കടലിന്റെ അദൃശ്യ കൊലയാളികൾ: സ്രാവുകളുടെ രക്തത്തിലെ മനുഷ്യമുദ്രകൾ

നമ്മൾ സമുദ്രത്തെക്കുറിച്ച് ഓർക്കുമ്പോൾ ആദ്യം മനസ്സിലേക്ക് വരുന്നത് നീലാകാശത്തിന് താഴെ അനന്തമായി പരന്നുകിടക്കുന്ന തെളിഞ്ഞ നീലജലമാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് ബഹാമാസിലെ എലൂത്ര ഐലൻഡ് പോലുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ പോയി നോക്കിയാൽ, പ്രകൃതി അതിന്റെ എല്ലാ വിശുദ്ധിയിലും അവിടെ നിലനിൽക്കുന്നു എന്ന് നമുക്ക് തോന്നും. എന്നാൽ ഈ കാഴ്ച കേവലം ഒരു കണ്ണഞ്ചിപ്പിക്കൽ മാത്രമാണെന്ന് പറഞ്ഞാൽ നിങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുമോ? സമുദ്രം പുറമെ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ എത്രത്തോളം നിർമ്മലമാണോ, അതിനുള്ളിൽ അത്രത്തോളം ഭീകരമായ ഒരു സത്യം ഒളിഞ്ഞിരിപ്പുണ്ട്. ശാസ്ത്രജ്ഞർ "Drugs in Paradise" എന്ന് പേരിട്ട ഒരു പഠനത്തിന്റെ ഭാഗമായി അവിടുത്തെ കടലിൽ നീന്തിത്തുടിക്കുന്ന 85 സ്രാവുകളെ പരിശോധിച്ചപ്പോൾ അവർ ഞെട്ടിപ്പോയി. അതിൽ 28 സ്രാവുകളുടെ ശരീരത്തിനുള്ളിൽ — മൂന്നിലൊന്നോളം — മനുഷ്യർ ഉപയോഗിക്കുന്ന മരുന്നുകളുടെ സാന്നിധ്യമാണ് അവർ കണ്ടെത്തിയത്. പുറമെ നിന്ന് നോക്കിയാൽ യാതൊരു മലിനീകരണവുമില്ലാത്ത ആ തെളിഞ്ഞ വെള്ളത്തിൽ ജീവിക്കുന്ന ജീവികളുടെ രക്തത്തിൽ എങ്ങനെയാണ് നമ്മൾ ആശുപത്രികളിൽ നിന്ന് വാങ്ങുന്ന മരുന്നുകൾ എത്തിയത്? അവിടെയാണ് ഈ കഥ തുടങ്ങുന്നത്.

നമ്മൾ സാധാരണയായി മലിനീകരണം എന്ന് പറയുമ്പോൾ പ്ലാസ്റ്റിക് കുപ്പികളോ, കടലിൽ തള്ളുന്ന എണ്ണയോ ഒക്കെയാണ് സങ്കൽപ്പിക്കാറുള്ളത്. എന്നാൽ നമ്മൾ കാണാത്ത, എന്നാൽ ഇതിനേക്കാൾ അപകടകാരിയായ ഒരു കെമിക്കൽ സിവിലൈസേഷൻ നമ്മുടെ സമുദ്രത്തിനടിയിൽ രൂപപ്പെട്ടുകഴിഞ്ഞു. ഇതിനെ നമുക്ക് ഇൻവിസിബിൾ കെമിക്കൽ പൊല്യൂഷൻ എന്ന് വിളിക്കാം. ലോകത്തിന്റെ ഏത് കോണിലിരുന്ന് നിങ്ങൾ ഒരു ഗുളിക കഴിച്ചാലും, അത് നിങ്ങളുടെ രോഗം മാറ്റിയ ശേഷം നിങ്ങളുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് പുറന്തള്ളപ്പെടുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ ആ മരുന്ന് അവിടെ അവസാനിക്കുന്നില്ല. ഓരോ വർഷവും ടൺ കണക്കിന് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ മരുന്നുകളാണ് ലോകമെമ്പാടും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നത്. നമ്മൾ മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോഴും മറ്റും നമ്മുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് പുറന്തള്ളപ്പെടുന്ന ഈ മരുന്നുകളുടെ അംശങ്ങൾ അഴുക്കുചാലുകൾ വഴി നമ്മുടെ വേസ്റ്റ് വാട്ടർ ട്രീറ്റ്മെന്റ് സിസ്റ്റങ്ങളിലേക്ക് എത്തുന്നു. നഗരങ്ങളിലായാലും ഗ്രാമങ്ങളിലായാലും ഈ അവസ്ഥക്ക് മാറ്റമില്ല. ടൂറിസം സജീവമായ ദ്വീപുകളിൽ പോലും, അവിടുത്തെ അത്യാധുനികമായ ഹോട്ടലുകളിൽ നിന്നും ഡൈവർമാരിൽ നിന്നും മറ്റ് സഞ്ചാരികളിൽ നിന്നുമുള്ള മലിനജലം ഒടുവിൽ ചെന്നെത്തുന്നത് സമുദ്രത്തിന്റെ ആഴങ്ങളിലേക്കാണ്. പലപ്പോഴും നമ്മൾ കരുതാറുള്ളത് കടൽ വളരെ വലുതാണെന്നും അവിടെയെത്തുന്ന ഇത്തരം ചെറിയ അംശങ്ങൾ ലയിച്ച് ഇല്ലാതാകുമെന്നുമാണ്. ഇതിനെയാണ് ഡൈല്യൂഷൻ മിത്ത് എന്ന് പറയുന്നത്. എന്നാൽ ആധുനിക ശാസ്ത്രം പറയുന്നത് ഈ മരുന്നുകൾ ഇല്ലാതാകുന്നില്ല, പകരം അവ അവിടെ അടിഞ്ഞുകൂടുകയാണ് എന്നാണ്.

നമ്മുടെ ഡ്രെയിനേജ് സിസ്റ്റത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്ന വെള്ളം നേരെ പോകുന്നത് ട്രീറ്റ്മെന്റ് പ്ലാന്റുകളിലേക്കാണ്. പക്ഷേ ഇവിടെയാണ് ഏറ്റവും വലിയ ചതി ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്. ഇന്ന് ലോകത്തുള്ള ഒട്ടുമിക്ക ട്രീറ്റ്മെന്റ് പ്ലാന്റുകളും രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത് വെള്ളത്തിലെ ബാക്ടീരിയകളെയും മറ്റ് ഖരമാലിന്യങ്ങളെയും നീക്കം ചെയ്യാനാണ്. അല്ലാതെ നമ്മൾ കഴിക്കുന്ന മരുന്നുകളിലെ സങ്കീർണ്ണമായ തന്മാത്രകളെ തകർക്കാൻ അവയ്ക്ക് കഴിയില്ല. ഒരു അരിപ്പയിലൂടെ പഞ്ചസാര കലക്കിയ വെള്ളം ഒഴിച്ചാൽ വെള്ളം പോകുമെങ്കിലും പഞ്ചസാര അതിൽ തന്നെ നിൽക്കുന്നത് പോലെ, ഈ ട്രീറ്റ്മെന്റ് പ്ലാന്റുകൾ കഴിഞ്ഞു വരുന്ന വെള്ളത്തിലും മരുന്നുകളുടെ അംശം ബാക്കിയുണ്ടാകും. ഡിക്ലോഫെനാക് പോലുള്ള വേദനസംഹാരികളോ, രക്തസമ്മർദ്ദത്തിനുള്ള അറ്റനോലോൾ പോലുള്ള മരുന്നുകളോ ഒന്നും പൂർണ്ണമായി നീക്കം ചെയ്യാൻ നിലവിലെ സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്ക് കഴിയുന്നില്ല. ഫലത്തിൽ, ശുദ്ധീകരിച്ചു എന്ന് നമ്മൾ വിശ്വസിക്കുന്ന വെള്ളത്തിലൂടെ ഈ കെമിക്കലുകൾ നദികളിലേക്കും അവിടെ നിന്ന് കടലിലേക്കും ഒഴുകുന്നു. ഇത് കേവലം വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലെ മാത്രം പ്രശ്നമല്ല, വികസിത രാജ്യങ്ങളിലെ അത്യാധുനിക പ്ലാന്റുകൾ പോലും മൈക്രോ പൊല്യൂട്ടന്റുകളുടെ കാര്യത്തിൽ പരാജയപ്പെടുകയാണ്.

