ഓർമ്മകളുടെ മണിച്ചിത്രത്താഴ്: പഴയ പാട്ടുകൾ നമ്മെ കരയിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?

പഴയ പാട്ടുകൾക്ക് എന്തോ ഒരു പ്രത്യേക മാന്ത്രികതയുണ്ട് എന്ന് നമ്മൾ എപ്പോഴും പറയാറുണ്ട്. പക്ഷേ നിങ്ങൾ എപ്പോഴെങ്കിലും ആലോചിച്ചു നോക്കിയിട്ടുണ്ടോ, എന്താണ് ആ മാന്ത്രികതയുടെ യഥാർത്ഥ രഹസ്യം? ചിലപ്പോൾ വർഷങ്ങളോളം നമ്മൾ ആ പാട്ട് ഒരൊറ്റ തവണ പോലും കേൾക്കാതെ ജീവിച്ചു തീർത്തിട്ടുണ്ടാകും. അതിന്റെ വരികൾ നമ്മുടെ മനസ്സിൽ നിന്ന് മാഞ്ഞുപോയിട്ടുണ്ടാകും. എന്തിന്, ആ സിനിമയുടെ പേരോ അത് ഏത് വർഷത്തിൽ ഇറങ്ങിയെന്നോ പോലും നമ്മുടെ ഓർമ്മയിൽ ഉണ്ടാവില്ല. പണ്ട് സ്കൂളിലോ കോളേജിലോ പഠിക്കുന്ന കാലത്ത്, അല്ലെങ്കിൽ കുട്ടിക്കാലത്ത് ആ പാട്ട് നൂറുവട്ടം കാസറ്റ് തിരിച്ചിട്ട് കേട്ടപ്പോൾ നമ്മുടെ അരികിൽ ചമ്രം പടിഞ്ഞിരുന്ന കൂട്ടുകാർ ആരൊക്കെയായിരുന്നു എന്ന് പോലും ഒരുപക്ഷേ നമ്മൾ മറന്നുപോയിട്ടുണ്ടാകും. എന്നിട്ടും സംഭവിക്കുന്നത് എന്താണെന്ന് വെച്ചാൽ, വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം തികച്ചും അപ്രതീക്ഷിതമായ ഒരു ദിവസം, ഏതോ ഒരു സൂപ്പർമാർക്കറ്റിൽ സാധനങ്ങൾ വാങ്ങാൻ നിൽക്കുമ്പോഴോ, തിരക്കേറിയ റോഡിലൂടെയുള്ള ഒരു കാർ യാത്രയിലോ, അല്ലെങ്കിൽ ഏതോ ഒരു ചായക്കടയിലെ റേഡിയോയിലോ ആ പാട്ട് വീണ്ടും പ്ലേ ആകുന്നു. ആ ഒരൊറ്റ നിമിഷം കൊണ്ട് സംഭവിക്കുന്നത് ഒരു അത്ഭുതമാണ്. നമ്മൾ ഇപ്പോൾ നിൽക്കുന്ന ആ തിരക്കുപിടിച്ച സ്ഥലവും നമ്മുടെ ഇന്നത്തെ പ്രായവും അപ്പാടെ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.

ഇന്നത്തെപ്പോലെ കോൺക്രീറ്റ് കെട്ടിടങ്ങളോ ടൈലുകളോ ഇല്ലാത്ത, പണ്ടെപ്പോഴോ നമ്മൾ ജീവിച്ചുപോന്ന പഴയൊരു വീടിന്റെ ഉമ്മറത്തേക്ക്, ചെമ്മൺ വഴികളിലേക്ക് നമ്മൾ പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചെത്തുകയാണ്. നമുക്ക് വീണ്ടും പ്രായം കുറയുന്നു. അന്ന് ആ മുറിയിൽ നമ്മുടെ കൂടെയിരുന്ന് ഒച്ചവെച്ച, ഇന്ന് നമ്മോടൊപ്പം ഇല്ലാത്ത പ്രിയപ്പെട്ട മനുഷ്യർ ആ ഓർമ്മയിൽ വീണ്ടും ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ജീവനോടെ വന്നിരിക്കുന്നു. അവിടുത്തെ വെളിച്ചം വേറെയായിരുന്നു. അന്ന് കണ്ടിരുന്ന കുഴിഞ്ഞ സ്ക്രീനുള്ള ആ പഴയ ടിവി വേറെയായിരുന്നു. ചുറ്റുമുള്ള നാടും വീടും നമ്മൾ തന്നെയും പാടെ മാറിയിരിക്കുന്നു. പക്ഷേ, വെറുമൊരു മൂന്ന് മിനിറ്റിലേക്ക്, ആ സംഗീതം നിലനിൽക്കുന്ന അത്രയും നേരത്തേക്ക്, എല്ലാം പഴയതുപോലെ തന്നെ നമുക്ക് തിരികെ അനുഭവപ്പെടുന്നു. ജീവിതത്തിലെ വലിയ പ്രതിസന്ധികളെയൊക്കെ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് നേരിടുന്ന, വളർന്നു വലുതായ ഒരു മനുഷ്യന്റെ കണ്ണുകളെ പെട്ടെന്ന് ഈറനണിയിക്കാൻ ആ മൂന്ന് മിനിറ്റിലെ സംഗീതശകലത്തിന് സാധിക്കുന്നു.

അപ്പൊ സംഭവം എന്താണെന്ന് വെച്ചാൽ, എന്തുകൊണ്ടാണ് ഒരു പാട്ടിന് നമ്മളോട് ഇങ്ങനെ ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നത്? പുതിയ പാട്ടുകൾക്കൊന്നും തൊടാൻ കഴിയാത്ത ഏതോ ഒരു ഉള്ളറയിലേക്ക് ചില പഴയ പാട്ടുകൾക്ക് മാത്രം എങ്ങനെയാണ് ഇത്ര പെട്ടെന്ന് ഒരു താക്കോലായി കടന്നുചെല്ലാൻ കഴിയുന്നത്? ഇതിന് ഉത്തരം കണ്ടെത്താൻ ഞാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് ഒരൊറ്റ സിനിമയെയാണ്. 1993-ൽ ഫാസിലിന്റെ സംവിധാനത്തിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ സാക്ഷാൽ മണിച്ചിത്രത്താഴ്. കാരണം, ഈ സിനിമയിലെ പാട്ടുകളുടെ കഥയെന്ന് പറയുന്നത്, വെറുമൊരു സിനിമയുടെ സംഗീത ചരിത്രമല്ല, മറിച്ച് ഒരു തലമുറ മുഴുവൻ തങ്ങളുടെ കൂട്ടായ ഓർമ്മകളെ എങ്ങനെയാണ് ഹൃദയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചുവെച്ചത് എന്ന് കാണിച്ചുതരുന്ന വിസ്മയകരമായ ഒരു സാംസ്കാരിക കഥ കൂടിയാണ്.

