റോക്ക് സ്റ്റാറിനെ വെറുക്കുന്നവരാര് ?

വിനോദ വ്യവസായ ചരിത്രത്തിൽ വീഡിയോ ഗെയിമുകളെ കേവലം ഒരു വിനോദോപാധി എന്നതിലുപരി ഒരു സാംസ്കാരിക ചിഹ്നമായി ഉയർത്തുന്നതിൽ റോക്ക്സ്റ്റാർ ഗെയിംസ് വഹിച്ച പങ്ക് വളരെ വലുതാണ്. ഗ്രാൻഡ് തെഫ്റ്റ് ഓട്ടോ, റെഡ് ഡെഡ് റിഡംപ്ഷൻ തുടങ്ങിയ പേരുകൾ കേൾക്കുമ്പോൾ ഭൂരിഭാഗം ആളുകളുടെയും ഉള്ളിൽ തെളിയുന്നത് കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെയോ സാഹസികതയുടെയോ ചിത്രങ്ങളാണെങ്കിലും, അതിനു പിന്നിൽ ദശാബ്ദങ്ങൾ നീണ്ട സാങ്കേതികവും സർഗ്ഗാത്മകവുമായ വലിയൊരു പരിണാമമുണ്ട്. ഒരു കമ്പനി എന്നതിലുപരി വിനിമയ മാധ്യമങ്ങളുടെ അതിർവരമ്പുകൾ മായ്ച്ചുകളഞ്ഞ ഒരു പ്രതിഭാസമായാണ് റോക്ക്സ്റ്റാർ ഇന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. വെറും കളികൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിന് പകരം, മനുഷ്യൻ്റെ സ്വഭാവത്തെയും ആഗ്രഹങ്ങളെയും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന സങ്കീർണ്ണമായ ലോകങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതാണ് ഇവരുടെ രീതി. സിനിമകൾക്കും സംഗീതത്തിനും ലഭിക്കുന്ന അതേ ഗൗരവവും കലാപരമായ മൂല്യവും ഗെയിമുകൾക്കും ലഭ്യമാക്കിയ ഈ കമ്പനിയുടെ വളർച്ച ആധുനിക സാങ്കേതിക വിദ്യയുടെയും വിപണന തന്ത്രങ്ങളുടെയും സമ്മിശ്ര രൂപമാണ്.

റോക്ക്സ്റ്റാർ ഗെയിംസിന്റെ തുടക്കം അന്വേഷിച്ചു പോയാൽ അത് ചെന്നെത്തുന്നത് തൊണ്ണൂറുകളുടെ അവസാനത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിലാണ്. സാം ഹൗസർ, ഡാൻ ഹൗസർ എന്നീ സഹോദരന്മാരായിരുന്നു ഈ വിപ്ലവത്തിന് പിന്നിലെ ബുദ്ധികേന്ദ്രങ്ങൾ. സാധാരണ പ്രോഗ്രാമർമാരിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, സംഗീതത്തോടും സിനിമയോടും ആഴത്തിലുള്ള ആഭിമുഖ്യമുള്ള കുടുംബ പശ്ചാത്തലമായിരുന്നു ഇവരുടേത്. വീഡിയോ ഗെയിമുകളെ ഒരു കുട്ടിക്കളിയായി കാണുന്ന പ്രവണതയോട് ഇവർക്ക് അന്നേ എതിർപ്പായിരുന്നു. ബി.എം.ജി ഇൻ്ററാക്ടീവ് എന്ന സംഗീത കമ്പനിയുടെ ഗെയിമിംഗ് വിഭാഗത്തിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന ഇവർക്ക്, ഗെയിമിംഗിനെ ഒരു 'കൂൾ' സംസ്കാരമായി മാറ്റിയെടുക്കണമെന്ന അതിയായ ആഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നു. ഗെയിമുകൾ വെറുമൊരു കളിപ്പാട്ടമല്ല, മറിച്ച് ഒരു സാംസ്കാരിക പ്രസ്താവനയായി മാറണമെന്ന് അവർ വിശ്വസിച്ചു.