ഇനി ഈ മരുന്നുകളുടെ കെമിസ്ട്രി ഒന്ന് പരിശോധിച്ചാൽ അവ എത്രത്തോളം അപകടകാരികളാണെന്ന് മനസ്സിലാകും. ഓരോ മരുന്നിനും ഒരു ഹാഫ് ലൈഫ് ഉണ്ട്. അതായത്, ആ മരുന്ന് പ്രകൃതിയിൽ നശിച്ചുപോകാൻ എടുക്കുന്ന സമയം. ചില മരുന്നുകൾ വർഷങ്ങളോളം വെള്ളത്തിൽ യാതൊരു മാറ്റവുമില്ലാതെ നിലനിൽക്കും. സൂര്യപ്രകാശമേറ്റാലോ (UV Degradation), കടൽവെള്ളത്തിലെ ഉപ്പിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിലോ ഇവ വേഗത്തിൽ നശിച്ചുപോകുമെന്ന് നമ്മൾ കരുതും. എന്നാൽ സമുദ്രത്തിലെ താപനിലയും ലവണാംശവും പലപ്പോഴും ഈ മരുന്നുകളെ കൂടുതൽ സ്റ്റേബിൾ ആക്കി മാറ്റുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ഇത്തരം കെമിക്കലുകൾ കടൽവെള്ളത്തിൽ കലരുമ്പോൾ അവ ജീവജാലങ്ങൾക്ക് പെട്ടെന്ന് ആഗിരണം ചെയ്യാൻ പാകത്തിലുള്ള ബയോ എവൈലബിൾ അവസ്ഥയിലായിരിക്കും. അറിഞ്ഞോ അറിയാതെയോ കടലിലെ ചെടികളും ചെറിയ മീനുകളും ഈ മരുന്നുകൾ ഉള്ളിലാക്കുന്നു.

ഇവിടെയാണ് സ്രാവുകളുടെ പ്രസക്തി വരുന്നത്. സ്രാവുകൾ കടലിലെ അപെക്സ് പ്രെഡേറ്ററുകളാണ്. അതായത് ഭക്ഷണശൃംഖലയുടെ ഏറ്റവും മുകളിലുള്ള ജീവികൾ. സമുദ്രത്തിന്റെ ആരോഗ്യം അളക്കാനുള്ള ഒരു ലിവിംഗ് സെൻസർ പോലെയാണ് സ്രാവുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അവയ്ക്ക് ദീർഘായുസ്സുണ്ട്, കൂടാതെ അവ സമുദ്രത്തിലൂടെ കിലോമീറ്ററുകളോളം സഞ്ചരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഭക്ഷണശൃംഖലയുടെ താഴെത്തട്ടിലുള്ള ചെറിയ ജീവികൾ കഴിക്കുന്ന കെമിക്കലുകൾ, വലിയ മീനുകൾ അവയെ തിന്നുമ്പോൾ അവരിലേക്ക് എത്തുന്നു. ഒടുവിൽ സ്രാവുകൾ ഈ മീനുകളെ തിന്നുമ്പോൾ, ഈ കെമിക്കലുകളെല്ലാം കൂടി സ്രാവിന്റെ ശരീരത്തിൽ വലിയ അളവിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കപ്പെടുന്നു. ഇതിനെയാണ് ബയോ അക്യുമുലേഷൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഒരു ചെറിയ അളവിൽ വെള്ളത്തിലുള്ള മരുന്ന് സ്രാവിന്റെ ശരീരത്തിലെത്തുമ്പോൾ അത് മാരകമായ അളവിലേക്ക് വർദ്ധിക്കുന്നു. സ്രാവുകളുടെ കരൾ (Liver) ഇത്തരം വിഷാംശങ്ങളെ പുറന്തള്ളാൻ ശ്രമിക്കുമെങ്കിലും, നിരന്തരമായ ഈ കെമിക്കൽ പ്രവാഹം അവയുടെ സിസ്റ്റത്തെ തന്നെ തകിടം മറിക്കുന്നു.

