മനുഷ്യൻ ഒരു മിസ്റ്റേക്ക് ആയിരുന്നുവോ?

70,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ പുൽമേടുകളിൽ നിന്ന് 'ഹോമോ സാപ്പിയൻസ്' എന്ന മനുഷ്യവിഭാഗം ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറാൻ തുടങ്ങിയതോടെയാണ് നാം ഇന്ന് കാണുന്ന ചരിത്രത്തിന് തുടക്കമാകുന്നത്. വസ്ത്രധാരണം, കല, ആയുധനിർമ്മാണം തുടങ്ങി വ്യത്യസ്തങ്ങളായ സംസ്കാരങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ട ഈ കാലഘട്ടത്തെ മനുഷ്യചരിത്രത്തിലെ ആദ്യത്തെ വലിയ വിപ്ലവം എന്ന് വിളിക്കാം. എന്നാൽ, ചരിത്രം തുടങ്ങുന്നതിനും ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപേ ഭൂമിയിൽ മനുഷ്യരുണ്ടായിരുന്നു എന്നത് പലപ്പോഴും വിസ്മരിക്കപ്പെടുന്ന കാര്യമാണ്. ഏതാണ്ട് 2.5 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് തന്നെ ആധുനിക മനുഷ്യരോട് സാമ്യമുള്ള ജീവികൾ ഭൂമിയിൽ നിലനിന്നിരുന്നു. പക്ഷേ അക്കാലത്ത് അവർ പ്രകൃതിയിൽ ചെലുത്തിയിരുന്ന സ്വാധീനം ഇന്നത്തെപ്പോലെ സവിശേഷമായിരുന്നില്ല. ആഫ്രിക്കൻ കാടുകളിലെ മറ്റ് ആയിരക്കണക്കിന് ജീവിവർഗ്ഗങ്ങളിൽ ഒന്ന് മാത്രമായിരുന്നു അന്ന് മനുഷ്യൻ. ഒരു ഗൊറില്ലയോ മിന്നാമിനുങ്ങോ പ്രകൃതിയിൽ എന്ത് മാറ്റമാണോ വരുത്തുന്നത്, അതിൽ കൂടുതൽ ഒന്നും അന്ന് മനുഷ്യൻ ചെയ്തിരുന്നില്ല.

മനുഷ്യപരിണാമത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ എഞ്ചിൻ ഭൂമിക്കടിയിലെ ഭൗമശാസ്ത്രപരമായ മാറ്റങ്ങളായിരുന്നു. ഏതാണ്ട് മൂന്ന് ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ ഭൂമി പിളരുകയും 'ഗ്രേറ്റ് റിഫ്റ്റ് വാലി' രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഈ മാറ്റം കാലാവസ്ഥയെയും ഭൂപ്രകൃതിയെയും പാടെ മാറ്റിമറിച്ചു. ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിൽ നിന്നുള്ള മഴമേഘങ്ങളെ പുതുതായി രൂപപ്പെട്ട മലനിരകൾ തടഞ്ഞുനിർത്തിയതോടെ ആഫ്രിക്കയിലെ വലിയ മഴക്കാടുകൾ ഉണങ്ങാൻ തുടങ്ങി. ഇത് വനങ്ങളെ പുൽമേടുകളാക്കി മാറ്റി. ഈ മാറ്റം പ്രൈമേറ്റുകളെ അല്ലെങ്കിൽ നമ്മുടെ പൂർവ്വികരെ ഒരു വലിയ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കി. മരങ്ങൾക്കിടയിലെ സുരക്ഷിതമായ ജീവിതത്തിന് പകരം ഉണങ്ങിയതും അപകടകാരികളായ മൃഗങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമായ തുറസ്സായ ഇടങ്ങളിൽ ജീവിക്കേണ്ടി വന്നു. ഈ ഘട്ടത്തിലാണ് ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വേർപിരിയൽ അല്ലെങ്കിൽ 'സ്പീഷിയേഷൻ' സംഭവിക്കുന്നത്. പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്തെ കാടുകളിൽ കഴിഞ്ഞവർ ചിമ്പാൻസികളായും ബോണോബോകളായും തുടർന്നു. എന്നാൽ കിഴക്കൻ ഭാഗത്തെ ഉണങ്ങിയ കാലാവസ്ഥയിൽ പെട്ടുപോയ നമ്മുടെ പൂർവ്വികർക്ക് നിലത്തിറങ്ങി നടക്കാൻ പഠിക്കേണ്ടി വന്നു.

