലെയാണ് ഇരിക്കുന്നത്. നിങ്ങൾ ഒരു കീ അമർത്തുമ്പോൾ മറ്റൊരക്ഷരം ലൈറ്റായി തെളിയുന്നു. എന്നാൽ ഇതിനുള്ളിലെ ഗണിതശാസ്ത്രം അങ്ങേയറ്റം സങ്കീർണ്ണമാണ്. ഈ യന്ത്രത്തിന്റെ പ്രവർത്തനത്തെ പ്രധാനമായും മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കാം: പ്ലഗ്ബോർഡ് (Plugboard), റോട്ടറുകൾ (Rotors), റിഫ്ലക്ടർ (Reflector). പ്ലഗ്ബോർഡിൽ വയറുകൾ ഉപയോഗിച്ച് അക്ഷരങ്ങളെ അങ്ങോട്ടും ഇങ്ങോട്ടും മാറ്റാം. ഉദാഹരണത്തിന് 'A' എന്ന അക്ഷരം 'G' എന്നതുമായി കണക്ട് ചെയ്താൽ, നിങ്ങൾ 'A' അമർത്തുമ്പോൾ മെഷീൻ അത് 'G' ആയി പരിഗണിക്കും. പത്ത് വയറുകൾ ഉപയോഗിച്ച് മാത്രം കോടിക്കണക്കിന് രീതിയിൽ ഇത്തരത്തിൽ അക്ഷരങ്ങളെ മാറ്റാൻ സാധിക്കും.

പ്ലഗ്ബോർഡിന് ശേഷം സന്ദേശം കടന്നുപോകുന്നത് മൂന്ന് ചക്രങ്ങളിലേക്കാണ് (റോട്ടറുകൾ). അഞ്ചെണ്ണത്തിൽ നിന്നും ഏതെങ്കിലും മൂന്ന് ചക്രങ്ങളാണ് മെഷീനിൽ ഉപയോഗിക്കുക. ഇതിലെ ഓരോ ചക്രത്തിനുള്ളിലും അക്ഷരങ്ങളെ മാറ്റാനുള്ള സങ്കീർണ്ണമായ വയറിംഗ് ഉണ്ട്. ഏറ്റവും അത്ഭുതകരമായ കാര്യം, ഓരോ തവണ ഒരു അക്ഷരം ടൈപ്പ് ചെയ്യുമ്പോഴും ഈ ചക്രങ്ങൾ ഓരോ സ്റ്റെപ്പ് മുന്നോട്ട് കറങ്ങുന്നു എന്നതാണ്. അതായത്, നിങ്ങൾ തുടർച്ചയായി അഞ്ച് തവണ 'A' എന്ന് ടൈപ്പ് ചെയ്താൽ പോലും മെഷീൻ അത് അഞ്ച് വ്യത്യസ്ത അക്ഷരങ്ങളായിട്ടായിരിക്കും എൻക്രിപ്റ്റ് ചെയ്യുക. അവസാനം ഈ സിഗ്നൽ ഒരു റിഫ്ലക്ടറിൽ തട്ടി മറ്റൊരു വഴിയിലൂടെ തിരികെ വരുന്നു. ഈ ഡിസൈനിന്റെ പ്രത്യേകത കൊണ്ട് ഒരു അക്ഷരം ഒരിക്കലും ആ അക്ഷരമായിത്തന്നെ എൻക്രിപ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടില്ല. ഈ ഒരു ചെറിയ സാങ്കേതിക പരിമിതിയാണ് പിന്നീട് കോഡ് ബ്രേക്കർമാർക്ക് തുമ്പുണ്ടാക്കി കൊടുത്തത്.