സ്രാവിന്റെ ശരീരഘടന പരിശോധിച്ചാൽ, അവയുടെ രക്തത്തിലെ കെമിസ്ട്രി മനുഷ്യരിൽ നിന്ന് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമാണ്. യൂറിയ ഉപയോഗിച്ചാണ് അവ ശരീരത്തിലെ ഉപ്പിന്റെ അളവ് ക്രമീകരിക്കുന്നത് (Osmoregulation). എന്നാൽ ഈ സിസ്റ്റത്തിലേക്ക് വേദനസംഹാരികളായ ഡൈക്ലോഫെനാക്കോ, അസ്റ്റാമിനോഫണോ, കൊക്കൈൻ പോലുള്ള ലഹരി പദാർഥങ്ങളോ എത്തുമ്പോൾ അവയുടെ നാഡീവ്യൂഹത്തെയും ഹോർമോൺ പ്രവർത്തനങ്ങളെയും അത് ബാധിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് ഗവേഷകർ ആശങ്കപ്പെടുന്നു. ശാസ്ത്രജ്ഞർ കണ്ടെത്തിയ മറ്റൊരു ഞെട്ടിക്കുന്ന വസ്തുത കഫീന്റെ സാന്നിധ്യമാണ്. നമ്മൾ കുടിക്കുന്ന കാപ്പിയിലെ കഫീൻ പോലും ഇന്ന് സ്രാവുകളുടെ ശരീരത്തിലുണ്ട് — ഇത് ഇത്തരം ഏതെങ്കിലും സ്രാവ് ഇനത്തിൽ ആദ്യമായി കണ്ടെത്തുന്നതാണ്. ഇത് സമുദ്രത്തിൽ മനുഷ്യന്റെ സാന്നിധ്യം എത്രത്തോളം ആഴത്തിൽ പതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ ലക്ഷണമാണ്.

ഇതിൽ ഏറ്റവും വലിയ ഭീഷണി കോക്ടെയിൽ ഇഫക്ട് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന പ്രതിഭാസമാണ്. ഒരു മരുന്ന് മാത്രം സ്രാവിന്റെ ശരീരത്തിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന മാറ്റമല്ല ശാസ്ത്രജ്ഞരെ പേടിപ്പിക്കുന്നത്. പകരം, പത്തോ നൂറോ വ്യത്യസ്ത തരം മരുന്നുകൾ ഒരേസമയം ഒരു സ്രാവിന്റെ ഉള്ളിലെത്തുമ്പോൾ അവ തമ്മിൽ നടത്തുന്ന കെമിക്കൽ റിയാക്ഷനുകൾ പ്രവചനാതീതമാണ്. ഇതിനെ സൈനർജിസ്റ്റിക് ടോക്സിസിറ്റി എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഒന്ന് ജമ ഒന്ന് എന്നത് ഇവിടെ രണ്ടല്ല, പത്തോ നൂറോ ആയി മാറിയേക്കാം. ലബോറട്ടറികളിൽ നമ്മൾ പഠിക്കുന്നതിനേക്കാൾ എത്രയോ സങ്കീർണ്ണമാണ് കടലിലെ ഈ യഥാർത്ഥ സാഹചര്യം. ഈ കെമിക്കൽ കൂട്ടുകെട്ടുകൾ സ്രാവുകളുടെ പെരുമാറ്റത്തിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയേക്കാമെന്ന് ഗവേഷകർ ആശങ്കപ്പെടുന്നു — എന്നാൽ ഈ മാറ്റങ്ങൾ ദോഷകരമാണോ എന്ന് ഇനിയും ഉറപ്പിക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. ഉദാഹരണത്തിന്, ഡിപ്രഷനുള്ള മരുന്നുകൾ ഉള്ളിൽ ചെല്ലുന്ന മീനുകൾക്ക് അവയുടെ സ്വാഭാവികമായ പേടി നഷ്ടപ്പെടുന്നതായി മറ്റ് പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇരപിടിയന്മാരെ കാണുമ്പോൾ ഒളിക്കുന്നതിന് പകരം അവ അനാവശ്യമായ ധൈര്യം കാണിക്കുകയും എളുപ്പത്തിൽ ഇരയാവുകയും ചെയ്യുന്നു. സ്രാവുകളുടെ കാര്യത്തിൽ ഇത്തരം ഇഫക്ടുകൾ ഉണ്ടാകുമോ എന്ന് ഇനിയും ഗവേഷണം ആവശ്യമാണ്.