മണിച്ചിത്രത്താഴ് റിലീസ് ചെയ്തത് 1993-ലാണ്. കൃത്യം മുപ്പത് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, സാങ്കേതികവിദ്യയൊക്കെ മാറിമറിഞ്ഞ തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു ആധുനിക ലോകത്തെ തിയേറ്ററുകളിലേക്ക് ഈ സിനിമ വീണ്ടും തിരിച്ചെത്തി. ഫോർ-കെ ക്വാളിറ്റിയിൽ ഓരോ ഫ്രെയിമും വൃത്തിയാക്കി റീമാസ്റ്റർ ചെയ്ത്, അത്യാധുനിക ഡോൾബി അറ്റ്മോസ് സൗണ്ട് സിസ്റ്റത്തോടെയാണ് അതിന്റെ പുതിയ പതിപ്പ് എത്തിയത്. ഇവിടെ നിങ്ങൾ ഒരു കാര്യം പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കണം. സിനിമയുടെ അണിയറപ്രവർത്തകർ പറഞ്ഞതനുസരിച്ച്, അതിന്റെ യഥാർത്ഥ ഒറിജിനൽ അനലോഗ് പ്രിന്റ് കാലപ്പഴക്കത്താൽ നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയിരുന്നു. വർഷങ്ങൾ നീണ്ട അന്വേഷണങ്ങൾക്കൊടുവിൽ മുംബൈയിലെ ഫിലിം ആർക്കൈവ്സിൽ നിന്നാണ് അവർക്ക് ഒരു പ്രിന്റ് ലഭിക്കുന്നത്. അവിടെനിന്നാണ് രാപ്പകലില്ലാത്ത ആ വലിയ റിസ്റ്റോറേഷൻ ജോലികൾ അവർ ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള അർത്ഥം എന്താണെന്ന് നിങ്ങൾ ഒന്നാലോചിച്ചു നോക്കൂ. ഇത്രയും കാലം ആളുകൾ തങ്ങളുടെ സ്വീകരണമുറികളിലെ ചെറിയ ടിവികളിൽ കണ്ട് മനസ്സിൽ പതിപ്പിച്ചുവെച്ചിരുന്ന ആ സിനിമയല്ല അതേപടി തിരികെ വരുന്നത്. അതിനെ പുതിയൊരു കാലത്തിന്റെ കണ്ണുകളിലേക്ക് വീണ്ടും നിർമ്മിച്ചെടുക്കുകയാണ് ചെയ്തത്. കൂടുതൽ വ്യക്തതയുള്ള ദൃശ്യങ്ങൾ, സൂക്ഷ്മമായ സൗണ്ട് എഫക്റ്റുകൾ വെവ്വേറെ കേൾപ്പിക്കുന്ന നൂതനമായ സ്പീക്കറുകൾ, പടുകൂറ്റൻ സ്ക്രീനുകൾ, ലേസർ പ്രൊജക്ഷൻ രീതികൾ. പതിറ്റാണ്ടുകളായി മനുഷ്യർ മനസ്സിൽ കൊണ്ടുനടന്ന ഒരു വികാരത്തിന്റെ, സാങ്കേതികമായി മിനുക്കിയെടുത്ത തികച്ചും വേറൊരു രൂപം.

എന്നിട്ടും എന്താണ് സംഭവിച്ചത്? ആളുകൾ തിയേറ്ററുകളിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തി. യുവാക്കൾ കൂട്ടത്തോടെ ടിക്കറ്റെടുത്തു. ഈ സിനിമ 1993-ൽ ആദ്യമായി തിയേറ്ററിൽ ഇറങ്ങിയ കാലത്ത് ജനിച്ചിട്ടുപോലുമില്ലാത്ത പുതിയ തലമുറയിലെ കുട്ടികൾ വരെ ഇത് കാണാൻ വലിയ ക്യൂ നിന്നു. 2024 ആഗസ്റ്റ് മാസത്തിൽ ഈ സിനിമയുടെ റീ-റിലീസ് ആഘോഷമാക്കപ്പെട്ടത് വെറുമൊരു ബിഗ് സ്ക്രീൻ കാഴ്ച എന്നതിലുപരി വലിയൊരു സാംസ്കാരിക ഉത്സവമായാണ്. ഇവിടെയാണ് നമ്മുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ ചോദ്യം വരുന്നത്. ആളുകൾക്ക് വെറുമൊരു സിനിമ കാണുക എന്നതു മാത്രമായിരുന്നു ലക്ഷ്യമെങ്കിൽ, പിന്നെ എന്തിനാണ് അവർ കാശും സമയവും മുടക്കി ഈ പുതിയ പതിപ്പ് തേടിപ്പോയത്? യൂട്യൂബിലോ വീട്ടിലിരുന്ന് ടിവിയിലോ ആ പഴയ പ്രിന്റ് തന്നെ കണ്ടാൽ പോരായിരുന്നോ? കാരണം, അവർ അന്വേഷിച്ചത് സിനിമ എന്നൊരു വാണിജ്യ ഉൽപ്പന്നം മാത്രമല്ല. ഒരു പഴയ സിനിമ വെറുമൊരു കലാസൃഷ്ടി മാത്രമല്ല, അതൊരു വാതിലാണ്. ആ വാതിലിന്റെ അപ്പുറത്ത് കാത്തിരിക്കുന്നത് 1993 എന്ന കലണ്ടർ വർഷമല്ല, അത് അന്നത്തെ നിങ്ങളാണ്.

ഇതിനെക്കുറിച്ച് സാധാരണക്കാരോട് ചോദിച്ചാൽ നമ്മൾ ആദ്യം പറയുന്ന വാക്ക് നൊസ്റ്റാൾജിയ എന്നാണ്. പഴയൊരു പാട്ട് കേൾക്കുന്നു, പഴയ കാര്യങ്ങൾ ഓർക്കുന്നു, ആ കാലത്തെ വല്ലാതെ മിസ്സ് ചെയ്യുന്നു, കാര്യം കഴിഞ്ഞു. എന്നാൽ ആധുനിക മനഃശാസ്ത്രം ഇതിനെ നോക്കിക്കാണുന്നത് കുറച്ചുകൂടി ആഴത്തിലാണ്. നൊസ്റ്റാൾജിയ എന്ന് പറയുന്നത് കഴിഞ്ഞുപോയ ഏതെങ്കിലും ഒരു പ്രത്യേക വർഷത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുപോകാനുള്ള വെറുമൊരു കുട്ടിക്കളിയോ വ്യാമോഹമോ മാത്രമല്ല. ഗവേഷകർ ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്, സ്വന്തം ജീവിതത്തിൽ വലിയ അർത്ഥവും മൂല്യവുമുണ്ടായിരുന്ന ഒരു പ്രത്യേക കാലഘട്ടത്തോടുള്ള വികാരനിർഭരമായൊരു ആത്മബന്ധം എന്നാണ്. മനഃശാസ്ത്രത്തിൽ നൊസ്റ്റാൾജിയ ചെയ്യുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു കാര്യമുണ്ട്. അതിനെ സെൽഫ്-കണ്ടിന്യൂയിറ്റി എന്ന് വിളിക്കാം. അതായത്, അന്ന് നിങ്ങൾ ആരായിരുന്നോ, ഇന്ന് ജീവിക്കുന്ന നിങ്ങൾ ആരാണോ, അവർ രണ്ടുപേരും തമ്മിൽ ഇപ്പോഴും അറ്റുപോകാത്ത ഒരു ബന്ധമുണ്ടെന്ന ആഴത്തിലുള്ള ഒരു ബോധ്യം അത് നിങ്ങളുടെ ഉള്ളിൽ ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കുന്നു. നമ്മൾ പലപ്പോഴും ജീവിതത്തിന്റെ തിരക്കുകളിലും മാറ്റങ്ങളിലും പെട്ട് പണ്ടത്തെ നമ്മളെ മറന്നുപോകാറുണ്ട്. ആ മറവിയെ തകർത്ത്, നിങ്ങൾ ഇന്നുമൊരു തുടർച്ചയാണെന്ന് നിങ്ങളെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുകയാണ് നൊസ്റ്റാൾജിയ ചെയ്യുന്നത്.

