മാസ്റ്റർപീസുകൾ പിറക്കുന്നത് എങ്ങനെ? അപൂർണ്ണതയിൽ നിന്ന് വിജയത്തിലേക്കുള്ള വഴി

നമ്മൾ ജീവിക്കുന്ന ആധുനിക ലോകം നമ്മെ വിശ്വസിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന വലിയൊരു മിഥ്യയുണ്ട്. സർഗ്ഗാത്മകമായ എന്തെങ്കിലും പുറംലോകത്തിന് നൽകുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അത് ഒരു 'മാസ്റ്റർപീസ്' അഥവാ സർവ്വഗുണസമ്പന്നമായ ഒന്നായിരിക്കണം എന്നതാണ് ആ ധാരണ. ചരിത്രത്തിലെ മഹാന്മാരായ പ്രതിഭകളെല്ലാം ഇരുട്ടുമുറിയിൽ ഒറ്റയ്ക്കിരുന്ന്, പെട്ടെന്നുണ്ടായ ഏതോ ഒരു ഉൾപ്രേരണയാൽ അത്ഭുതങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചവരാണെന്ന് നമ്മൾ കരുതുന്നു. 'ഒറ്റപ്പെട്ട പ്രതിഭ' (Lone Genius) എന്ന ഈ സങ്കല്പം യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു മായക്കാഴ്ചയാണ്. മനുഷ്യന്റെ തലച്ചോറിനെക്കുറിച്ചുള്ള ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങളും സൈക്കോളജിയിലെ കണ്ടെത്തലുകളും ഈ ധാരണയെ അടിമുടി തിരുത്തുന്നുണ്ട്. തുടക്കത്തിൽ നമ്മൾ വരുത്തുന്ന അബദ്ധങ്ങളും അപൂർണ്ണതകളുമാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ നമ്മുടെ കരുത്തായി മാറുന്നത് എന്നതാണ് വാസ്തവം.

ക്രിയേറ്റിവിറ്റിയെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ ഈ പരമ്പരാഗത കാഴ്ചപ്പാടിനെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ഒന്നാണ് ഓഗസ്റ്റ് റോഡിൻ (Auguste Rodin) നിർമ്മിച്ച "ദ തിങ്കർ" (The Thinker) എന്ന ലോകപ്രശസ്തമായ ശില്പം. ഒരു പാറപ്പുറത്ത് കൈ താടിക്ക് കൊടുത്ത്, ഏകാന്തനായി ചിന്തിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരാളെയാണ് അതിൽ നമ്മൾ കാണുന്നത്. എന്നാൽ അധികമാർക്കും അറിയാത്ത ഒരു ചരിത്രസത്യം, ഈ ശില്പം ഒരിക്കലും ഒറ്റയ്ക്ക് ഇരിക്കേണ്ട ഒന്നായിരുന്നില്ല എന്നതാണ്. "ദ ഗേറ്റ്സ് ഓഫ് ഹെൽ" (The Gates of Hell) എന്ന ഭീമാകാരമായ ശില്പസമുച്ചയത്തിന്റെ ഒരു ചെറിയ ഭാഗം മാത്രമായിരുന്നു ഇത്. ആ വലിയ വാതിലുകൾക്ക് മുകളിലിരുന്ന് താഴെയുള്ള ജനക്കൂട്ടത്തിന്റെ സ്നേഹവും സങ്കടവും പോരാട്ടങ്ങളും കണ്ടു ചിന്തിക്കുന്ന ഒരാളായിരുന്നു റോഡിന്റെ സങ്കല്പത്തിലെ ഈ ചിന്തകൻ. അതായത്, ലോകവുമായുള്ള ബന്ധത്തിൽ നിന്നാണ് അയാളുടെ ചിന്തകൾ പിറവിയെടുക്കുന്നത്.