ഇത്തരത്തിൽ സ്രാവുകളുടെ സ്വാഭാവികമായ പ്രതികരണങ്ങളിൽ വരാൻ സാധ്യതയുള്ള മാറ്റങ്ങൾ അവയുടെ അതിജീവനത്തെ തന്നെ അപകടത്തിലാക്കുന്നുണ്ട്. ഒരു സ്രാവിന്റെ ശരീരം സദാസമയവും ഈ കെമിക്കലുകളോട് പൊരുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ശാസ്ത്രജ്ഞർ സ്രാവുകളുടെ രക്തം പരിശോധിച്ചപ്പോൾ അവയിൽ ലക്റ്റേറ്റിന്റെ (Lactate) അളവ് വളരെ കൂടുതലായി കണ്ടെത്തി. നിങ്ങൾ കഠിനമായി ഓടുകയോ വ്യായാമം ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുമ്പോൾ നിങ്ങളുടെ പേശികളിൽ വേദന അനുഭവപ്പെടാറില്ലേ? അത് ലക്റ്റേറ്റ് അടിഞ്ഞുകൂടുന്നത് കൊണ്ടാണ്. സ്രാവുകൾ ശാന്തമായി നീന്തുമ്പോൾ പോലും അവയുടെ ഉള്ളിൽ ഇത്രയധികം ലക്റ്റേറ്റ് കാണപ്പെടുന്നത് അവ വലിയ ശാരീരിക സമ്മർദ്ദത്തിലൂടെയാണ് (Chronic Stress) കടന്നുപോകുന്നത് എന്നതിന്റെ തെളിവായേക്കാം. കൂടാതെ, ട്രൈഗ്ലിസറൈഡ്, യൂറിയ അളവുകളിലും മാറ്റം കണ്ടെത്തി. അവയുടെ മെറ്റബോളിസം താളം തെറ്റുന്നു, ശ്വസനപ്രക്രിയയിൽ ഓക്സിജൻ ഉപയോഗിക്കാനുള്ള കഴിവ് കുറയുന്നു. ഫലത്തിൽ, ഒരു ഇരയെ പിടിക്കാൻ ആവശ്യമായ ഊർജ്ജം പോലും കണ്ടെത്താൻ കഴിയാതെ സ്രാവുകൾ തളർന്നുപോകുന്നു. ഇത് കേവലം ഒരു സ്രാവിന്റെ മാത്രം പ്രശ്നമല്ല, മറിച്ച് കടലിലെ ഊർജ്ജപ്രവാഹത്തെ തന്നെ ബാധിക്കുന്ന ഒന്നാണ്.

