ആംഗ്രി ബേർഡ്സിനു എന്ത് സംഭവിച്ചു ?

മൊബൈൽ ഫോണുകളുടെ ലോകത്ത് വിപ്ലവം സൃഷ്ടിച്ച ആംഗ്രി ബേർഡ്സ് എന്ന ഗെയിം കേവലം ഒരു വിനോദോപാധി എന്നതിലുപരി, ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ അടയാളമായാണ് അടയാളപ്പെടുത്തപ്പെടുന്നത്. സ്മാർട്ട്ഫോണുകൾ നമ്മുടെ നിത്യജീവിതത്തിന്റെ അവിഭാജ്യഘടകമായി മാറാൻ തുടങ്ങിയ ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യ ദശകത്തിൽ, മൊബൈൽ സ്ക്രീനുകളിൽ വിരലോടിക്കുന്ന ഓരോ നിമിഷത്തെയും ആവേശഭരിതമാക്കിയ ഒരു മാന്ത്രികാനുഭവം കൂടിയായിരുന്നു ഇത്. ലളിതമായ ഒരു കവണയും ദേഷ്യം പിടിച്ച പക്ഷികളും ചേർന്ന് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളെ ഒരുമിപ്പിച്ച ഈ വിസ്മയം, ഫിൻ‌ലൻഡിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ചെറിയ ഗെയിമിംഗ് കമ്പനിയെ ആഗോള സാമ്രാജ്യമാക്കി മാറ്റിയ ചരിത്രമാണ് പറയാനുള്ളത്. ഒരു ചെറിയ സാമ്പത്തിക തകർച്ചയിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് കോടിക്കണക്കിന് ഡോളറുകളുടെ മൂല്യമുള്ള ബ്രാൻഡായി വളരുകയും, പിന്നീട് അവിടെനിന്ന് പതനത്തിലേക്ക് കൂപ്പുകുത്തുകയും ചെയ്ത ആംഗ്രി ബേർഡ്സിന്റെ കഥ ബിസിനസ് ലോകത്തെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു പഠനവിഷയമാണ്.

ഈ വലിയ വളർച്ചയെക്കുറിച്ച് മനസ്സിലാക്കണമെങ്കിൽ, റോവിയോ എന്റർടെയിൻമെന്റ് എന്ന കമ്പനിയുടെ ആദ്യകാല പ്രയത്നങ്ങളെക്കുറിച്ച് അറിയേണ്ടതുണ്ട്. 2003-ൽ ഹെൽസിങ്കി യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ മൂന്ന് വിദ്യാർത്ഥികൾ ചേർന്ന് തുടക്കം കുറിച്ച ഈ കമ്പനി, വിജയത്തിലേക്ക് നടന്നുകയറിയത് അത്ര പെട്ടെന്നൊന്നുമല്ല. ഐഫോണുകൾ വിപണിയിൽ എത്തുന്നതിനും മുൻപ് ജാവ, സിംബിയൻ തുടങ്ങിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ സജീവമായിരുന്ന കാലത്താണ് അവർ ഗെയിമുകൾ വികസിപ്പിച്ചു തുടങ്ങിയത്. അക്കാലത്ത് ഓരോ ഫോണിനും വ്യത്യസ്തമായ സ്ക്രീൻ വലുപ്പങ്ങളും ബട്ടൺ ക്രമീകരണങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ, ഒരേ ഗെയിം തന്നെ എല്ലാ ഫോണുകളിലും ഒരേ ഗുണനിലവാരത്തിൽ ലഭ്യമാക്കുക എന്നത് അങ്ങേയറ്റം ശ്രമകരമായ ജോലിയായിരുന്നു. ഏകദേശം ആറ് വർഷത്തോളം പുറംലോകം കാര്യമായി ശ്രദ്ധിക്കാതെ, കഠിനമായ മത്സരമുള്ള വിപണിയിൽ അതിജീവനത്തിനായി അവർ പോരാടി. 2009 ആയപ്പോഴേക്കും അവർ 51 ഗെയിമുകൾ പുറത്തിറക്കിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. എന്നാൽ അവയൊന്നും തന്നെ കമ്പനിയുടെ സാമ്പത്തിക നില ഭദ്രമാക്കാൻ പര്യാപ്തമായിരുന്നില്ല.