ഈ വസ്തുതയെ ശാസ്ത്രീയമായി വിശദീകരിച്ചത് ലെവ് വിഗോട്സ്കി (Lev Vygotsky) എന്ന പ്രശസ്ത സൈക്കോളജിസ്റ്റാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ 'സോഷ്യൽ ഡെവലപ്‌മെന്റ് തിയറി' (Social Development Theory) പ്രകാരം, മനുഷ്യന്റെ ചിന്താശേഷിയും സർഗ്ഗാത്മകതയും വികസിക്കുന്നത് വ്യക്തിയുടെ ഉള്ളിലല്ല, മറിച്ച് സമൂഹവുമായുള്ള ഇടപെടലുകളിലൂടെയാണ്. ഒരു ഒറ്റപ്പെട്ട വ്യക്തിയെ ചെറിയൊരു ബൾബായി സങ്കല്പിച്ചാൽ, മറ്റ് ബൾബുകളുമായി വയർ വഴി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടുമ്പോഴാണ് അവിടെ പ്രകാശത്തിന്റെ ഒരു ശൃംഖല രൂപപ്പെടുന്നത്. ഇതിനെ സംഗീതജ്ഞനായ ബ്രയാൻ ഇനോ (Brian Eno) വിളിച്ചത് 'സീനിയസ്' (Scenius) എന്നാണ്. പ്രതിഭ എന്നത് ഒരാളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്ന ഒന്നല്ല, മറിച്ച് പരസ്പരം പ്രചോദിപ്പിക്കുകയും ആശയങ്ങൾ പങ്കുവെക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു കൂട്ടം ആളുകളുടെ ബുദ്ധിവൈഭവമാണ്. നവോത്ഥാന കാലത്തെ കലകളും ഇന്നത്തെ സിലിക്കൺ വാലിയിലെ സാങ്കേതിക വിദ്യയുമെല്ലാം ഇത്തരമൊരു 'സീനിയസിന്റെ' ഫലമാണ്.

പലപ്പോഴും പുതിയ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ നമ്മെ തടയുന്നത് "ഞാൻ ഒരു വിദഗ്ദ്ധനല്ല" എന്ന പേടിയാണ്. എന്നാൽ സൈക്കോളജിയിലെ 'ഐൻസ്റ്റെല്ലങ് ഇഫക്റ്റ്' (Einstellung Effect) എന്ന പ്രതിഭാസം പറയുന്നത്, ഒരു കാര്യത്തിൽ അമിതമായി വൈദഗ്ധ്യം നേടുന്നത് ചിലപ്പോൾ പുതിയ ആശയങ്ങൾ വരാതിരിക്കാൻ കാരണമാകുമെന്നാണ്. പരിചിതമായ വഴികളിലൂടെ മാത്രം ചിന്തിക്കാൻ തലച്ചോർ ശീലിക്കുന്നത് കൊണ്ടാണിത്. ഇവിടെയാണ് തുടക്കക്കാരന്റെ മുൻതൂക്കം (Beginner's Advantage) പ്രസക്തമാകുന്നത്. സെൻ ബുദ്ധിസത്തിലെ 'ഷോഷിൻ' (Shoshin) അഥവാ 'തുടക്കക്കാരന്റെ മനസ്സ്' എന്ന ആശയം പറയുന്നത്, ഒരു വിദഗ്ദ്ധന്റെ മനസ്സിൽ സാധ്യതകൾ പരിമിതമാണെന്നും എന്നാൽ തുടക്കക്കാരന്റെ മനസ്സിൽ അത് അനന്തമാണെന്നുമാണ്. നിയമങ്ങളുടെ ഭാരമില്ലാതെ കാര്യങ്ങളെ നോക്കിക്കാണാൻ കഴിയുന്നത് കൊണ്ടാണ് തുടക്കക്കാർ പലപ്പോഴും വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുന്നത്.

നമ്മുടെ പ്രവൃത്തികൾ അപൂർണ്ണമായിരിക്കുമ്പോഴാണ് ആളുകൾക്ക് അതിനോട് കൂടുതൽ ആത്മബന്ധം തോന്നുന്നത് എന്നതിന് രസകരമായ ഒരു ഉദാഹരണമുണ്ട്. 1950-കളിൽ അമേരിക്കയിൽ 'ഇൻസ്റ്റന്റ് കേക്ക് മിക്സുകൾ' വിപണിയിലിറങ്ങിയപ്പോൾ അവ വൻ പരാജയമായിരുന്നു. വെള്ളം മാത്രം ഒഴിച്ച് പാകം ചെയ്യാവുന്ന ഈ കേക്കുകൾ ഉണ്ടാക്കാൻ വലിയ എളുപ്പമായിരുന്നു എന്നതാണ് അതിന്റെ പോരായ്മയായി സൈക്കോളജിസ്റ്റുകൾ കണ്ടെത്തിയത്. റെസിപ്പിയിൽ നിന്ന് മുട്ട ഉണക്കിയ പൊടി ഒഴിവാക്കി, വീട്ടമ്മമാർ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് ഒരു മുട്ട പൊട്ടിച്ചൊഴിക്കണം എന്ന നിബന്ധന കൊണ്ടുവന്നതോടെ കച്ചവടം വൻ വിജയമായി. ആളുകൾ തങ്ങളുടെ അധ്വാനം കൂടി ഉൾപ്പെട്ട കാര്യങ്ങളെയാണ് കൂടുതൽ സ്നേഹിക്കുന്നത്. ഇതിനെ 'ഐകിയ ഇഫക്റ്റ്' (IKEA Effect) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. പരാജയപ്പെട്ട പ്രോജക്റ്റുകളും സങ്കടങ്ങളും കഷ്ടപ്പാടുകളും ഷെയർ ചെയ്യുമ്പോൾ നിങ്ങൾ ഒരു പെർഫെക്റ്റ് മെഷീനല്ല, മറിച്ച് പച്ചയായ ഒരു മനുഷ്യനാണെന്ന് ലോകം തിരിച്ചറിയുന്നു. ആ അപൂർണ്ണതകളാണ് നിങ്ങളെ മറ്റുള്ളവരുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത്.