ഈ വിഷാംശങ്ങൾ എങ്ങനെയാണ് ഒരു സ്രാവിൽ ഇത്രയധികം കേന്ദ്രീകരിക്കപ്പെടുന്നത് എന്ന് നമ്മൾ ഒന്ന് കൂടി ആഴത്തിൽ പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇതിനെയാണ് ബയോമാഗ്നിഫിക്കേഷൻ (Biomagnification) എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. സമുദ്രത്തിലെ ഭക്ഷ്യശൃംഖലയെ ഒരു പിരമിഡ് പോലെ സങ്കൽപ്പിക്കുക. ഏറ്റവും താഴെ പ്ലാങ്ക്ടണുകളും ചെടികളുമുണ്ട്. അവ വെള്ളത്തിലുള്ള കെമിക്കലുകളെ വലിച്ചെടുക്കുന്നു. ഈ ചെടികളെ തിന്നുന്ന ചെറിയ മീനുകളുടെ ഉള്ളിൽ വിഷം എത്തുന്നു. അത്തരം ആയിരക്കണക്കിന് ചെറിയ മീനുകളെ ഒരു വലിയ മീൻ തിന്നുമ്പോൾ, ആ ചെറിയ മീനുകളിലുണ്ടായിരുന്ന വിഷമെല്ലാം ഈ ഒരു വലിയ മീനിന്റെ ശരീരത്തിൽ അടിഞ്ഞുകൂടുന്നു. ഇത്തരത്തിൽ വലിയ മീനുകളെ സ്രാവുകൾ ഭക്ഷണമാക്കുമ്പോൾ, വിഷത്തിന്റെ അളവ് ഓരോ ഘട്ടത്തിലും ഇരട്ടിയായി വർദ്ധിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. സ്രാവുകളുടെ ശരീരത്തിലെ കൊഴുപ്പിലാണ് (Fat storage) ഈ കെമിക്കലുകൾ അധികവും ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്. സ്രാവുകൾ ദീർഘകാലം ജീവിക്കുന്നവ ആയതുകൊണ്ട്, വർഷങ്ങളോളം ഇത്തരത്തിൽ മരുന്നുകൾ ഉള്ളിൽ ചെന്ന് അവ ഒരു നടന്നുനീങ്ങുന്ന 'കെമിക്കൽ ബാങ്ക്' ആയി മാറുകയാണ്.

ഇവിടെ മറ്റൊരു രസകരമായ, എന്നാൽ ഭയാനകമായ സംഗതി സമുദ്രത്തിലെ ജലപ്രവാഹങ്ങളാണ്. ഗൾഫ് സ്ട്രീം (Gulf Stream) പോലുള്ള സമുദ്ര നീരൊഴുക്കുകൾ ലോകത്തിന്റെ ഒരു കോണിലുള്ള മലിനജലത്തെ മറ്റൊരു കോണിലേക്ക് എത്തിക്കുന്ന ഒരു വലിയ കൺവെയർ ബെൽറ്റ് പോലെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഇത്തരം നീരൊഴുക്കുകളാണ് ബഹാമാസ് പോലുള്ള ദ്വീപുകളിലെ സ്രാവുകളിൽ അകലെ നിന്നുള്ള മരുന്നുകൾ എത്തുന്നതിന്റെ ഒരു കാരണമായി ഗവേഷകർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്. മനുഷ്യവാസം കുറഞ്ഞ ദ്വീപുകൾക്കരികിൽ പോലും ഈ കെമിക്കൽ സ്വാധീനം ഇന്ന് ദൃശ്യമാണ്. "ദൂരെയുള്ള കടൽ സുരക്ഷിതമാണ്" എന്ന നമ്മുടെ വിശ്വാസം വെറും മിഥ്യയാണെന്ന് ശാസ്ത്രം തെളിയിക്കുന്നു. കാറ്റിലൂടെയും മഴയിലൂടെയും വരെ ഈ കെമിക്കൽ തന്മാത്രകൾ ലോകം മുഴുവൻ സഞ്ചരിക്കുന്നുണ്ട്.