ഈ കാലയളവിലാണ് സ്കോട്ട്ലൻഡിലെ ഡി.എം.എ ഡിസൈൻ എന്ന സ്റ്റുഡിയോ ഒരു പുതിയ പരീക്ഷണം നടത്തുന്നത്. 'റേസ് എൻ ചേസ്' എന്ന് പേരിട്ട ഈ പ്രോജക്റ്റിൽ കളിക്കാർക്ക് പോലീസുകാരനായോ കുറ്റവാളിയായോ പ്രവർത്തിക്കാമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ നിർമ്മാണ പ്രക്രിയയ്ക്കിടയിൽ അപ്രതീക്ഷിതമായി സംഭവിച്ച ഒരു സാങ്കേതിക പിഴവ് അഥവാ 'ഗ്ലിച്ച്' ഗെയിമിൻ്റെ തലവര തന്നെ മാറ്റിമറിച്ചു. കമ്പ്യൂട്ടർ നിയന്ത്രിക്കുന്ന പോലീസ് കാറുകൾ അമിതമായി ആക്രമണോത്സുകത കാണിക്കുകയും കളിക്കാരെ പിന്തുടർന്ന് വന്നിടിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രീതിയിലേക്ക് മാറി. ഈ പിഴവ് ഗെയിമിന് നൽകിയ ആവേശം തിരിച്ചറിഞ്ഞ ഹൗസർ സഹോദരന്മാരും സ്റ്റുഡിയോയും ചേർന്ന് ആ 'ബഗ്ഗിനെ' ഗെയിമിൻ്റെ പ്രധാന സവിശേഷതയാക്കി മാറ്റി. അങ്ങനെയാണ് ആദ്യത്തെ ഗ്രാൻഡ് തെഫ്റ്റ് ഓട്ടോ ജനിക്കുന്നത്. 1998-ൽ ടേക്ക്-ടൂ ഇൻ്ററാക്ടീവ് എന്ന കമ്പനി ഈ സ്റ്റുഡിയോയെ ഏറ്റെടുക്കുകയും 'റോക്ക്സ്റ്റാർ ഗെയിംസ്' എന്ന പുതിയ നാമകരണം നൽകുകയും ചെയ്തു. റോക്ക്സ്റ്റാർ എന്ന പേര് തന്നെ അന്നത്തെ പരമ്പരാഗത ഗെയിമിംഗ് സങ്കൽപ്പങ്ങളെ വെല്ലുവിളിക്കുന്നതായിരുന്നു.

ആദ്യകാല ഗ്രാൻഡ് തെഫ്റ്റ് ഓട്ടോ ഗെയിമുകൾ ഇന്നത്തെപ്പോലെ ത്രിമാന രൂപത്തിലുള്ളവയായിരുന്നില്ല. മുകളിൽ നിന്നുള്ള കാഴ്ചയിൽ (Top-down view) ലളിതമായ ഗ്രാഫിക്സിലാണ് ഇവ പുറത്തിറങ്ങിയത്. എന്നാൽ ഇതിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അത് കളിക്കാർക്ക് നൽകിയ സ്വാതന്ത്ര്യമായിരുന്നു. ഒരു നിശ്ചിത ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് ഓടുന്നതിന് പകരം, ഒരു നഗരത്തിനുള്ളിൽ സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിക്കാനും നിയമങ്ങൾ ലംഘിക്കാനും ആ ഗെയിം അവസരം നൽകി. ഈ സ്വാതന്ത്ര്യം വലിയൊരു വിഭാഗം യുവാക്കളെ ആകർഷിച്ചു. റോക്ക്സ്റ്റാർ തങ്ങളുടെ ഗെയിമുകൾ വിപണനം ചെയ്യാൻ തിരഞ്ഞെടുത്ത രീതിയും ഏറെ വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. മാക്സ് ക്ലിഫോർഡ് എന്ന പബ്ലിസിസ്റ്റിനെ ഉപയോഗിച്ച് അവർ മനഃപൂർവ്വം വിവാദങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. ഗെയിം യുവാക്കളെ വഴിതെറ്റിക്കുന്നു എന്നാരോപിച്ച് രാഷ്ട്രീയക്കാരെയും മാധ്യമങ്ങളെയും അവർ പ്രകോപിപ്പിച്ചു. ഈ വിപരീത പ്രചാരണം ഫലത്തിൽ വലിയ പരസ്യമായി മാറുകയും ഗ്രാൻഡ് തെഫ്റ്റ് ഓട്ടോ ഒരു 'വിലക്കപ്പെട്ട കനി' എന്ന നിലയിൽ കൂടുതൽ ജനശ്രദ്ധ നേടുകയും ചെയ്തു.