കമ്പനി പൂട്ടേണ്ട അവസ്ഥയിലേക്ക് എത്തിയപ്പോഴാണ് തങ്ങളുടെ 52-ാമത്തെ ഗെയിം ഒരു അവസാന പരീക്ഷണമെന്ന നിലയിൽ അവർ നിർമ്മിക്കുന്നത്. ഒരു ദശാബ്ദത്തോളമുള്ള പരാജയങ്ങളിൽ നിന്ന് പാഠം ഉൾക്കൊണ്ട്, കേവലം ഒരു ഗെയിം എന്നതിലുപരി ഒരു ബ്രാൻഡ് നിർമ്മിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് അവർ ആംഗ്രി ബേർഡ്സ് വികസിപ്പിച്ചത്. സീനിയർ ഗെയിം ഡിസൈനറായ യാക്കോ ഈസാലോ അവതരിപ്പിച്ച ദേഷ്യം പിടിച്ച, ചിറകില്ലാത്ത ഒരു കൂട്ടം പക്ഷികളുടെ ചിത്രം ടീമിലെ എല്ലാവരെയും പെട്ടെന്ന് ആകർഷിച്ചു. കളിരീതിയോ ശത്രുക്കളോ തീരുമാനിക്കുന്നതിന് മുൻപേ തന്നെ കഥാപാത്രങ്ങളെ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു എന്നത് ഈ ഗെയിമിന്റെ പ്രത്യേകതയായിരുന്നു. ആ പക്ഷികളുടെ ശരീരപ്രകൃതിയും മുഖത്തെ ഭാവങ്ങളും കളിക്കാരെ ഇമോഷണലായി ബന്ധിപ്പിക്കാൻ സഹായിച്ചു. ആ ദേഷ്യം തന്നെയാണ് അവരുടെ വ്യക്തിത്വമായി മാറിയത്.

ഗെയിമിന് ഒരു ശത്രുവിനെ ആവശ്യമായ ഘട്ടത്തിൽ, അന്നത്തെ ലോകസാഹചര്യമാണ് അവരെ സഹായിച്ചത്. 2009-ൽ ലോകമെമ്പാടും പന്നിപ്പനി (Swine Flu) പടർന്നുപിടിച്ചിരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, പക്ഷികളുടെ മുട്ട മോഷ്ടിക്കുന്ന പച്ച നിറമുള്ള പന്നികളെ അവർ ശത്രുക്കളായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. ഇത് കേവലം ഒരു കഥ എന്നതിനപ്പുറം അന്നത്തെ വാർത്തകളുമായി പരോക്ഷമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടന്നിരുന്നതിനാൽ ആളുകൾക്ക് വേഗത്തിൽ ഉൾക്കൊള്ളാൻ സാധിച്ചു. കാലുകളോ ചിറകുകളോ ഇല്ലാത്ത പക്ഷികളെ ആക്രമണത്തിനായി ഒരു കവണയിൽ ലോഞ്ച് ചെയ്യുക എന്ന ആശയം വന്നതോടെ ഗെയിമിന്റെ പൂർണ്ണരൂപം തയ്യാറായി. ലളിതമായ ഭൗതികശാസ്ത്ര നിയമങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് വികസിപ്പിച്ച ഈ രീതി, ഏത് പ്രായത്തിലുള്ളവർക്കും പെട്ടെന്ന് മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയുന്നതായിരുന്നു. ഒരു കവണ പിന്നോട്ട് വലിച്ച് വിടുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന ആ സംതൃപ്തിയാണ് ഗെയിമിനെ അടിമപ്പെടുത്തുന്ന ഒന്നാക്കി മാറ്റിയത്.

ആംഗ്രി ബേർഡ്സിന്റെ വിജയത്തിന് മൂന്ന് പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ ഒരേസമയം ഒത്തുവന്നു. ഒന്നാമത്തേത് ആപ്പിളിന്റെ ആപ്പ് സ്റ്റോറാണ്. ഒരു ചെറിയ ഡെവലപ്പർക്ക് പോലും വലിയ മുതൽമുടക്കില്ലാതെ ആഗോളതലത്തിൽ തങ്ങളുടെ പ്രൊഡക്റ്റ് എത്തിക്കാൻ ആപ്പ് സ്റ്റോർ അവസരം നൽകി. രണ്ടാമത്തേത് ടച്ച്‌സ്ക്രീൻ സാങ്കേതികവിദ്യയാണ്. കവണ വലിക്കുന്നത് പോലെ സ്ക്രീനിൽ വിരലോടിക്കുമ്പോൾ ലഭിക്കുന്ന കൃത്യതയും അനുഭവവും ബട്ടണുകൾ ഉപയോഗിച്ച് കളിക്കുന്ന ഗെയിമുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. മൂന്നാമത്തേത് അതിന്റെ കുറഞ്ഞ വിലയായിരുന്നു. വെറും 80 രൂപയ്ക്ക് പരസ്യങ്ങളുടെ ശല്യമില്ലാതെ മണിക്കൂറുകളോളം കളിക്കാമെന്നതും ഇടയ്ക്കിടെ ലഭിക്കുന്ന സൗജന്യ അപ്‌ഡേറ്റുകളും ഉപഭോക്താക്കളെ തൃപ്തരാക്കി. യുകെ ആപ്പ് സ്റ്റോറിലെ വിജയത്തെത്തുടർന്ന് ആപ്പിൾ ഈ ഗെയിമിനെ 'ഗെയിം ഓഫ് ദി വീക്ക്' ആയി തിരഞ്ഞെടുത്തതോടെയാണ് ഇത് ആഗോളതലത്തിൽ വൈറലായി മാറിയത്.