മലിനീകരണത്തിന്റെ ചരിത്രം പരിശോധിച്ചാൽ നമുക്ക് വലിയൊരു മാറ്റം കാണാൻ സാധിക്കും. പണ്ട് ഫാക്ടറികളിൽ നിന്നുള്ള പുകയും എണ്ണ ഒഴുകുന്നതുമായിരുന്നു പ്രധാന പ്രശ്നമെങ്കിൽ, പിന്നീട് പ്ലാസ്റ്റിക്കിന്റെയും മൈക്രോ പ്ലാസ്റ്റിക്കിന്റെയും കാലമായി. ഇന്ന് നമ്മൾ എത്തിനിൽക്കുന്നത് 'ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ പൊല്യൂഷൻ' എന്ന അദൃശ്യ യുഗത്തിലാണ്. ഇത് കണ്ടെത്തുക എന്നത് അങ്ങേയറ്റം പ്രയാസകരമാണ്. നാനോഗ്രാം (Nanogram) അളവിലുള്ള മാറ്റങ്ങൾ പോലും സമുദ്രത്തിലെ ജീവജാലങ്ങളുടെ ജീവിതം മാറ്റിമറിക്കാൻ പര്യാപ്തമാണ്. കടൽവെള്ളത്തിൽ ലയിച്ചു കിടക്കുന്ന ഈ കോടിക്കണക്കിന് തന്മാത്രകളെ വേർതിരിച്ചെടുക്കാൻ ഇന്ന് ലോകത്തുള്ള ഏറ്റവും ആധുനികമായ ലാബുകൾ പോലും കഷ്ടപ്പെടുകയാണ്. നമ്മൾ പലപ്പോഴും അളക്കുന്നത് ഒരു തുള്ളി വെള്ളത്തിലെ മാറ്റങ്ങളായിരിക്കാം, പക്ഷേ സമുദ്രം മൊത്തത്തിൽ എടുത്താൽ അത് ടൺ കണക്കിന് മരുന്നുകളാണ്.

ഇത് സ്രാവുകളെ മാത്രം ബാധിക്കുന്ന ഒന്നാണെന്ന് കരുതി നമുക്ക് സമാധാനിക്കാൻ കഴിയില്ല. ഇതിന് ഒരു ഫീഡ്ബാക്ക് ലൂപ്പ് (Feedback Loop) ഉണ്ട്. കടലിലെ സ്രാവുകൾ കുറയുമ്പോൾ, അവ ഭക്ഷണമാക്കുന്ന മീനുകളുടെ എണ്ണം നിയന്ത്രണമില്ലാതെ വർദ്ധിക്കുന്നു. ഇത് കടലിലെ പവിഴപ്പുറ്റുകളെയും മറ്റ് സസ്യജാലങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കുന്നു. ആത്യന്തികമായി സമുദ്രത്തിന്റെ ആവാസവ്യവസ്ഥ തകരുന്നു. എന്നാൽ ഇതിലും വലിയ ഭീഷണി നമ്മളെ കാത്തിരിക്കുന്നുണ്ട്. നമ്മൾ കഴിക്കുന്ന മീനുകളിലൂടെ ഈ മരുന്നുകൾ തിരികെ നമ്മുടെ ശരീരത്തിലേക്ക് തന്നെ എത്തുന്നു. നിങ്ങൾ കഴിക്കുന്ന മീൻ വിഭവങ്ങളിൽ നമ്മൾ ഉപേക്ഷിച്ച അതേ മരുന്നുകളുടെ അംശമുണ്ടാകാം. ആന്റിബയോട്ടിക്കുകൾ ഇത്തരത്തിൽ ശരീരത്തിലെത്തുന്നത് 'ആന്റിബയോട്ടിക് റെസിസ്റ്റൻസ്' എന്ന വലിയ ആരോഗ്യപ്രശ്നത്തിന് കാരണമാകുന്നു. നമ്മൾ പ്രകൃതിയിലേക്ക് എന്ത് വലിച്ചെറിയുന്നുവോ, അത് ഒരു ബൂമറാംഗ് പോലെ നമ്മുടെ പ്ലേറ്റിലേക്ക് തന്നെ തിരിച്ചെത്തുകയാണ്.