മനുഷ്യവംശത്തിന്റെ പരിണാമത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണ്ണായകമായ അഡാപ്റ്റേഷൻ തലച്ചോറിന്റെ വലിപ്പമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് രണ്ട് കാലിലുള്ള നടത്തമായിരുന്നു. ഇതിനെ 'ഒബ്ലിഗേറ്റ് ബൈപെഡലിസം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. പണ്ട് കരുതിയിരുന്നത് ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാനോ ശത്രുക്കളെ ദൂരെ നിന്ന് കാണാനോ വേണ്ടിയാണ് മനുഷ്യൻ എഴുന്നേറ്റു നിന്നത് എന്നാണ്. എന്നാൽ യഥാർത്ഥ കാരണം ഊർജ്ജ ലാഭമായിരുന്നു. ചിമ്പാൻസികളെപ്പോലെ നാല് കാലിൽ നടക്കുന്നത് ധാരാളം കലോറി ചിലവാക്കുന്ന ഒന്നാണ്. എന്നാൽ രണ്ട് കാലിൽ നിവർന്നു നടക്കുമ്പോൾ ശരീരം വളരെ കുറഞ്ഞ ഊർജ്ജം മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കുന്നുള്ളൂ. ദീർഘദൂരം നടന്ന് ഭക്ഷണം തേടേണ്ടി വന്ന പുതിയ സാഹചര്യത്തിൽ ഇത് വലിയ ഗുണമായി. ഈ നടത്തത്തിന് വേണ്ടി നമ്മുടെ അസ്ഥികൂടം മൊത്തത്തിൽ റീ-ഡിസൈൻ ചെയ്യപ്പെട്ടു. നട്ടെല്ല് തലച്ചോറുമായി ചേരുന്ന ദ്വാരം താഴേക്ക് നീങ്ങുകയും നട്ടെല്ല് 'S' ആകൃതിയിലാവുകയും ഇടുപ്പെല്ല് ഒരു ബൗൾ പോലെ പരക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ മാറ്റങ്ങൾ മനുഷ്യനെ സാവന്നയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച നടത്തക്കാരാക്കി മാറ്റി.

ഈ ശാരീരിക മാറ്റത്തിന് മനുഷ്യൻ വലിയൊരു വിലയും നൽകേണ്ടി വന്നു. തിരശ്ചീനമായിരുന്ന നട്ടെല്ലിനെ കുത്തനെ നിർത്തിയതോടെ നടുവേദനയും ഡിസ്ക് പ്രശ്നങ്ങളും മനുഷ്യന്റെ സ്ഥിരം ശത്രുക്കളായി. എന്നാൽ ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി പ്രസവത്തിലായിരുന്നു. നടക്കാൻ എളുപ്പത്തിന് ഇടുപ്പ് ഇടുങ്ങിയതാകേണ്ടി വന്നു, അതേസമയം തലച്ചോറ് വലുതായി വന്ന കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ തലയ്ക്ക് പുറത്തുവരാനുള്ള വഴി ചെറുതായി. ഇതിനെ 'ഒബ്സ്റ്റെട്രിക്കൽ ഡിലെമ' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഇതിന് പരിഹാരമായി പ്രകൃതി കണ്ടെത്തിയത് തലച്ചോറ് പൂർണ്ണമായി വളരുന്നതിന് മുൻപേ കുഞ്ഞുങ്ങളെ പുറത്തെത്തിക്കുക എന്നതാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് മറ്റ് മൃഗങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് മനുഷ്യക്കുഞ്ഞുങ്ങൾ ജനിക്കുമ്പോൾ അങ്ങേയറ്റം നിസ്സഹായരായിരിക്കുന്നത്. തലച്ചോറിന്റെ 75 ശതമാനം വളർച്ചയും പുറംലോകത്തെ അനുഭവങ്ങളിലൂടെയാണ് നടക്കുന്നത്. ഈ നിസ്സഹായത മനുഷ്യരെ പരസ്പരം സഹകരിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു. ഒരു കുഞ്ഞിനെ വളർത്താൻ ഒരു സമൂഹം തന്നെ വേണമെന്ന അവസ്ഥ വന്നതോടെ മനുഷ്യർക്കിടയിൽ കുടുംബങ്ങളും സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങളും രൂപപ്പെട്ടു.

നമ്മൾ ഇന്ന് 'മനുഷ്യൻ' എന്ന് വിളിക്കുമ്പോൾ നമ്മളെപ്പോലെയുള്ള ഹോമോ സാപ്പിയൻസിനെ മാത്രമാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ചരിത്രത്തിൽ ഒരു കാലത്ത് പലതരം മനുഷ്യർ ഒരേ സമയം ഭൂമിയിൽ ജീവിച്ചിരുന്നു. രണ്ട് ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് മുതൽ പതിനായിരം വർഷം മുൻപ് വരെ ഭൂമിയിൽ കുറഞ്ഞത് ആറോ അതിലധികമോ മനുഷ്യ സ്പീഷീസുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. കല്ലുകൊണ്ട് ആയുധങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച 'ഹോമോ ഹാബിലിസ്', ലോകം ചുറ്റാൻ ഇറങ്ങിയ 'ഹോമോ ഇറക്റ്റസ്', യൂറോപ്പിലെ തണുപ്പിനെ അതിജീവിച്ച കരുത്തന്മാരായ 'നിയാണ്ടർത്താലുകൾ', ഇന്തോനേഷ്യയിലെ ഫ്ലോറസ് ദ്വീപിലുണ്ടായിരുന്ന മൂന്നര അടി മാത്രം പൊക്കമുള്ള 'ഹോബിറ്റുകൾ' എന്നിവർ ഇതിൽ പെടുന്നു. ഹോമോ ഇറക്റ്റസ് എന്ന വിഭാഗം ഏതാണ്ട് 2 ദശലക്ഷം വർഷമാണ് ഭൂമിയിൽ അതിജീവിച്ചത്. നമ്മുടെ സ്പീഷീസ് വെറും രണ്ട് ലക്ഷം വർഷത്തെ പഴക്കം മാത്രമേ ആയിട്ടുള്ളൂ എന്നത് ഓർക്കുമ്പോഴാണ് അവരുടെ അതിജീവനത്തിന്റെ കരുത്ത് മനസ്സിലാകുന്നത്.