എനിഗ്മയുടെ സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങൾ (Settings) ദിവസവും ജർമ്മൻ സൈന്യം മാറ്റിക്കൊണ്ടിരുന്നു. റോട്ടറുകളുടെ ക്രമം, അവയുടെ തുടക്ക സ്ഥാനം, പ്ലഗ്ബോർഡിലെ വയറിംഗ് എന്നിവയെല്ലാം പരിഗണിച്ചാൽ ഒരു ദിവസം ഉണ്ടാക്കാൻ കഴിയുന്ന ക്രമീകരണങ്ങളുടെ എണ്ണം പത്തിന് ശേഷം നൂറിലധികം പൂജ്യങ്ങൾ ഇട്ടാൽ കിട്ടുന്ന അത്രയും വലിയ സംഖ്യയാണ്. മനുഷ്യർക്ക് ഓരോന്നായി പരിശോധിച്ചു കണ്ടെത്തുക എന്നത് അസാധ്യമായിരുന്നു. തങ്ങളുടെ കോഡ് ഒരിക്കലും പൊളിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന ജർമ്മനിയുടെ ഉറച്ച വിശ്വാസം ഈ ഗണിതശാസ്ത്രപരമായ ബലത്തിലായിരുന്നു.

എന്നാൽ ഈ കോട്ടയിൽ ആദ്യമായി വിള്ളലുണ്ടാക്കിയത് പോളണ്ടിലെ ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞരായിരുന്നു. 1930-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ മരിയൻ റെജീസ്കി (Marian Rejewski) എന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞൻ 'പെർമ്യൂട്ടേഷൻ തിയറി' (Permutation Theory) ഉപയോഗിച്ച് എനിഗ്മ റോട്ടറുകളുടെ ആന്തരിക ഘടന പുനർനിർമ്മിച്ചു. 1939-ൽ യുദ്ധം തുടങ്ങുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് പോളണ്ട് ഈ വിവരങ്ങളും എനിഗ്മയുടെ ഡ്യൂപ്ലിക്കേറ്റ് മെഷീനുകളും ബ്രിട്ടണ് കൈമാറി. ഈ കൈമാറ്റമാണ് ബ്രിട്ടീഷ് കോഡ് ബ്രേക്കിംഗ് കേന്ദ്രമായ 'ബ്ലെച്ച്‌ലി പാർക്കിന്' (Bletchley Park) അടിത്തറ പാകിയത്.

ബ്ലെച്ച്‌ലി പാർക്കിലെ ഈ നിഗൂഢമായ പോരാട്ടത്തെ നയിച്ച പ്രധാന വ്യക്തിയായിരുന്നു അലൻ ട്യൂറിംഗ്. 1912-ൽ ജനിച്ച ട്യൂറിംഗ് ചെറുപ്പം മുതലേ സംഖ്യകളുടെയും യുക്തിയുടെയും ലോകത്തായിരുന്നു. 1936-ൽ അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ച 'ട്യൂറിംഗ് മെഷീൻ' എന്ന ആശയം ഇന്നത്തെ ഡിജിറ്റൽ കമ്പ്യൂട്ടറുകളുടെ തായ്‌വേരാണ്. സങ്കീർണ്ണമായ ഗണിതക്രിയകൾ ചെയ്യാൻ ലോജിക് ഉപയോഗിക്കുന്ന യന്ത്രങ്ങൾക്ക് കഴിയുമെന്ന് അദ്ദേഹം ലോകത്തിന് കാണിച്ചുകൊടുത്തു. ഈ പ്രതിഭയെയാണ് ജർമ്മൻ നേവിയുടെ എനിഗ്മ കോഡുകൾ തകർക്കാൻ നിയോഗിച്ചത്.

ജർമ്മൻ സബ്മറീനുകൾ (U-boats) ബ്രിട്ടീഷ് കപ്പലുകളെ കൂട്ടത്തോടെ തകർക്കുന്ന ആ സമയത്ത് ട്യൂറിംഗിന് മുന്നിലുള്ള വെല്ലുവിളി ഭീമമായിരുന്നു. സന്ദേശങ്ങളിലെ സ്ഥിരമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന വാക്കുകൾ (ഉദാഹരണത്തിന് കാലാവസ്ഥാ റിപ്പോർട്ടുകൾ) 'ക്രിബ്സ്' (Cribs) ആയി ഉപയോഗിച്ച് അദ്ദേഹം സാധ്യതയുള്ള ക്രമീകരണങ്ങളെ ചുരുക്കി. ഇതിനായി ട്യൂറിംഗ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത യന്ത്രമാണ് 'ബോംബ്' (Bombe). ആയിരക്കണക്കിന് ക്രമീകരണങ്ങളിലൂടെ അതിവേഗം സഞ്ചരിച്ച് ലോജിക്കൽ പിശകുള്ളവയെ തള്ളിക്കളയാൻ ഈ മെഷീന് കഴിഞ്ഞു. 1941 ആയപ്പോഴേക്കും ഇത്തരം നൂറുകണക്കിന് യന്ത്രങ്ങൾ ബ്ലെച്ച്‌ലി പാർക്കിൽ സജീവമായി.