മനുഷ്യൻ പ്രകൃതിയുടെ മേൽ തന്റെ ആധിപത്യം ഉറപ്പിച്ച 'ആന്ത്രോപോസീൻ' (Anthropocene) കാലഘട്ടത്തിന്റെ ഒപ്പാണ് ഈ രാസമാലിന്യങ്ങൾ. ഓരോ മരുന്നും നമ്മുടെ സിവിലൈസേഷന്റെ ഒരു ഫിംഗർപ്രിന്റ് ആണ്. വരുംകാലത്തെ ഭൂഗർഭ ശാസ്ത്രജ്ഞർ നമ്മുടെ കാലഘട്ടത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നത് ഈ മരുന്നുകളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ നോക്കിയായിരിക്കും. ഇതിനൊരു പരിഹാരമില്ലേ എന്ന് ചോദിച്ചാൽ, സാങ്കേതികമായി നമ്മൾ ഒരുപാട് മുന്നേറേണ്ടതുണ്ട്. നിലവിലുള്ള മലിനജല ശുദ്ധീകരണ പ്ലാന്റുകളിൽ ഓസോണേഷൻ (Ozonation), ആക്ടിവേറ്റഡ് കാർബൺ തുടങ്ങിയ അത്യാധുനിക ഫിൽട്ടറുകൾ ഘടിപ്പിക്കേണ്ടി വരും. ഇതിന് വലിയ സാമ്പത്തിക ചെലവുണ്ട് എന്നത് പല രാജ്യങ്ങളെയും ഇതിൽ നിന്ന് പിന്നോട്ട് വലിക്കുന്നു. എന്നാൽ പണം ലാഭിക്കാൻ വേണ്ടി നമ്മൾ കാണിക്കുന്ന ഈ അനാസ്ഥയുടെ വില നൽകേണ്ടി വരുന്നത് വരുംതലമുറകളാണ്.

യഥാർത്ഥത്തിൽ സ്രാവുകൾ നമുക്ക് നൽകുന്നത് ഒരു മുന്നറിയിപ്പാണ്. അവയുടെ ശരീരത്തിലെ മരുന്നുകൾ നമ്മളോട് പറയുന്നത് നമ്മുടെ സമൂഹത്തിന്റെ അവസ്ഥയെക്കുറിച്ചാണ്. നമ്മൾ എത്രത്തോളം മരുന്നുകളെ ആശ്രയിക്കുന്നുവെന്നും, എത്രത്തോളം അശ്രദ്ധമായി അവ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നുവെന്നും സ്രാവുകൾ അവയുടെ രക്തത്തിലൂടെ നമുക്ക് കാണിച്ചുതരുന്നു. സമുദ്രം ഒരു കണ്ണാടി പോലെ മനുഷ്യന്റെ മുഖം നമുക്ക് മുന്നിൽ പിടിക്കുകയാണ്. ആ കണ്ണാടിയിൽ നമ്മൾ കാണുന്നത് തെളിഞ്ഞ നീലജലമല്ല, മറിച്ച് നമ്മൾ തന്നെ സൃഷ്ടിച്ച അഴുക്കുചാലുകളാണ്. സ്രാവുകൾ മലിനീകരിക്കപ്പെട്ടതല്ല, മറിച്ച് മനുഷ്യൻ ഭൂമിയോട് ചെയ്യുന്ന ക്രൂരതകളുടെ റിപ്പോർട്ടർമാരായി അവ മാറിയിരിക്കുകയാണ്. നമ്മുടെ അദൃശ്യമായ ഈ ആധുനിക ജീവിതശൈലി സമുദ്രത്തിന്റെ ആഴങ്ങളിലെ ജീവനെ എങ്ങനെയെല്ലാം ബാധിക്കുന്നു എന്ന് ഇനിയെങ്കിലും നമ്മൾ തിരിച്ചറിയേണ്ടതുണ്ട്. കാരണം, കടൽ മരിച്ചാൽ പിന്നെ മനുഷ്യന് ഈ ഭൂമിയിൽ നിലനിൽപ്പില്ല.