ഈ വ്യത്യാസം വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. കാരണം, ഒരു പഴയ പാട്ട് കേൾക്കുമ്പോൾ നിങ്ങൾ ആ പാട്ടിന്റെ വരികളെയോ സംഗീതത്തെയോ മാത്രമല്ല ഓർത്തെടുക്കുന്നത്. ആ പാട്ട് കേൾക്കുന്ന സമയത്ത് അതിന് ചുറ്റുമുണ്ടായിരുന്ന നിങ്ങളെത്തന്നെയാണ് നിങ്ങൾ ഓർക്കുന്നത്. അന്നത്തെ ആ മുറിയുടെ ചൂട്, കൂടെയുണ്ടായിരുന്ന മനുഷ്യരുടെ മുഖഭാവങ്ങൾ, നിങ്ങളുടെ അന്നത്തെ കൊച്ചു കൊച്ചു സ്വപ്നങ്ങൾ, അന്ന് നിങ്ങൾ ലോകത്തെക്കുറിച്ച് സത്യമെന്ന് വിശ്വസിച്ചിരുന്ന കാര്യങ്ങൾ, നിങ്ങൾ ഭയപ്പെട്ടിരുന്ന നിസ്സാര സംഗതികൾ, അന്ന് നഷ്ടപ്പെടാതിരുന്ന പ്രിയപ്പെട്ട മനുഷ്യർ, എന്നെങ്കിലും അതൊക്കെ നഷ്ടപ്പെട്ടുപോകുമെന്ന് അന്ന് ചിന്തിക്കാൻ പോലും കഴിയാതിരുന്ന ആ നിഷ്കളങ്കമായ മനസ്സ്. ഗവേഷണങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്, നൊസ്റ്റാൾജിക് ഓർമ്മകൾക്ക് ഒരു വ്യക്തിയുടെ ആത്മബോധവുമായും സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങളുമായും വലിയ ഇഴയടുപ്പമുണ്ട് എന്നാണ്. അതുകൊണ്ട് പഴയൊരു പാട്ട് കേൾക്കുമ്പോൾ ഉള്ളിൽ പെട്ടെന്നൊരു വിങ്ങൽ തോന്നുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, ആ പാട്ട് ആ ഓർമ്മയുടെ പുറംതോട് മാത്രമാണ്. അതിന്റെ യഥാർത്ഥ കാതൽ നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം ജീവിതത്തിലെ ഒരു ഏടാണ്. ആ ഓർമ്മ തലച്ചോറിൽ എവിടെയാണ് ഒളിച്ചുവെച്ചിരിക്കുന്നതെന്ന് ആ പാട്ടിന് കൃത്യമായി അറിയാം.

അതുകൊണ്ടാണ് ചിന്തകന്മാർ പറയുന്ന ആ ഒരൊറ്റ വാചകം ഈ സത്യത്തെ ഏറ്റവും മനോഹരമായി അടിവരയിടുന്നത്: ആ പാട്ട് മാറിയിട്ടില്ല, മാറിയത് നിങ്ങളാണ്. ആ റെക്കോർഡിംഗ് മുപ്പത് കൊല്ലം മുൻപ് എങ്ങനെയായിരുന്നോ, അങ്ങനെത്തന്നെ ഒരൊറ്റ മാറ്റവുമില്ലാതെ അവിടെത്തന്നെ നിന്നു. നിങ്ങളാണ് വളർന്നതും മുന്നോട്ട് നീങ്ങിയതും. നിങ്ങൾക്ക് പ്രായമായി. നിങ്ങളുടെ ചുറ്റുമുണ്ടായിരുന്ന ആളുകൾ മാറിമറിഞ്ഞു. വീട് മാറി, നാട് മാറി, ജീവിതസാഹചര്യങ്ങൾ മാറി. നിങ്ങളെക്കുറിച്ച് തന്നെയുള്ള നിങ്ങളുടെ ധാരണകളും മുൻഗണനകളും മാറി. അതിനിടയിലേക്ക് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം അതേ പഴയ റെക്കോർഡിംഗ് യാതൊരു മാറ്റവുമില്ലാതെ കടന്നുവരുമ്പോൾ, കുറച്ചു നിമിഷത്തേക്ക് നിങ്ങളുടെ തന്നെ രണ്ട് രൂപങ്ങൾ ഒരേ സമയം ഒരിടത്ത് വന്ന് നേർക്കുനേർ നിൽക്കുകയാണ്. ഇന്ന് ഒട്ടേറെ അനുഭവങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോയ നിങ്ങൾ, അന്ന് ജീവിതം എന്താണെന്ന് അറിയാതെ അത് ആദ്യമായി കേട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന ആ പഴയ നിങ്ങൾ.

പക്ഷേ ഇവിടെ നമുക്ക് കുറച്ചുകൂടി ശാസ്ത്രീയമായ ഒരു ചോദ്യം ചോദിക്കേണ്ടതുണ്ട്. എന്തുകൊണ്ടാണ് ചില പാട്ടുകൾക്ക് മാത്രം നമ്മളെ ഇത്രയധികം പിടിച്ചുലക്കാൻ കഴിയുന്നത്? 1993-ൽ തന്നെ ഇറങ്ങിയ മറ്റൊരു സാധാരണ പാട്ട് കേൾക്കുമ്പോൾ നമുക്ക് യാതൊന്നും തോന്നാത്തപ്പോൾ, അതേ വർഷത്തെ ഈ പ്രത്യേക പാട്ടുകൾ കേൾക്കുമ്പോൾ നമ്മൾ പൂർണ്ണമായും നിശ്ചലനായി പോകുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? മനുഷ്യന്റെ ഓർമ്മകളെയും മസ്തിഷ്കത്തെയും കുറിച്ചുള്ള കൊഗ്നിറ്റീവ് സയൻസ് പഠനങ്ങളിൽ ഇതിന് വളരെ കൃത്യമായ ഒരു വിശദീകരണമുണ്ട്. റെമിനിസെൻസ് ബമ്പ് എന്നാണ് ഈ പ്രതിഭാസത്തെ ഗവേഷകർ വിളിക്കുന്നത്. പ്രായപൂർത്തിയായ മനുഷ്യർ തങ്ങളുടെ കൗമാരകാലത്തെയും ആദ്യകാല യൗവനത്തിലെയും അനുഭവങ്ങളെ ജീവിതത്തിലെ മറ്റ് കാലങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് വളരെ ആഴത്തിലും തീവ്രതയിലും ഓർമ്മയിൽ സൂക്ഷിക്കുന്നു. ഏകദേശം പത്ത് വയസ്സിനും ഇരുപത്തഞ്ച് വയസ്സിനും ഇടയിലുള്ള പ്രായത്തിലാണ് നമ്മുടെ വ്യക്തിത്വം രൂപപ്പെടുന്നത്, പുതിയ സൗഹൃദങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നത്, ആദ്യ പ്രണയവും ആദ്യ തിരിച്ചടികളും സംഭവിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ജീവിതത്തിന്റെ ആ വർഷങ്ങൾ നമ്മുടെ ആത്മകഥാപരമായ ഓർമ്മകളുടെ ഏറ്റവും തിളക്കമുള്ള ശേഖരമായി തലച്ചോറിൽ സൂക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.

