ഭൂമിയെ രണ്ടു അന്യഗ്രഹങ്ങളാക്കുന്ന അദൃശ്യ രേഖ

വിക്ടോറിയൻ കാലഘട്ടത്തിലെ ലണ്ടനിലെ പ്രഭുക്കന്മാരുടെ വിരുന്നുമേശകളെയും സ്വകാര്യ മ്യൂസിയങ്ങളെയും അലങ്കരിക്കാൻ അപൂർവ്വയിനം പക്ഷികളെയും വർണ്ണാഭമായ ചിത്രശലഭങ്ങളെയും തേടി സാഹസികരായ മനുഷ്യർ ലോകത്തിന്റെ പല കോണുകളിലേക്കും യാത്ര തിരിച്ചിരുന്നു. പ്രകൃതിയിലെ ഈ അപൂർവ്വ വസ്‌തുക്കളെ ശേഖരിക്കുന്നത് അക്കാലത്തെ പണക്കാർക്കിടയിലെ വലിയൊരു വിനോദമായിരുന്നു. അത്തരത്തിൽ 1854-ൽ മലായ് ആർക്കിപെലാഗോ (Malay Archipelago) അഥവാ ഇന്നത്തെ ഇന്തോനേഷ്യ, മലേഷ്യ ഭാഗങ്ങളിലെ നിഗൂഢമായ കാടുകളിലേക്ക് പുറപ്പെട്ട ഒരു മനുഷ്യനായിരുന്നു ആൽഫ്രഡ് റസ്സൽ വാലസ്. വെറുമൊരു 'ശേഖർത്താവായി' (Collector) അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന വാലസ്, യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രകൃതിയുടെ തുറന്ന പുസ്തകത്തിൽ നിന്ന് ലോകത്തെ വിസ്മയിപ്പിച്ച ഒരു വലിയ രഹസ്യം വായിച്ചെടുക്കാൻ പോകുകയായിരുന്നു.

ദ്വീപുകളിൽ നിന്ന് ദ്വീപുകളിലേക്കുള്ള സാഹസികമായ യാത്രയ്ക്കിടയിൽ, ബാലി (Bali), ലോംബോക്ക് (Lombok) എന്നീ രണ്ട് ദ്വീപുകൾക്കിടയിലുള്ള കടൽ കടക്കുമ്പോൾ വാലസ് ഒരു സവിശേഷത ശ്രദ്ധിച്ചു. ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി നോക്കിയാൽ ബാലിയും ലോംബോക്കും തമ്മിൽ വെറും 35 കിലോമീറ്റർ ദൂരം മാത്രമേയുള്ളൂ. രണ്ട് ദ്വീപുകളിലെയും കാലാവസ്ഥയും മണ്ണും ഏകദേശം ഒരുപോലെയാണ്. എന്നാൽ അവിടെയുള്ള ജീവജാലങ്ങൾ തമ്മിൽ ആകാശവും ഭൂമിയും പോലെയുള്ള വ്യത്യാസമുണ്ടായിരുന്നു. ബാലിയിലെ കാടുകളിൽ ഏഷ്യൻ വൻകരയിൽ കാണപ്പെടുന്ന കടുവകൾ, കുരങ്ങുകൾ, മരംകൊത്തികൾ എന്നിവ ഉണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ വെറുമൊരു ജലപാത കടന്ന് ലോംബോക്കിലെത്തുമ്പോൾ ഈ മൃഗങ്ങളെല്ലാം അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു. പകരം അവിടെയുള്ളത് ഓസ്‌ട്രേലിയൻ വൻകരയിൽ കാണപ്പെടുന്ന കൊക്കാറ്റൂ പക്ഷികളും, സഞ്ചിമൃഗങ്ങളായ കസ്‌കസുകളും (Cuscus), മരത്തിൽ കയറുന്ന കംഗാരുക്കളുമായിരുന്നു. പ്രകൃതി അവിടെ അദൃശ്യമായ ഒരു വന്മതിൽ പണിതുയർത്തിയതുപോലെ വാലസിന് അനുഭവപ്പെട്ടു. ഈ കണ്ടെത്തലാണ് പിൽക്കാലത്ത് ശാസ്ത്രലോകത്തെ ഞെട്ടിച്ച 'വാലസ് ലൈൻ' (Wallace Line) എന്നറിയപ്പെട്ടത്.