വിജയം കൊടുമുടിയിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ റോവിയോ ചെയ്ത ഏറ്റവും ബുദ്ധിപരമായ നീക്കം, ആംഗ്രി ബേർഡ്സിനെ ഒരു ഡിജിറ്റൽ ഗെയിമിൽ നിന്ന് ഒരു എന്റർടെയിൻമെന്റ് ബ്രാൻഡാക്കി മാറ്റിയതാണ്. ഐപി (Intellectual Property) അഥവാ ബൗദ്ധിക സ്വത്തവകാശം ഉപയോഗിച്ച് അവർ ലൈസൻസിംഗ് ബിസിനസ്സിലേക്ക് കടന്നു. പാവകൾ, മിഠായികൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ തുടങ്ങി നൂറുകണക്കിന് ഉൽപ്പന്നങ്ങളിൽ പക്ഷികളുടെ മുഖം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്ന കമ്പനികളിൽ നിന്ന് റോയൽറ്റി ഇനത്തിൽ വലിയൊരു തുക അവർക്ക് ലഭിച്ചു. 2012-ഓടെ കമ്പനിയുടെ ആകെ വരുമാനത്തിന്റെ പകുതിയോളം ഇത്തരം ലൈസൻസിംഗ് ബിസിനസ്സിൽ നിന്നായിരുന്നു. കൂടാതെ, ലൂക്കാസ്ഫിലിം പോലുള്ള വമ്പൻ കമ്പനികളുമായി ചേർന്ന് സ്റ്റാർ വാർസ് പതിപ്പുകളും സിനിമകളുമായി സഹകരിച്ച് റിയോ പതിപ്പുകളും പുറത്തിറക്കി അവർ തങ്ങളുടെ സാമ്രാജ്യം വിപുലീകരിച്ചു.

നാസയുമായി ചേർന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര ബഹിരാകാശ നിലയത്തിൽ നിന്ന് 'ആംഗ്രി ബേർഡ്സ് സ്പേസ്' പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ അത് മൊബൈൽ ഗെയിമിംഗ് ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മൈൽസ്റ്റോണായി മാറി. ഗുരുത്വാകർഷണ നിയമങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള ആ പതിപ്പ് മൂന്ന് ദിവസം കൊണ്ട് ഒരു കോടി ആളുകളാണ് ഡൗൺലോഡ് ചെയ്തത്. എന്നാൽ, ഇത്രയധികം ഉയരത്തിൽ പറന്ന പക്ഷികൾക്ക് പിന്നീട് പതനം നേരിടേണ്ടി വന്നു. ബ്രാൻഡിന്റെ അമിതമായ ഉപയോഗം ആളുകളിൽ വിരസതയുണ്ടാക്കി. ഒരേ ആശയം തന്നെ പല രീതിയിലുള്ള ഗെയിമുകളായി വിപണിയിൽ എത്തിച്ചത് ബ്രാൻഡിന്റെ ഐഡന്റിറ്റി നഷ്ടപ്പെടുത്തി. കൂടാതെ, 80 രൂപ മോഡലിൽ നിന്ന് മാറി 'ഫ്രീ-ടു-പ്ലേ' (Free-to-Play) രീതിയിലേക്ക് മാറിയപ്പോൾ കളിക്കാരെ പണം മുടക്കാൻ നിർബന്ധിക്കുന്ന തന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചത് പഴയ ആരാധകരെ അകറ്റി. കാൻഡി ക്രഷ് പോലുള്ള പുതിയ ഗെയിമുകൾ വിപണി കീഴടക്കിയതോടെ റോവിയോയ്ക്ക് തങ്ങളുടെ പഴയ പ്രതാപം നിലനിർത്താൻ സാധിച്ചില്ല.

2016-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ സിനിമ സാമ്പത്തികമായി ലാഭമുണ്ടാക്കിയെങ്കിലും, ബ്രാൻഡിനെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാൻ അത് മതിയായിരുന്നില്ല. 2017-ൽ പബ്ലിക് ലിസ്റ്റഡ് കമ്പനിയായി മാറിയെങ്കിലും ഓഹരി വിപണിയിൽ അവർക്ക് തിളങ്ങാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഒടുവിൽ 2023-ൽ ജാപ്പനീസ് കമ്പനിയായ സെഗ (SEGA) റോവിയോയെ ഏറ്റെടുത്തു. ലാളിത്യം കൊണ്ട് ലോകം കീഴടക്കാമെന്നും എന്നാൽ ആരാധകരുടെ വിശ്വാസവും ബ്രാൻഡിന്റെ ഗുണനിലവാരവും സംരക്ഷിച്ചില്ലെങ്കിൽ ഏത് വലിയ സാമ്രാജ്യവും തകരുമെന്നും ആംഗ്രി ബേർഡ്സിന്റെ ചരിത്രം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു. ഒരു ചെറിയ സ്ക്രീനിൽ നിന്ന് തുടങ്ങിയ ആ വലിയ യാത്ര ഇന്ന് ഗെയിമിംഗ് ലോകത്തെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു പാഠപുസ്തകമായി അവശേഷിക്കുന്നു. ഒരു ആശയം ശരിയായ സമയത്ത് ശരിയായ രീതിയിൽ അവതരിപ്പിച്ചാൽ അത് ലോകത്തെ കീഴടക്കുമെന്നതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമാണ് ഈ ദേഷ്യം പിടിച്ച പക്ഷികളുടെ കഥ.