തലച്ചോറിന്റെ വലിപ്പം വർദ്ധിച്ചതാണ് മനുഷ്യരെ മറ്റ് ജീവികളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാക്കിയത്. എന്നാൽ ഒരു വലിയ തലച്ചോറ് ചുമക്കുന്നത് വലിയൊരു ഭാരമായിരുന്നു. നമ്മുടെ ശരീരത്തിലെ ആകെ ഊർജ്ജത്തിന്റെ 20 ശതമാനവും തലച്ചോറാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഈ ഊർജ്ജം കണ്ടെത്താൻ വേണ്ടി ശരീരം മസിലുകളുടെ കരുത്ത് കുറയ്ക്കുകയും ദഹനേന്ദ്രിയം ചുരുക്കുകയും ചെയ്തു. ചിമ്പാൻസികളെ അപേക്ഷിച്ച് മനുഷ്യൻ ശാരീരികമായി ദുർബലനായത് ഇതിനാലാണ്. ഈ പരിമിതി മറികടക്കാൻ നമ്മെ സഹായിച്ചത് 'തീ' ആയിരുന്നു. ഏതാണ്ട് മൂന്ന് ലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് തീയെ മെരുക്കിയതോടെ പാചകം എന്ന അത്ഭുത വിദ്യ നാം കണ്ടെത്തി. പാചകം ചെയ്ത ഭക്ഷണം എളുപ്പത്തിൽ ദഹിക്കുമായിരുന്നു. ഇത് ശരീരത്തിന് കൂടുതൽ ഊർജ്ജം നൽകുകയും ദഹനത്തിന് വേണ്ട സമയം ലാഭിക്കുകയും ചെയ്തു. ആ ലാഭിച്ച ഊർജ്ജം നമ്മുടെ തലച്ചോറിന്റെ വളർച്ചയ്ക്ക് ഇന്ധനമായി.

ഭക്ഷണശൃംഖലയിൽ ലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളോളം മനുഷ്യൻ ഒരു ഇടത്തരം ജീവി മാത്രമായിരുന്നു. മറ്റ് മൃഗങ്ങൾ കൊന്ന് ഉപേക്ഷിക്കുന്ന എല്ലുകളിൽ നിന്ന് മജ്ജ എടുത്ത് കഴിച്ചിരുന്നവർ. എന്നാൽ പെട്ടെന്ന് ഒരു ലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് നമ്മൾ ഈ ശൃംഖലയുടെ മുകളിലേക്ക് ചാടിക്കയറി. ഈ പെട്ടെന്നുള്ള വളർച്ച പ്രകൃതിയിൽ വലിയ അസന്തുലിതാവസ്ഥ ഉണ്ടാക്കി. ക്രമേണ ഹോമോ സാപ്പിയൻസ് ലോകം മുഴുവൻ വ്യാപിക്കുകയും മറ്റ് മനുഷ്യവിഭാഗങ്ങൾ വംശനാശം സംഭവിച്ച് ഇല്ലാതാവുകയും ചെയ്തു. ഇതിന് പിന്നിൽ മറ്റ് മനുഷ്യരുമായുള്ള സംഘർഷങ്ങളോ അല്ലെങ്കിൽ ഇണചേരലോ ഉണ്ടായിരിക്കാം എന്ന് ഡിഎൻഎ പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ ഇന്നും 1 മുതൽ 4 ശതമാനം വരെ നിയാണ്ടർത്താൽ ഡിഎൻഎ ഉണ്ടെന്നത് നാം അവരുമായി കലർന്നിരുന്നു എന്നതിന് തെളിവാണ്. മറ്റെല്ലാ സഹോദര വിഭാഗങ്ങളും ഇല്ലാതായതോടെ നമ്മൾ മാത്രം ബാക്കിയായി. ഇന്ന് നാം അനുഭവിക്കുന്ന ഉത്കണ്ഠകളും പേടികളും എല്ലാം ആ പഴയ സാവന്നയിലെ ജീവന്മരണ പോരാട്ടങ്ങളുടെ ബാക്കിപത്രങ്ങളാണ്. നാം സ്വയം ഒരു അത്ഭുതമായി കാണുന്നുവെങ്കിലും, സത്യത്തിൽ പരിണാമം വരുത്തിയ ഒരുപാട് വിട്ടുവീഴ്ചകളുടെയും അതിജീവനത്തിന്റെയും കഥയാണ് ഓരോ മനുഷ്യനും.