ഈ അദൃശ്യരേഖ രാഷ്ട്രീയ ഭൂപടങ്ങളിലോ സാറ്റലൈറ്റ് ദൃശ്യങ്ങളിലോ കാണാൻ കഴിയില്ല. എങ്കിലും ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി ഇത് പ്രകൃതിയെ രണ്ടായി വിഭജിച്ചു നിർത്തുന്നു. ഈ രേഖയുടെ പടിഞ്ഞാറ് വശം ഏഷ്യൻ ജൈവമണ്ഡലത്തിന്റെയും (Indomalayan realm) കിഴക്ക് വശം ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ജൈവമണ്ഡലത്തിന്റെയും (Australasian realm) ഭാഗമാണ്. ഇത്രയും കുറഞ്ഞ ദൂരത്തിനിടയിൽ ഇത്ര വലിയൊരു വ്യത്യാസം എങ്ങനെ ഉണ്ടായി എന്നത് മനസ്സിലാക്കാൻ നാം ഭൂമിയുടെ അടിത്തട്ടിലെ ഭൗമപാളികളുടെ (Tectonic plates) ഘടന പരിശോധിക്കണം. സുമാത്ര, ജാവ, ബാലി തുടങ്ങിയ ദ്വീപുകൾ ഏഷ്യൻ വൻകരയുടെ ഭാഗമായ 'സുന്ദ ഷെൽഫ്' (Sunda Shelf) എന്ന ആഴം കുറഞ്ഞ കടൽത്തറയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. എന്നാൽ ലോംബോക്ക് ഉൾപ്പെടെയുള്ള കിഴക്കൻ ദ്വീപുകൾ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ വൻകരയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 'സഹുൽ ഷെൽഫിലോ' (Sahul Shelf) അല്ലെങ്കിൽ ആഴക്കടലിലെ ഒറ്റപ്പെട്ട ഭാഗങ്ങളിലോ ആണ് ഉള്ളത്.

ഹിമയുഗ കാലഘട്ടത്തിൽ (Ice Age) ലോകത്തിലെ ജലമെല്ലാം ധ്രുവങ്ങളിലെ മഞ്ഞുമലകളായി മാറിയപ്പോൾ സമുദ്രനിരപ്പ് ഇന്നത്തേക്കാൾ ഏകദേശം 120 മീറ്ററോളം താഴ്ന്നിരുന്നു. അന്ന് സുന്ദ ഷെൽഫിലെ ആഴം കുറഞ്ഞ കടൽ വറ്റി ഉണങ്ങിയ കരഭൂമിയായി മാറി. ഇതിനെയാണ് 'സുന്ദലാൻഡ്' (Sundaland) എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഈ കരപ്പാലത്തിലൂടെ ഏഷ്യൻ വൻകരയിലെ കടുവകൾക്കും ആനകൾക്കും നടന്ന് ബാലി വരെ എത്താമായിരുന്നു. എന്നാൽ ബാലി കഴിഞ്ഞാൽ വരുന്ന ലോംബോക്ക് സ്ട്രെയ്റ്റ് (Lombok Strait) വളരെ ആഴമേറിയ ഒരു കിടങ്ങാണ്. സമുദ്രനിരപ്പ് താഴ്ന്നപ്പോൾ പോലും ഈ ഭാഗത്തെ വെള്ളം വറ്റിയിരുന്നില്ല. അതുകൊണ്ട് കടുവകൾക്കും മറ്റ് സസ്തനികൾക്കും അപ്പുറത്തേക്ക് കടക്കാൻ സാധിച്ചില്ല. ഇത് പ്രകൃതിദത്തമായ ഒരു വലിയ തടസ്സമായി നിലകൊണ്ടു.

ഈ ഭൗതികമായ തടസ്സത്തിന് പുറമെ, മറ്റൊന്ന് കൂടി ഈ വന്മതിലിനെ ശക്തമാക്കുന്നുണ്ട്. അതാണ് ഇന്തോനേഷ്യൻ ത്രൂഫ്ലോ (Indonesian Throughflow - ITF). പസഫിക് സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലേക്ക് ഭീകരമായ ശക്തിയോടെ ഒഴുകുന്ന ഒരു സമുദ്ര പ്രവാഹമാണിത്. ലോകത്തിലെ സകല നദികളിലെയും വെള്ളത്തിന്റെ ഏകദേശം പതിനഞ്ചിരട്ടി വെള്ളമാണ് ഈ ദ്വീപുകൾക്കിടയിലുള്ള ഇടുങ്ങിയ വഴികളിലൂടെ കുതിച്ചു പായുന്നത്. ഇതിന്റെ ഒരു വലിയ ഭാഗം ലോംബോക്ക് സ്ട്രെയ്റ്റിലൂടെയാണ് ഒഴുകുന്നത്. സെക്കൻഡിൽ നാല് മീറ്ററിലധികം വേഗതയുള്ള ഈ ജലപ്രവാഹം നീന്തിക്കടക്കുക എന്നത് മിക്ക കരജീവികൾക്കും അസാധ്യമാണ്. ഈ പ്രവാഹം കരമൃഗങ്ങളെ മാത്രമല്ല, കടലിലെ ലാർവകളെയും (Larvae) മീനുകളെയും പോലും ഒരു വശത്ത് നിന്ന് മറുവശത്തേക്ക് കടക്കാൻ അനുവദിക്കാത്ത വിധം ഒരു 'താപ മതിൽ' (Thermal curtain) ആയി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