സംഗീതത്തിന്റെ കാര്യത്തിലും ഇതേ പാറ്റേൺ തന്നെയാണ് കൃത്യമായി സംഭവിക്കുന്നത്. കരോൾ ലിൻ ക്രംഹാൻസലും ജസ്റ്റിൻ സുപ്നിക്കും ചേർന്ന് അമേരിക്കയിലെ കോർണൽ സർവ്വകലാശാലയിൽ നടത്തിയ വിഖ്യാതമായ ഒരു പഠനത്തിൽ, പല പതിറ്റാണ്ടുകളിലെ സംഗീതത്തോട് വിവിധ പ്രായത്തിലുള്ള ആളുകൾ എങ്ങനെ വൈകാരികമായി പ്രതികരിക്കുന്നു എന്ന് പരിശോധിക്കുകയുണ്ടായി. അവർ കണ്ടെത്തിയത് വളരെ കൗതുകകരമായ ഒരു കാര്യമാണ്. കേൾവിക്കാരന്റെ സ്വന്തം കൗമാരത്തിലും യൗവനത്തിലും റിലീസ് ചെയ്ത സംഗീതം അവരുടെ വൈകാരിക ഓർമ്മകളിൽ ഏറ്റവും ഉയർന്ന കൊടുമുടിയിൽ നിന്നു. അത് നമുക്ക് എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാവുന്ന കാര്യമാണ്, കാരണം അതാണ് റെമിനിസെൻസ് ബമ്പ്. എന്നാൽ അതിനൊപ്പം അവർ തികച്ചും അപ്രതീക്ഷിതമായ മറ്റൊരു കൊടുമുടി കൂടി കണ്ടെത്തി. അതാണ് അവരുടെ മാതാപിതാക്കളുടെ തലമുറ കേട്ടിരുന്ന സംഗീതം! അതിന് ഗവേഷകർ നൽകിയ കാരണം ലളിതവും മനോഹരവുമാണ്: സ്വന്തമായി ഒരു പാട്ട് തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള പക്വതയോ പ്രായമോ ആകുന്നതിന് മുൻപ് തന്നെ ആ സംഗീതം അവരുടെ വീടുകളിലുണ്ടായിരുന്നു. അച്ഛനും അമ്മയും റേഡിയോയിലും കാസറ്റ് പ്ലെയറിലും വെച്ച പാട്ടുകൾ അവർ ശ്വസിക്കുന്ന വായു പോലെ കേട്ടുതുടങ്ങിയിരുന്നു.

അതുകൊണ്ട് സംഗീതം രണ്ട് സമാന്തര വഴികളിലൂടെയാണ് നമ്മുടെ വ്യക്തിത്വത്തിലേക്ക് അലിഞ്ഞുചേരുന്നത്. ഒന്ന്, നമ്മുടെ സ്വന്തം കൗമാരത്തിന്റെയും യൗവനത്തിന്റെയും സ്വന്തം കണ്ടെത്തലുകളായ പാട്ടുകൾ. രണ്ട്, നമ്മൾ സ്വന്തമായി ഒന്നും തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ തുടങ്ങുന്നതിന് മുൻപ് തന്നെ നമ്മുടെ ചോയ്‌സുകൾക്ക് അതീതമായി നമുക്ക് ചുറ്റുമുണ്ടായിരുന്ന കുടുംബത്തിന്റെ സംഗീതം. ആ രണ്ടാമത്തെ വഴി വളരെ അത്ഭുതകരമായ ഒന്നാണ്. കാരണം, ഇന്ന് നമ്മുടെ മനസ്സിന് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടതായി മാറിയ പല പാട്ടുകളും നമ്മൾ ഒരിക്കലും ബോധപൂർവ്വം തിരഞ്ഞെടുത്തതല്ല. അവ വെറുതെ നമ്മുടെ വീട്ടുചുമരുകളിൽ തട്ടി പ്രതിധ്വനിച്ചു, ഒടുവിൽ നമ്മുടെ ഹൃദയത്തിൽ തങ്ങിനിന്നു.

ഇനി ഈ പഠനത്തെ തൊണ്ണൂറുകളിലെ ഒരു സാധാരണ കേരളീയ ഗ്രാമത്തിലേക്കോ വീട്ടിലേക്കോ നമുക്ക് കൊണ്ടുവെച്ചു നോക്കാം. അന്ന് മലയാളികൾ സംഗീതത്തെ അനുഭവിച്ച രീതിക്ക് വലിയൊരു സാമൂഹിക പ്രത്യേകതയുണ്ടായിരുന്നു. ഇന്നത്തെപ്പോലെ ലക്ഷക്കണക്കിന് പാട്ടുകൾ നമ്മുടെ പോക്കറ്റിലെ സ്മാർട്ട്ഫോണുകളിൽ ഇല്ലായിരുന്നു. നമുക്ക് മാത്രമായി ഓരോ സെക്കൻഡിലും അഭിരുചികൾക്കനുസരിച്ച് നിർദ്ദേശങ്ങൾ തരുന്ന അൽഗോരിതങ്ങൾ അന്നുണ്ടായിരുന്നില്ല. സ്വന്തം ഹെഡ്‌ഫോണിൽ ഒതുങ്ങുന്ന സ്വകാര്യമായ പ്ലേലിസ്റ്റുകൾ ആർക്കും ഇല്ലായിരുന്നു. അന്ന് ആകെ ഉണ്ടായിരുന്നത് ഒരു ടിവി, ഒരു റേഡിയോ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു കാസറ്റ് പ്ലെയർ മാത്രമാണ്. എല്ലാവരും കണ്ടിരുന്നത് ദൂരദർശനും പിന്നീട് വന്ന ഏഷ്യാനെറ്റും പോലെയുള്ള ഒന്നോ രണ്ടോ ചാനലുകൾ മാത്രമായിരുന്നതുകൊണ്ട്, ചില സിനിമകളും പാട്ടുകളും ഒരേ സമയം ഒരു നാട് മുഴുവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും കേട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു.