2001-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഗ്രാൻഡ് തെഫ്റ്റ് ഓട്ടോ III (GTA III) ഗെയിമിംഗ് ലോകത്തെ തന്നെ മാറ്റിമറിച്ചു. ദ്വിമാന കാഴ്ചകളിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായും ത്രിമാനമായ ഒരു ലോകത്തേക്ക് ഗെയിം മാറി. 'ഓപ്പൺ വേൾഡ്' അഥവാ തുറന്ന ലോകം എന്ന ആശയത്തിന് പുതിയ നിർവ്വചനം നൽകാൻ ഈ ഗെയിമിന് സാധിച്ചു. ലിബർട്ടി സിറ്റി എന്ന സാങ്കൽപ്പിക നഗരത്തിൽ ലോഡിംഗ് സ്ക്രീനുകളുടെ തടസ്സമില്ലാതെ സഞ്ചരിക്കാമെന്നത് അക്കാലത്ത് വലിയൊരു സാങ്കേതിക നേട്ടമായിരുന്നു. ആൾക്കൂട്ടത്തിൻ്റെ സംഭാഷണങ്ങൾ, മാറുന്ന കാലാവസ്ഥ, വിവിധ റേഡിയോ സ്റ്റേഷനുകൾ എന്നിവ ചേർന്നപ്പോൾ അതൊരു ജീവനുള്ള ലോകമായി തോന്നിപ്പിച്ചു. കേവലം കളിക്കുന്നതിലുപരി ആ നഗരത്തിൻ്റെ ഭാഗമായി മാറാൻ കളിക്കാർക്ക് കഴിഞ്ഞു. ഇതോടെ റോക്ക്സ്റ്റാർ ഒരു ആഗോള ബ്രാൻഡായി മാറി.

പിന്നീട് വന്ന വൈസ് സിറ്റി, സാൻ ആൻഡ്രിയാസ് എന്നീ ഗെയിമുകൾ റോക്ക്സ്റ്റാറിൻ്റെ സർഗ്ഗാത്മകതയുടെ കൊടുമുടിയായിരുന്നു. എൺപതുകളിലെ മയാമി നഗരത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി നിർമ്മിച്ച വൈസ് സിറ്റി, അതിലെ പാട്ടുകളിലൂടെയും അന്തരീക്ഷത്തിലൂടെയും ഒരു കാലഘട്ടത്തെ തന്നെ പുനർനിർമ്മിച്ചു. സാൻ ആൻഡ്രിയാസ് ആകട്ടെ, ഒരു നഗരത്തിന് പകരം ഒരു സ്റ്റേറ്റിനെ മുഴുവൻ ഗെയിമിനുള്ളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് വിസ്മയിപ്പിച്ചു. കഥാപാത്രങ്ങളുടെ ശാരീരിക മാറ്റങ്ങൾ വരെ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയുന്ന രീതിയിലുള്ള ആഴത്തിലുള്ള സിമുലേഷൻ സംവിധാനങ്ങൾ അതിലുണ്ടായിരുന്നു. കേവലം ആക്ഷൻ ഗെയിമുകൾ എന്നതിനപ്പുറം, ഓരോ കാലഘട്ടത്തിലെയും സാമൂഹികാവസ്ഥകളെ പരിഹസിക്കുന്ന ആക്ഷേപഹാസ്യങ്ങളായാണ് ഇവ രചിക്കപ്പെട്ടത്.

വിജയങ്ങൾക്കിടയിലും വലിയ വെല്ലുവിളികളും വിവാദങ്ങളും കമ്പനിയെ വേട്ടയാടി. 2005-ൽ സാൻ ആൻഡ്രിയാസ് ഗെയിമിനുള്ളിൽ ഒളിപ്പിച്ചുവെച്ചിരുന്ന ലൈംഗിക ചുവയുള്ള ഭാഗങ്ങൾ (ഹോട്ട് കോഫി വിവാദം) പുറത്തുവന്നത് കമ്പനിക്ക് വലിയ സാമ്പത്തിക നഷ്ടവും നിയമപ്രശ്നങ്ങളും ഉണ്ടാക്കി. ഇതിനുപുറമെ, മാൻഹണ്ട് പോലുള്ള ഗെയിമുകൾ അമിതമായ അക്രമം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു എന്ന പേരിൽ പല രാജ്യങ്ങളിലും നിരോധിക്കപ്പെട്ടു. കമ്പനിക്കുള്ളിലെ തൊഴിൽ സാഹചര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ആരോപണങ്ങളും ഗൗരവകരമായിരുന്നു. കൃത്യസമയത്ത് ഗെയിമുകൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ ജീവനക്കാർ ആഴ്ചയിൽ നൂറ് മണിക്കൂർ വരെ ജോലി ചെയ്യേണ്ടി വരുന്ന 'ക്രഞ്ച്' സംസ്‌കാരം വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിവെച്ചു. ഇത്തരം കഠിനാധ്വാനമാണ് ഗെയിമുകളുടെ നിലവാരം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതെങ്കിലും, അത് ജീവനക്കാരുടെ മാനസികാരോഗ്യത്തെ ബാധിക്കുന്നു എന്ന വിമർശനം ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു.