പക്ഷികളുടെ കാര്യമെടുത്താൽ, അവയ്ക്ക് ചിറകുള്ളതിനാൽ ഈ രേഖ ഒരു തടസ്സമാകേണ്ടതില്ലെന്ന് നമുക്ക് തോന്നാം. എന്നാൽ ഇവിടെ ജൈവശാസ്ത്രത്തേക്കാൾ ഉപരി പക്ഷികളുടെ മനഃശാസ്ത്രമാണ് (Psychology) വില്ലനാകുന്നത്. ഏഷ്യൻ മഴക്കാടുകളിൽ മാത്രം ജീവിക്കാൻ പരിണമിച്ച മരംകൊത്തികളെപ്പോലെയുള്ള പക്ഷികൾക്ക് തുറന്ന ജലാശയങ്ങളെ ഭയമാണ്. പറക്കാൻ ശാരീരികമായി കഴിവുണ്ടെങ്കിലും, മൈലുകളോളം വെള്ളത്തിന് മുകളിലൂടെ പറക്കാൻ അവ തയ്യാറാകില്ല. കൂടാതെ രേഖയുടെ അപ്പുറത്തുള്ള വരണ്ട കാലാവസ്ഥയും അവയുടെ അതിജീവനത്തിന് അനുയോജ്യമായിരുന്നില്ല. നേരെമറിച്ച്, തത്തകളെയും കൊക്കാറ്റൂകളെയും പോലുള്ള പക്ഷികൾ ഈ ദൂരത്തെ ഭയക്കാത്തതിനാൽ അവർ രണ്ട് വശത്തും വ്യാപിച്ചു.

പരിണാമത്തിന്റെ ഒരു പരീക്ഷണശാല എന്നാണ് വാലസ് ലൈനിന് ചുറ്റുമുള്ള ഈ പ്രദേശത്തെ വിളിക്കുന്നത്. വാലാസിയ (Wallacea) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഈ ഇടനാഴിയിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ അത്ഭുതമാണ് കൊമോഡോ ഡ്രാഗണുകൾ (Komodo Dragons). ഏഷ്യൻ വൻകരയിലെ വലിയ മാംസഭുക്കുകൾക്ക് വാലസ് ലൈൻ കടന്ന് ഇങ്ങോട്ട് വരാൻ കഴിയാത്തതുകൊണ്ടാണ് ഈ ഭീമൻ പല്ലികൾക്ക് ഇവിടുത്തെ രാജാക്കന്മാരായി പരിണമിക്കാൻ കഴിഞ്ഞത്. അതുപോലെ ബാബിറൂസ എന്ന പന്നിയും അനൗവ എന്ന കുള്ളൻ പോത്തും ഈ ഒറ്റപ്പെട്ട ദ്വീപുകളുടെ മാത്രം പ്രത്യേകതയാണ്.

മനുഷ്യരുടെ ചരിത്രത്തിലും വാലസ് ലൈനിന് വലിയ പങ്കുണ്ട്. ആധുനിക മനുഷ്യർ ഏകദേശം അറുപതിനായിരം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ഈ ലൈൻ മുറിച്ചുകടന്ന് ഓസ്‌ട്രേലിയയിൽ എത്തി. മനുഷ്യചരിത്രത്തിലെ സമുദ്രയാന സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ഏറ്റവും പഴയ തെളിവായി ഇതിനെ കണക്കാക്കുന്നു. എന്നാൽ നമുക്ക് മുൻപേ പത്ത് ലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് തന്നെ ഹോമോ ഇറക്റ്റസ് എന്ന വർഗ്ഗത്തിലുള്ളവർ സുനാമി പോലുള്ള പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങളിലൂടെ അവിചാരിതമായി ഈ ലൈൻ കടന്നിട്ടുണ്ടാകാമെന്നും അവർ ഫ്ലോറസ് ദ്വീപിലെ 'ഹോബിറ്റുകൾ' (Hobbits) ആയി മാറിയെന്നും കരുതപ്പെടുന്നു. ഇന്നും ഈ പ്രദേശം ആഗോള കാലാവസ്ഥയെയും സമുദ്രങ്ങളിലെ ഊർജ്ജ വിതരണത്തെയും നിയന്ത്രിക്കുന്ന പ്രധാന കേന്ദ്രമായി തുടരുന്നു. പ്രകൃതിയിലെ വിഭജനം വെറുമൊരു ഭൂപടരേഖയല്ലെന്നും അതിന് പിന്നിൽ കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളുടെ ഭൗമശാസ്ത്ര ചരിത്രമുണ്ടെന്നും വാലസ് ലൈൻ നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

ഭൂമിയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഇത്തരം അത്ഭുതകരമായ വിഭജനങ്ങൾ സമുദ്രജീവികളുടെ പരിണാമത്തെ എങ്ങനെയൊക്കെ ബാധിച്ചു എന്നതിനെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ അറിയാൻ നിങ്ങൾക്ക് താല്പര്യമുണ്ടോ?