മണിച്ചിത്രത്താഴ് ഇതിന് ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും മികച്ചൊരു ഉദാഹരണമാണ്. 2014-ൽ പുറത്തുവന്ന ഒരു ടെലിവിഷൻ അനലിറ്റിക്സ് റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, സിനിമ റിലീസ് ചെയ്ത് രണ്ട് പതിറ്റാണ്ട് കഴിഞ്ഞിട്ടും ഏഷ്യാനെറ്റിൽ മാത്രം വർഷത്തിൽ ശരാശരി പന്ത്രണ്ടിലധികം തവണ ഈ ചിത്രം സംപ്രേഷണം ചെയ്തിരുന്നു. അതിശയകരമായ കാര്യം, ഓരോ തവണ കാണിക്കുമ്പോഴും റെക്കോർഡ് ടിആർപി റേറ്റിംഗാണ് ഈ സിനിമയ്ക്ക് ലഭിച്ചിരുന്നത്. ഇതിനർത്ഥം തിയേറ്ററിലെ ആദ്യ പ്രദർശനം കഴിഞ്ഞതോടെ ആയുസ്സു തീർന്നുപോയ ഒരു സിനിമയല്ല ഇത്. മലയാളി കുടുംബങ്ങളുടെ സ്വീകരണമുറികളിലേക്ക് ഓരോ അവധിക്കാലത്തും ഓണത്തിനും വിഷുവിനും അത് ഒരു അതിഥിയെപ്പോലെ വീണ്ടും വീണ്ടും കയറിവന്നുകൊണ്ടിരുന്നു. ഇത് ഒരു പാട്ടിന്റെ സ്വഭാവത്തെത്തന്നെ അടിമുടി മാറ്റിക്കളയും. നിങ്ങൾ സ്വന്തം ഹെഡ്‌ഫോണിൽ തിരഞ്ഞെടുത്ത് കേൾക്കുന്ന പാട്ട് വെറുമൊരു ഇൻഡിവിജ്വൽ എന്റർടൈൻമെന്റ് മാത്രമാണ്. എന്നാൽ കുട്ടിക്കാലത്ത്, നിങ്ങളുടെ അച്ഛനും അമ്മയും മുത്തശ്ശനും മുത്തശ്ശിയുമൊക്കെ ചുറ്റുമിരുന്ന് ചായ കുടിക്കുമ്പോഴോ ഒരുമിച്ച് അത്താഴം കഴിക്കുമ്പോഴോ ഒരു പാട്ട് ടിവിയിൽ നിരന്തരം കേൾക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, ആ കുട്ടിക്കാലത്തിന്റെ മുഴുവൻ സുരക്ഷിതത്വവും ഊഷ്മളതയും ആ പാട്ടിലേക്ക് പടർന്നുപിടിക്കുകയാണ്. ആ പാട്ട് നിങ്ങളുടെ വീടിന്റെ പശ്ചാത്തല ശബ്ദമായി മാറുകയായിരുന്നു.

ഇവിടെയാണ് കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക അനുഭവം കൂടുതൽ സവിശേഷമാകുന്നത്. മലയാളികൾക്ക് മറ്റുള്ളവരെക്കാൾ കൂടുതൽ വികാരമുണ്ടെന്നോ മലയാളം പാട്ടുകൾക്ക് എന്തെങ്കിലും അമാനുഷിക ശക്തിയുണ്ടെന്നോ അല്ല ഇതിനർത്ഥം. മറിച്ച്, വളരെ ശക്തമായ ഒരു കൂട്ടായ്മയുടെ സംസ്കാരം ഇവിടെ ദീർഘകാലം നിലനിന്നിരുന്നു. എല്ലാവരും ഒന്നിച്ച് ടിവി കാണുന്ന ശീലം, വളരെ കുറഞ്ഞ ചോയ്‌സുകൾക്കിടയിൽ വലിയൊരു ജനത ഒരൊറ്റ വികാരത്തിലേക്ക് ഒരുമിച്ചു ചേരുന്ന അവസ്ഥ. വീട്ടിലിരുന്ന് കേട്ട സംഗീതം തലമുറകളിലേക്ക് പടരുന്നു, വളർച്ചയുടെ കാലത്തെ സംഗീതം ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വികാരങ്ങളുമായി ഇഴചേരുന്നു, ഒടുവിൽ നൊസ്റ്റാൾജിയ ആ പഴയ നിങ്ങളെ ഇന്നത്തെ നിങ്ങളുമായി കൂട്ടിമുട്ടിക്കുന്നു. ഇവ മൂന്നും കൂടിച്ചേരുമ്പോഴാണ് ഒരു പഴയ പാട്ട് വെറുമൊരു ഈണമല്ലാതായി മാറുന്നത്. അത് നിങ്ങളുടെ ആത്മാവിന്റെ അടയാളമായി മാറുകയാണ്.

അങ്ങനെയിരിക്കെയാണ് 2024 ആഗസ്റ്റ് 17-ന് അവർ ഈ സിനിമയെ കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്തി ഫോർ-കെ ദൃശ്യവിസ്മയത്തോടും ഡോൾബി അറ്റ്മോസ് ശബ്ദത്തോടും കൂടി വീണ്ടും തിയേറ്ററുകളിലെത്തിക്കുന്നത്. ഇവിടെയാണ് ഏറ്റവും വലിയ മനഃശാസ്ത്രപരമായ കൗതുകം ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്. പഴയ പ്രിന്റ് എവിടെയും കാണാൻ കിട്ടാത്തതുകൊണ്ടൊന്നുമല്ല ആളുകൾ ടിക്കറ്റെടുത്ത് തിയേറ്ററിലേക്ക് പാഞ്ഞെത്തിയത്. ഈ സിനിമ അപ്പോഴേക്കും മലയാളികളുടെ ജനപ്രിയ സംസ്കാരത്തിന്റെ ഡിഎൻഎയിൽ അലിഞ്ഞുചേർന്നു കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഡയലോഗുകൾ എല്ലാവർക്കും മനഃപാഠമാണ്. ഡോക്ടർ സണ്ണി എപ്പോഴാണ് വരാൻ പോകുന്നതെന്ന് പ്രേക്ഷകർക്കറിയാം. ഇന്നസെന്റിന്റെയും കെപിഎസി ലളിതയുടെയും കുതിരവട്ടം പപ്പുവിന്റെയും തമാശകൾ എല്ലാവരും നൂറുവട്ടം ചിരിച്ചു തീർത്തതാണ്. നാഗവല്ലിയുടെ ട്വിസ്റ്റുകൾ അറിയാത്ത ഒരാളും ആ തിയേറ്ററിലില്ല. അങ്ങനെയെങ്കിൽ, ആളുകൾ പണം കൊടുത്തു വാങ്ങിയത് എന്തിനെയാണ്? സിനിമയിലെ കഥയറിയാനല്ല, പുതിയൊരു വിവരവും തേടിയുമല്ല. അവർ വാങ്ങിയത് ആ അസുലഭമായ അനുഭവത്തെയാണ്. തങ്ങൾക്ക് മനഃപാഠമായ ഒരു വികാരം, ഇന്നത്തെ വലിയൊരു സമൂഹത്തോടൊപ്പം വലിയ സ്ക്രീനിൽ പുനരനുഭവിക്കുക എന്ന മാസ്മരികതയെയാണ്.