എങ്കിലും, പലപ്പോഴും നമ്മൾ പോസ്റ്റ് ചെയ്യുന്ന കാര്യങ്ങൾ ആരും ശ്രദ്ധിക്കുന്നില്ലല്ലോ എന്ന നിരാശ ഉണ്ടായേക്കാം. ഇതിന് കാരണം 'എബ്ബിങ്ഹൗസ് ഫോർഗെറ്റിംഗ് കർവ്' (Ebbinghaus Forgetting Curve) എന്ന പ്രതിഭാസമാണ്. മനുഷ്യന്റെ തലച്ചോർ 24 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ പുതിയ വിവരങ്ങളുടെ ഭൂരിഭാഗവും മറന്നുപോകുന്നു. ഈ മറവിയുടെ പുഴയിൽ നിങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യം അടയാളപ്പെടുത്താൻ 'ഫ്ലോ' (Flow) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ദൈനംദിന അപ്‌ഡേറ്റുകൾ ആവശ്യമാണ്. ചെറിയ കുറിപ്പുകളോ ചിത്രങ്ങളോ പങ്കുവെക്കുന്നത് വഴി നിങ്ങൾ ആ മറവിയെ മറികടക്കുകയും സമൂഹത്തിന്റെ ഓർമ്മയിൽ നിലനിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

മറ്റുള്ളവർ നമ്മെക്കുറിച്ച് എന്ത് വിചാരിക്കും എന്ന പേടിയുടെ ആഴം പരിശോധിച്ചാൽ അത് ചെന്നെത്തുന്നത് 'ടെറർ മാനേജ്‌മെന്റ് തിയറി' (Terror Management Theory) എന്ന ആശയത്തിലാണ്. മനുഷ്യൻ തന്റെ അസ്തിത്വം എന്നെന്നേക്കുമായി ഇല്ലാതാകുമെന്ന് ഭയപ്പെടുന്നു. ഈ മരണഭയത്തെ മറികടക്കാൻ താൻ ഇവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നതിന് അടയാളങ്ങൾ (Symbolic Immortality) ബാക്കിവെക്കാൻ അവൻ ശ്രമിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ വിശാലമായ സമയക്രമത്തിൽ മനുഷ്യന്റെ ആയുസ്സ് വെറുമൊരു നിമിഷം മാത്രമാണ്. ഈ വലിയ സത്യം തിരിച്ചറിയുന്നത് നമ്മെ ഭയപ്പെടുത്തേണ്ടതില്ല, പകരം അത് നമുക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകണം.

പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ടൈംലൈനിൽ നമ്മൾ എത്ര ചെറുതാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ, മറ്റുള്ളവർ എന്ത് വിചാരിക്കും എന്ന പേടിക്ക് അർത്ഥമില്ലാതാകുന്നു. മുറിക്കുള്ളിൽ പെർഫെക്റ്റ് ആകാൻ കാത്തിരിക്കാനുള്ള സമയം നമുക്കില്ല. കൈകൾ അഴുക്കാക്കാനും മുട്ട പൊട്ടിക്കാനും തെറ്റുകൾ വരുത്തിക്കൊണ്ട് തന്നെ സൃഷ്ടികൾ നടത്താനുമാണ് നമ്മൾ ശ്രമിക്കേണ്ടത്. ഒടുവിൽ ഇല്ലാതായിപ്പോകുന്ന ഈ ജീവിതത്തിൽ, നമ്മുടെ അപൂർണ്ണമായ എന്നാൽ ആത്മാർത്ഥമായ ചിറകടികൾ ഈ ലോകത്തിന് കാണിച്ചു കൊടുക്കുക എന്നതാണ് ഏറ്റവും വലിയ ധീരത.