2013-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഗ്രാൻഡ് തെഫ്റ്റ് ഓട്ടോ V (GTA V) വിനോദ വ്യവസായത്തിലെ എല്ലാ റെക്കോർഡുകളും തകർത്തു. മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത കഥാപാത്രങ്ങളെ ഒരേസമയം നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയുന്ന സംവിധാനവും അതിവിശാലമായ ലോകവും ഇതിൻ്റെ പ്രത്യേകതയായിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ ഗെയിമിനെ ഇന്നും നിലനിർത്തുന്നത് അതിലെ ഓൺലൈൻ മൾട്ടിപ്ലെയർ വിഭാഗമാണ്. 'ഗെയിംസ് ആസ് എ സർവീസ്' എന്ന മാതൃകയിൽ, വർഷങ്ങളോളം പുതിയ ഉള്ളടക്കങ്ങൾ നൽകിക്കൊണ്ട് അവർ ഇതിനെ ഒരു ലാഭകരമായ ബിസിനസ്സായി മാറ്റി. കളിക്കാർക്ക് ഗെയിമിനുള്ളിലെ സൗകര്യങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ യഥാർത്ഥ പണം നൽകി 'ഷാർക്ക് കാർഡുകൾ' വാങ്ങാം എന്ന സംവിധാനം റോക്ക്സ്റ്റാറിന് കോടിക്കണക്കിന് ഡോളർ വരുമാനം നേടിക്കൊടുത്തു. ലോകചരിത്രത്തിൽ തന്നെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ലാഭം കൊയ്ത ഒരൊറ്റ വിനോദ ഉൽപ്പന്നമായി ഇന്ന് GTA V അറിയപ്പെടുന്നു.

റോക്ക്സ്റ്റാർ ഗെയിംസിൻ്റെ വിജയം കേവലം ഗ്രാഫിക്സിലോ സാങ്കേതിക വിദ്യയിലോ ഒതുങ്ങുന്നതല്ല. അത് മനുഷ്യൻ്റെ മനഃശാസ്ത്രത്തെ കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കിയുള്ള നിർമ്മാണ രീതിയാണ്. കളിക്കാർക്ക് തങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്ന രീതിയിൽ ലോകത്തെ മാറ്റാനോ അല്ലെങ്കിൽ അതിൽ അരാജകത്വം സൃഷ്ടിക്കാനോ ഉള്ള അവസരം നൽകുമ്പോൾ അതൊരു വലിയ മാനസിക വിടുതലായി മാറുന്നു. അതേസമയം തന്നെ ആധുനിക സമൂഹത്തെയും അമേരിക്കൻ സ്വപ്നങ്ങളെയും നിശിതമായി വിമർശിക്കുന്ന പക്വതയാർന്ന കഥകൾ അവർ പറഞ്ഞു വെക്കുന്നു. ഓരോ ഗെയിമും വർഷങ്ങളുടെ ഇടവേളകളിൽ മാത്രം പുറത്തിറക്കുന്നതിലൂടെ ഗുണനിലവാരത്തിൻ്റെ കാര്യത്തിൽ അവർ യാതൊരു വിട്ടുവീഴ്ചയും ചെയ്യുന്നില്ല.

ഇന്ന് റോക്ക്സ്റ്റാർ വലിയൊരു പരിവർത്തന ഘട്ടത്തിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. കമ്പനിയുടെ നട്ടെല്ലായിരുന്ന ഡാൻ ഹൗസർ അടക്കമുള്ള പ്രമുഖർ വിട്ടുപോയത് കമ്പനിയുടെ ഭാവിയിൽ വലിയ ചോദ്യചിഹ്നങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നുണ്ട്. പുതിയ സാങ്കേതിക വിദ്യകളും മാറിയ സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന അടുത്ത വലിയ ഗെയിമിനായുള്ള (GTA VI) കാത്തിരിപ്പിലാണ് ലോകം. 2022-ൽ നടന്ന വലിയ ഹാക്കിംഗ് വഴി ഗെയിമിൻ്റെ പല വിവരങ്ങളും ചോർന്നത് കമ്പനിക്ക് വലിയ തിരിച്ചടിയായിരുന്നു. എങ്കിലും, തങ്ങൾ മുൻപ് സൃഷ്ടിച്ച ഇതിഹാസങ്ങളെക്കാൾ വലിയൊന്ന് പുറത്തിറക്കുക എന്ന വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ് റോക്ക്സ്റ്റാറിന് മുന്നിലുള്ളത്. വെറുമൊരു ഗെയിം കമ്പനി എന്നതിലുപരി, ആധുനിക കാലത്തെ ഏറ്റവും വലിയ കഥാകാരന്മാരും സാംസ്കാരിക വിമർശകരുമായി റോക്ക്സ്റ്റാർ ഗെയിംസ് ചരിത്രത്തിൽ അടയാളപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.