നമ്മുടെ ഓർമ്മകൾ എന്ന് പറയുന്നത് കമ്പ്യൂട്ടറിലെ ഡിജിറ്റൽ ഫയലുകൾ പോലെയല്ല എന്ന് നമ്മൾ തിരിച്ചറിയണം. നിങ്ങൾ എന്തെങ്കിലും പഴയ കാര്യം ഓർത്തെടുക്കുമ്പോൾ തലച്ചോറിലെ ഒരു ഹാർഡ് ഡ്രൈവിൽ നിന്ന് റെഡിയായി ഇരിക്കുന്ന ഒരു വീഡിയോ ഫയൽ എടുത്ത് പ്ലേ ചെയ്യുകയല്ല ചെയ്യുന്നത്. ഓർത്തെടുക്കുക എന്നാൽ ആ നിമിഷത്തിൽ തലച്ചോറിൽ അതിനെ വീണ്ടും പുതുതായി പുനർനിർമ്മിക്കുക എന്നാണ് ന്യൂറോ സയൻസ് പറയുന്നത്. അതുകൊണ്ട് റീമാസ്റ്റർ ചെയ്ത ആ വലിയ സിനിമ സ്ക്രീനിൽ തെളിയുമ്പോൾ, അത് നിങ്ങളുടെ ഓർമ്മകളുമായി തർക്കിക്കുകയല്ല, അവ തമ്മിൽ ആലിംഗനം ചെയ്യുകയാണ്. നിങ്ങളുടെ ഓർമ്മയിലുള്ള ദൃശ്യങ്ങൾക്ക് ഇത്രയും മിഴിവ് ഉണ്ടായിരുന്നിരിക്കില്ല, ശബ്ദത്തിന് ഇത്രയും ബാസ്സ് ഉണ്ടായിരുന്നിരിക്കില്ല. എന്നിരുന്നാലും, നിങ്ങളുടെ മനസ്സിനുള്ളിലെ ആ വൈകാരിക ചിത്രത്തിന് ഈ ഫോർ-കെ പതിപ്പിനേക്കാൾ വലിപ്പമുണ്ടാകും. കാരണം, എത്ര വലിയ ലോകോത്തര സാങ്കേതികവിദ്യ കൊണ്ടുവന്നാലും പുനഃസൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒന്നുണ്ട്: നിങ്ങൾ ആദ്യമായി ആ സിനിമ കണ്ട ആ നിമിഷത്തിലെ നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം ജീവിതം!

ഇവിടെ നമ്മൾ ഒരു കാര്യം പ്രത്യേകം ഓർക്കണം, പഴയത് മാത്രമാണ് മികച്ചത് എന്ന അന്ധമായ വാദമല്ല ഇത്. റീമാസ്റ്റർ ചെയ്ത പതിപ്പുകൾക്ക് സാങ്കേതികമായി വലിയ മേന്മയുണ്ട്. മാത്രമല്ല, ഇന്നത്തെ പുതിയ പാട്ടുകൾക്ക് ഭാവിയിൽ നൊസ്റ്റാൾജിയ ഉണ്ടാക്കാൻ കഴിയില്ല എന്നും പറയാൻ പറ്റില്ല. തീർച്ചയായും കഴിയും. ഇന്ന് ഇരുപത് വയസ്സുള്ള ഒരു ചെറുപ്പക്കാരൻ, 2050-ൽ എത്തി ഇന്നത്തെ ഒരു ഹിറ്റ് പാട്ട് വീണ്ടും കേൾക്കുമ്പോൾ ഇതേപോലെ കണ്ണുനിറഞ്ഞുപോയേക്കാം. എന്നാൽ മാറിയത് സംഗീതമല്ല, സംഗീതത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള നമ്മുടെ ജീവിതരീതിയാണ്. ഇന്ന് സംസ്കാരം ഓരോ വ്യക്തിക്കും അനുസരിച്ച് കഷ്ണങ്ങളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു. ഒരേ വീട്ടിലിരിക്കുന്ന, അല്ലെങ്കിൽ ഒരേ ക്ലാസ്സിൽ പഠിക്കുന്ന രണ്ട് കുട്ടികൾ കേൾക്കുന്നത് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ പാട്ടുകളാണ്, കാണുന്നത് വ്യത്യസ്തമായ കണ്ടന്റുകളാണ്. കാരണം അവരെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് അവരുടെ പേഴ്സണൽ അൽഗോരിതങ്ങളാണ്. അതിന് സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ മേന്മയുണ്ടാകാം, പക്ഷേ നമ്മൾ ഒന്നിച്ചിരുന്ന് പങ്കിടുന്ന പൊതുവായ ഓർമ്മകൾ അവിടെ ഇല്ലാതാകുന്നു എന്നതാണ് കയ്പേറിയ യാഥാർത്ഥ്യം. ഒരു വ്യക്തിക്ക് സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്പെട്ട പാട്ടിനോട് നൊസ്റ്റാൾജിയ തോന്നാം, എന്നാൽ ഒരു നാട് മുഴുവൻ ഒരേപോലെ പ്രിയപ്പെട്ട ഒരു പാട്ട് അനുഭവിക്കുമ്പോൾ അത് ഒരു വ്യക്തിഗത ഓർമ്മയല്ല, ഒരു തലമുറയുടെ കൂട്ടായ അടയാളമായി മാറുകയാണ്.

മണിച്ചിത്രത്താഴിലെ പാട്ടുകൾ ഇത്ര വലിയ ഉദാഹരണമാകുന്നത് അതുകൊണ്ടാണ്. എല്ലാവർക്കും അറിയാവുന്ന ആ മാസ്റ്റർപീസ് ഗാനത്തിലേക്ക് നമുക്കൊന്ന് നോക്കാം: ഒരുമുറൈ വന്തു പാർത്തായാ. ഈ പാട്ടിന്റെ ഘടനയിൽത്തന്നെ അവിശ്വസനീയമായ ഒരു സൗന്ദര്യമുണ്ട്. കാവാലം നാരായണപ്പണിക്കരുടെ വരികളിൽ പ്രധാനമായും മലയാളത്തിൽ ഒഴുകുന്ന ഈ ഗാനം, അതിന്റെ അവസാനത്തിലേക്ക് എത്തുമ്പോൾ അപ്രതീക്ഷിതമായി തമിഴിലേക്ക് വഴിമാറുന്നു. തമിഴ് വരികൾ എഴുതിയത് സാക്ഷാൽ വാലിയാണ്. ആ സിനിമയുടെ പശ്ചാത്തലമായ തെക്കിനിയുടെയും തഞ്ചാവൂരിന്റെയും സാംസ്കാരിക കൂടിച്ചേരൽ ആ പാട്ടിന്റെ വരികളിൽത്തന്നെയുണ്ട്. അതിലെ ആലാപനം നിങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ടോ? കെ. എസ്. ചിത്രയും കെ. ജെ. യേശുദാസും വെറുതെ രണ്ട് ഗായകർ പാടിപ്പോവുകയല്ല ചെയ്യുന്നത്. അതൊരു സംഭാഷണമാണ്, ചോദ്യവും ഉത്തരവുമാണ്, പ്രണയവും പ്രതികാരവും തമ്മിലുള്ള ഒരു യുദ്ധമാണത്. ഒരൊറ്റ ശരീരത്തിനുള്ളിൽ ഗംഗയും നാഗവല്ലിയും എന്ന രണ്ട് വിരുദ്ധ വ്യക്തിത്വങ്ങൾ പോരടിക്കുന്ന ഒരു മനഃശാസ്ത്ര സംഘർഷമാണ് സിനിമയുടെ കാതൽ. അത് സിനിമയുടെ ഡബ്ബിംഗിൽ പോലും കൃത്യമായി പാലിച്ചിരുന്നു; ഗംഗയ്ക്ക് ഭാഗ്യലക്ഷ്മി ശബ്ദം നൽകിയപ്പോൾ, നാഗവല്ലിയുടെ വന്യമായ തമിഴ് സംഭാഷണങ്ങൾക്ക് ശബ്ദം നൽകിയത് ദുർഗ്ഗയായിരുന്നു. ഈ പാട്ടും ആ ദ്വന്ദ്വത്തെയാണ് പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നത്. പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷം നിങ്ങൾ ആ പാട്ട് വീണ്ടും കേൾക്കുമ്പോൾ, ആ സംഘർഷം സിനിമയ്ക്കുള്ളിൽ മാത്രമല്ല നടക്കുന്നത്. നിങ്ങളുടെ ഉള്ളിലും അത് സംഭവിക്കുന്നുണ്ട്. അന്ന് ആ പാട്ട് കേട്ട് അത്ഭുതപ്പെട്ട ആ പഴയ നിങ്ങളും, ജീവിതത്തിന്റെ പരുക്കൻ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളിലൂടെ നടന്നുതീർത്ത ഇന്നത്തെ നിങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഒരു സംഭാഷണമായി ആ പാട്ട് മാറുന്നു.