ഇത്തരത്തിൽ ചോർത്തിയെടുക്കുന്ന വിവരങ്ങളെ 'അൾട്രാ' (Ultra) എന്ന അതീവ രഹസ്യപ്പേരിലാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്. ഈ വിവരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് സബ്മറീനുകളുടെ സ്ഥാനം മുൻകൂട്ടി അറിയാനും കപ്പലുകളുടെ റൂട്ട് മാറ്റാനും ബ്രിട്ടണ് കഴിഞ്ഞു. യുദ്ധം കുറഞ്ഞത് രണ്ട് വർഷമെങ്കിലും നേരത്തെ അവസാനിക്കാൻ എനിഗ്മ പൊളിച്ചത് സഹായിച്ചു എന്ന് ചരിത്രകാരന്മാർ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. എന്നാൽ ഈ വിവരങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിൽ വലിയൊരു ധർമ്മസങ്കടം ബ്രിട്ടൻ നേരിട്ടിരുന്നു. ജർമ്മനിയുടെ പ്ലാനുകൾ അറിഞ്ഞ് എല്ലാ അറ്റാക്കുകളും തടഞ്ഞാൽ തങ്ങളുടെ കോഡ് ചോർന്നുവെന്ന് അവർക്ക് സംശയം തോന്നും. അതിനാൽ രഹസ്യം കാത്തുസൂക്ഷിക്കാൻ പലപ്പോഴും സ്വന്തം കപ്പലുകളെ ബലി കൊടുക്കേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്.

യുദ്ധത്തിന് ശേഷം അലൻ ട്യൂറിംഗ് ആധുനിക കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസിനും ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസിനും (AI) അടിത്തറയിട്ടു. ഒരു യന്ത്രത്തിന് ചിന്തിക്കാൻ കഴിയുമോ എന്ന് പരിശോധിക്കുന്ന 'ട്യൂറിംഗ് ടെസ്റ്റ്' ഇന്നും ഈ മേഖലയിലെ പ്രധാന അളവുകോലാണ്. എന്നാൽ ഇത്ര വലിയ സേവനങ്ങൾ രാജ്യത്തിന് നൽകിയിട്ടും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അന്ത്യം ദാരുണമായിരുന്നു. അന്നത്തെ നിയമങ്ങൾ അനുസരിച്ച് സ്വവർഗാനുരാഗം കുറ്റകരമായിരുന്നതിനാൽ അദ്ദേഹം കെമിക്കൽ ട്രീറ്റ്മെൻ്റ് ഇരയാകുകയും 1954-ൽ 41-ാം വയസ്സിൽ അന്തരിക്കുകയും ചെയ്തു. ദശാബ്ദങ്ങൾക്ക് ശേഷമാണ് ബ്രിട്ടീഷ് ഗവൺമെന്റ് അദ്ദേഹത്തോട് മാപ്പ് (Royal pardon) ചോദിച്ചതും അദ്ദേഹത്തെ ലോകം ശരിയായി തിരിച്ചറിഞ്ഞതും.

അലൻ ട്യൂറിംഗിന്റെ ജീവിതം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത് യുദ്ധങ്ങൾ ജയിക്കുന്നത് ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ട് മാത്രമല്ല, അറിവ് കൊണ്ടും യുക്തി കൊണ്ടുമാണെന്നാണ്. ഇന്ന് നമ്മുടെ കയ്യിലിരിക്കുന്ന സ്മാർട്ട്ഫോണുകൾ പോലും ആ മുറിക്കുള്ളിലിരുന്ന് അദ്ദേഹം നെയ്തെടുത്ത ലോജിക്കിന്റെ തുടർച്ചയാണ്. വിവരങ്ങൾ ശരിയായി കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നവർക്ക് ലോകത്തെ മാറ്റാൻ കഴിയുമെന്ന വലിയ പാഠമാണ് എനിഗ്മയുടെയും ട്യൂറിംഗിന്റെയും ചരിത്രം നമ്മോട് പറയുന്നത്.