ഇനി പഴന്തമിഴ് പാട്ടിഴയും എന്ന ഗാനത്തിലേക്ക് വരിക. ആ പാട്ടിന്റെ പേര് തന്നെ നമ്മെ നൂറ്റാണ്ടുകൾ പിന്നിലേക്ക് മാടിവിളിക്കുന്നതാണ്. സിനിമ ആ സംഗീതത്തെ എവിടെയാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നത് എന്ന് നോക്കൂ. അതൊരു സൈക്കോളജിക്കൽ ഹൊറർ സന്ദർഭമാണ്. ആ ഈണം അതീവ മനോഹരവും ശാന്തവുമാണ്, എന്നാൽ ആ രംഗം ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭയം അങ്ങേയറ്റം ഭീകരവുമാണ്. മനഃശാസ്ത്രത്തിൽ ഇതിനെ കോഗ്നിറ്റീവ് ഡിസ്സൊണൻസ് എന്ന് പറയാം. പരിചിതമായ ഒരു സൗന്ദര്യവും അജ്ഞാതമായ ഭയവും ഒരേ സമയം ഒരിടത്ത് നിലനിൽക്കുക. നമ്മുടെ തലച്ചോർ ആ മനോഹര സംഗീതത്തെ ആസ്വദിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോഴും, ചുറ്റുമുള്ള നിശബ്ദത എന്തോ അപകടം പതിയിരിക്കുന്നുവെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. സംഗീതം പറയുന്നു സുരക്ഷിതമാണ്, എന്നാൽ കഥയുടെ അന്തരീക്ഷം പറയുന്നു അപകടമാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് ഇന്നും ആ പാട്ട് വെറുമൊരു ഓഡിയോ ട്രാക്കായി മാത്രം നമ്മൾ കേൾക്കുമ്പോൾ പോലും, നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ അറിയാതെ ഒരു തണുപ്പ് പടരുന്നത്.

അതുപോലെത്തന്നെയാണ് വരുവാൻ ഇല്ലാരും എന്ന ഗാനം. കെ. എസ്. ചിത്രയുടെ ആർദ്രമായ ഒരൊറ്റ ശബ്ദം മാത്രം. അതൊരു കാത്തിരിപ്പാണ്, ശൂന്യതയാണ്, തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു ഭാവമാണത്. നൊസ്റ്റാൾജിയയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ ഒരു സിനിമയിലെ എല്ലാ പാട്ടുകളും ഒരൊറ്റ വികാരമാണ് തരുന്നത് എന്ന് നമ്മൾ തെറ്റിദ്ധരിക്കരുത്. ഓരോ പാട്ടും നമ്മുടെ ജീവിതത്തിലെ ഓരോരോ വ്യത്യസ്ത കാലങ്ങളിലേക്കാണ് വേരുകളിറക്കുന്നത്. ഒരു പാട്ട് കുട്ടിക്കാലത്തെ അവധിക്കാല ഓർമ്മകളിലേക്കാണെങ്കിൽ, മറ്റൊന്ന് ഹൈസ്കൂളിലെ ഏതോ ഒരു മഴക്കാലത്തിലേക്കാവാം. നമ്മുടെ ഓർമ്മകളുടെ അത്ഭുതം തന്നെ അതാണ്; ഒരു സംഭവം കഴിഞ്ഞ് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം അതിന്റെ ആഴം മാറുന്നു. പന്ത്രണ്ടാം വയസ്സിൽ വരുവാൻ ഇല്ലാരും കേട്ടപ്പോൾ ആ വരികളുടെ അർത്ഥം നമ്മൾ മനസ്സിലാക്കിയതല്ല, ഇരുപത്തഞ്ചാം വയസ്സിൽ പ്രിയപ്പെട്ട ഒരാളുടെ വിയോഗത്തിന് ശേഷം കേൾക്കുമ്പോൾ മനസ്സിലാകുന്നത്. നാല്പതാം വയസ്സിൽ കേൾക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ അർത്ഥം പൂർണ്ണമായും മറ്റൊന്നായി മാറും. ആ റെക്കോർഡിംഗ് മാറിയിട്ടില്ല, നിങ്ങളുടെ ജീവിതാനുഭവങ്ങളാണ് മാറിയത്. അതുകൊണ്ട് ആ പാട്ടിന്റെ ആത്മാവും നിങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ പുതുതായി തുറക്കപ്പെടുകയാണ്.

ഇനി ഒരു നിമിഷത്തേക്ക് നമുക്ക് മണിച്ചിത്രത്താഴിൽ നിന്ന് മാറിനിൽക്കാം. കാരണം സംഗീതം എങ്ങനെയാണ് അതിരുകൾ ഭേദിച്ച് തലമുറകളിലേക്ക് പടരുന്നത് എന്ന് കാണിച്ചുതരുന്ന മറ്റൊരു അത്ഭുതകരമായ മലയാളം പാട്ടുണ്ട്. 1991-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ സാന്ത്വനം എന്ന സിനിമയിലെ ഉണ്ണി വാവാവോ എന്ന എവർഗ്രീൻ താരാട്ടുപാട്ട്. ജോൺസൺ മാസ്റ്ററുടെ സംഗീതത്തിൽ ചിത്ര പാടിയ ആ ഗാനം മലയാളികളുടെ വീടുകൾ വിട്ട് എവിടെയൊക്കെ എത്തിയെന്ന് നിങ്ങൾക്കറിയാമോ? 2024-ൽ ബോളിവുഡ് നടി ആലിയ ഭട്ട് ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ തന്റെ മകൾ റാഹയ്ക്ക് ഈ പാട്ടിനോടുള്ള വല്ലാത്തൊരു ആത്മബന്ധത്തെക്കുറിച്ച് തുറന്നുപറയുകയുണ്ടായി. റാഹയെ ഉറക്കാൻ അവളുടെ മലയാളി ആയ ഈ പാട്ടായിരുന്നു നിരന്തരം പാടിക്കൊടുത്തിരുന്നത്. ഉറക്കവുമായി ആ പാട്ട് കുഞ്ഞിന്റെ മനസ്സിൽ എത്രത്തോളം ഇഴചേർന്നുപോയി എന്നുവെച്ചാൽ, തനിക്ക് ഉറക്കം വരുന്നു എന്ന് അമ്മയോട് പറയാൻ റാഹ മമ്മാ വാവോ, പപ്പാ വാവോ എന്ന് കൊഞ്ചാൻ തുടങ്ങി. ഒടുവിൽ മകൾക്കായി രൺബീർ കപൂറും ഈ മലയാളം താരാട്ടുപാട്ട് ഹൃദിസ്ഥമാക്കി. ഒന്ന് ചിന്തിച്ചു നോക്കൂ, 1991-ൽ കേരളത്തിൽ ഒരു സിനിമയ്ക്കായി പിറന്നുവീണ ഒരു ഗാനം, മുപ്പത്തിമൂന്ന് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, മലയാളവുമായി യാതൊരു ബന്ധവുമില്ലാത്ത മുംബൈയിലെ ഒരു കൊച്ചു കുഞ്ഞിന്റെ ഉറക്കത്തിന്റെ താളമായി മാറുന്നു. ഇതിൽ നിന്ന് നാം മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്, നൊസ്റ്റാൾജിയ എന്നത് കഴിഞ്ഞകാലത്തെ ഒരു മ്യൂസിയം പെട്ടിയിലാക്കി അടച്ചുവെക്കുന്ന ഒന്നല്ല എന്നാണ്. പുതിയ ജീവിതങ്ങളും പുതിയ തലമുറകളും അതിലേക്ക് പുതിയ ഓർമ്മകളെ ചേർത്തുവെക്കുമ്പോഴാണ് സംഗീതം കാലത്തെ അതിജീവിച്ച് അനശ്വരമാകുന്നത്.

നമുക്ക് ആ തിയേറ്ററിലെ തിങ്ങിനിറഞ്ഞ ജനക്കൂട്ടത്തിലേക്ക് തന്നെ തിരിച്ചുവരാം. യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്തിനാണ് ആ മനുഷ്യരൊക്കെ അവിടെ വരിനിന്നത്? ടിവിക്ക് നൽകാൻ കഴിയാത്ത വലിയൊരു അനുഭവം തേടിയാണ് അവർ അവിടെ എത്തിയത്. പഴയ തലമുറയ്ക്ക് അത് തങ്ങളുടെ നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയ യൗവനത്തെ ഇരുട്ടിലിരുന്ന് ഒന്നു തൊട്ടുവിളിക്കാനുള്ള അവസരമായിരുന്നു. പുതിയ തലമുറയ്ക്കത് തങ്ങളുടെ മാതാപിതാക്കൾ ആഘോഷിച്ച ഒരു ക്ലാസിക്കിനെ അതേ ആവേശത്തോടെ അനുഭവിക്കാനുള്ള അവസരമായിരുന്നു. അതിലുപരി, എപ്പോഴാണ് കൈയടിക്കേണ്ടതെന്നും എപ്പോഴാണ് ചിരിക്കേണ്ടതെന്നും എപ്പോഴാണ് ശ്വാസമടക്കിപ്പിടിക്കേണ്ടതെന്നും കൃത്യമായി അറിയാവുന്ന നൂറുകണക്കിന് അപരിചിതരായ മനുഷ്യർക്കൊപ്പം ഒരു മുറിയിലിരുന്ന് ഒരേ മനസ്സോടെ പ്രതികരിക്കാനുള്ള ഒരു വലിയ കൂട്ടായ്മയായിരുന്നു അത്. ഇന്നത്തെ കാലത്ത് നമ്മൾ വീടുകളിൽ ഒറ്റപ്പെട്ട് അനുഭവിക്കുന്ന വികാരങ്ങൾ, പെട്ടെന്ന് ആ തിയേറ്റർ ഹാളിൽ വെച്ച് ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ഉത്സവമായി മാറുകയായിരുന്നു.

അതുകൊണ്ട് സുഹൃത്തുക്കളെ, എന്തുകൊണ്ടാണ് പഴയ പാട്ടുകൾ ഇന്നും നമ്മളെ വല്ലാതെ തളർത്തിക്കളയുന്നത്? അന്നത്തെ കാലം ഇന്നത്തേതിനേക്കാൾ മികച്ചതായിരുന്നു എന്നതുകൊണ്ടല്ല അത്. അന്നത്തെ സംഗീതം ഇന്നത്തേതിനേക്കാൾ മികച്ചതായിരുന്നു എന്നതുകൊണ്ടുമല്ല. നിങ്ങൾ ഓർക്കുന്നത് അന്നത്തെ ആ മുറിയെയാണ്. കൂടെയുണ്ടായിരുന്ന മനുഷ്യരെയാണ്. നിങ്ങൾക്ക് പ്രായം കുറവായിരുന്ന, ഭാവിയെക്കുറിച്ച് ആശങ്കകളൊന്നുമില്ലാതിരുന്ന ആ മനോഹരമായ നിമിഷങ്ങളെയാണ്. അതിനിടയിലേക്ക് ആ പഴയ പാട്ട് ഒഴുകിയെത്തുമ്പോൾ, നിങ്ങളുടെ ആ പഴയ രൂപവും ഇന്നത്തെ നിങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പതിറ്റാണ്ടുകളുടെ അകലം നിമിഷനേരം കൊണ്ട് ഇല്ലാതാകുന്നു. നിങ്ങളുടെ ആ പ്രത്യേക പാട്ടിനെക്കുറിച്ച് ഒരു ശാസ്ത്രത്തിനും തിട്ടപ്പെടുത്താൻ കഴിയാത്ത ചില സത്യങ്ങളുണ്ട്. അന്ന് ആ പാട്ട് കേൾക്കുമ്പോൾ നിങ്ങളുടെ അരികിൽ ചാരിയിരുന്ന പ്രിയപ്പെട്ട മനുഷ്യന്റെ സ്പർശനം എന്തായിരുന്നുവെന്ന് ശാസ്ത്രത്തിന് അറിയില്ല. അന്ന് പെയ്ത മഴയുടെ നനവ് എന്തായിരുന്നുവെന്ന് ഒരു ഗവേഷണത്തിനും പറയാനാവില്ല. ഇന്നത്തെ ഈ ആളാകുന്നതിന് മുൻപ് നിങ്ങൾ ആരായിരുന്നുവെന്ന് നിങ്ങൾക്ക് മാത്രമേ അറിയൂ.

ആ പാട്ട് തീരുമ്പോൾ, ആ മൂന്ന് മിനിറ്റ് അവസാനിക്കുമ്പോൾ നിങ്ങൾ മാത്രം ബാക്കിയാകുന്നു. കണ്ണുകൾ തുടച്ച് നമ്മൾ വീണ്ടും ഇന്നത്തെ ജീവിതത്തിലേക്ക് നടന്നുതുടങ്ങുന്നു. പക്ഷേ ആ നിമിഷം നമുക്ക് ഉള്ളിൽ വലിയൊരു സമാധാനം തോന്നും. കാരണം, നമ്മൾ പണ്ട് ആരായിരുന്നോ, ആ നിഷ്കളങ്കനായ മനുഷ്യൻ ഇന്നത്തെ നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ എവിടെയോ ഇപ്പോഴും സുരക്ഷിതമായി ജീവനോടെയുണ്ട് എന്ന് ആ പാട്ട് നമ്മെ ബോധ്യപ്പെടുത്തിക്കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.