ഭൂമിയുടെ സംരക്ഷകനായ ആർട്ടിക് മഞ്ഞുപാളികളെ വീണ്ടും ഉറപ്പിക്കാൻ ശാസ്ത്രജ്ഞർ നടത്തുന്ന സാഹസികമായ പോരാട്ടം

ആർട്ടിക് മഞ്ഞുപാളികൾ നമ്മുടെ കണ്മുന്നിൽ വച്ച് അപ്രത്യക്ഷമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഇതൊരു ചെറിയ പ്രശ്നമല്ല, ലോകത്തിന്റെ മൊത്തം നിലനിൽപ്പിനെ തന്നെ ബാധിക്കുന്ന അതീവ ഗുരുതരമായ ഒരു സാഹചര്യമാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ, കുറച്ചു വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് വരെ വെറും സയൻസ് ഫിക്ഷൻ സിനിമകളിൽ മാത്രം കണ്ടിരുന്ന ഒരു കാര്യം ഇപ്പോൾ ശാസ്ത്രലോകം യാഥാർത്ഥ്യമാക്കാൻ ശ്രമിച്ചു തുടങ്ങിയിരിക്കുകയാണ്. അവർ ആർട്ടിക് സമുദ്രത്തിൽ വീണ്ടും മഞ്ഞുണ്ടാക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയാണ്. ഇതിനെപ്പറ്റി ഒന്ന് ആഴത്തിൽ ചിന്തിച്ചു നോക്കൂ. വെറുതെ കുറച്ച് മഞ്ഞുണ്ടാക്കുക എന്നതല്ല ഇവിടെ നടക്കുന്നത്, മറിച്ച് പ്രകൃതിയുടെ അതിസങ്കീർണ്ണമായ ഒരു പ്രക്രിയയിലേക്ക് മനുഷ്യൻ നേരിട്ട് ഇടപെടാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു എന്നതാണ് നാം തിരിച്ചറിയേണ്ട കാര്യം. ഈ ഒരു കാര്യം കേൾക്കുമ്പോൾ തന്നെ നമ്മുടെ മനസ്സ് ഒന്ന് മന്തിച്ചു പോകും. മഞ്ഞുരുകുന്നത് കാണുമ്പോൾ നമുക്ക് വിഷമം തോന്നും, അത് സ്വാഭാവികമാണ്. പക്ഷേ ഇവിടെ ആ വിഷമത്തേക്കാൾ ഉപരി നമ്മൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത് ഇതിനു പിന്നിലെ ആ വല്ലാത്തൊരു ധൈര്യത്തെക്കുറിച്ചാണ്. ഇരുന്നൂറോളം വർഷങ്ങളായി കൽക്കരിയും പെട്രോളും ഒക്കെ വൻതോതിൽ കത്തിച്ച് ഈ ഭൂമിയുടെ കാലാവസ്ഥയെ തന്നെ താറുമാറാക്കിയ അതേ മനുഷ്യവർഗ്ഗം തന്നെയാണ് ഇപ്പോൾ ആ തെറ്റ് തിരുത്താൻ ഇറങ്ങിപ്പുറപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ആർട്ടിക്കിലെ കൊടും തണുപ്പിൽ, മഞ്ഞുപാളികൾക്ക് മുകളിൽ വലിയ ദ്വാരങ്ങൾ തുരന്ന്, സമുദ്രത്തിനടിയിലെ തണുത്ത വെള്ളം മുകളിലേക്ക് പമ്പ് ചെയ്ത് അവിടെ വീണ്ടും മഞ്ഞുപാളികൾ ഉണ്ടാക്കാൻ അവർ ശ്രമിക്കുകയാണ്. ഇത് കേൾക്കുമ്പോൾ ഒരേ സമയം അത്ഭുതവും അതേ സമയം അല്പം ഭയവും തോന്നും.

ഇവിടെ ഉയർന്നു വരുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ചോദ്യം ഇതാണ്: നമ്മൾ തന്നെ തകർത്തു കളഞ്ഞ ഒരു ഗ്രഹത്തിന്റെ സിസ്റ്റത്തെ നമുക്ക് വീണ്ടും റിപ്പയർ ചെയ്ത് ശരിയാക്കി എടുക്കാൻ കഴിയുമോ? ഇതൊരു സാധാരണ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന കഥയല്ല. അതിനേക്കാൾ വളരെ ഗൗരവമേറിയതും തത്വചിന്താപരമായി നമ്മെ അസ്വസ്ഥരാക്കുന്നതുമായ ഒരു മാറ്റമാണിത്. മനുഷ്യൻ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായി ഒരു വലിയ അതിർവരമ്പ് മുറിച്ചു കടക്കുകയാണ്. കഴിഞ്ഞ ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി മനുഷ്യൻ പ്രകൃതിയോട് പൊരുത്തപ്പെട്ടാണ് ജീവിച്ചിരുന്നത്. നദികൾക്ക് അനുസരിച്ച് നഗരങ്ങൾ പണിതും, കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുസരിച്ച് കൃഷിയിറക്കിയും നാം ജീവിച്ചു പോന്നു. എന്നാൽ ഇന്ന് നമ്മൾ ഈ ഭൂമിയെ തന്നെ മാറ്റി രൂപകൽപ്പന ചെയ്യാൻ (Redesigning the planet) ആലോചിക്കുകയാണ്. ഇതിന്റെ ആദ്യ പരീക്ഷണങ്ങൾ ലബോറട്ടറികളിലല്ല നടക്കുന്നത്, മറിച്ച് ആർട്ടിക്കിലെ കൊടും തണുപ്പിൽ, യഥാർത്ഥ ലോകത്താണ്. ഈ ശ്രമം വിജയിക്കുമോ എന്ന് ചോദിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് എന്തിനാണ് നമ്മൾ ആർട്ടിക്കിനെ ഇത്രയധികം പേടിക്കുന്നത് എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം. മിക്കവരും കരുതുന്നത് ആർട്ടിക് എന്നത് ദൂരെയുള്ള ഒരു മഞ്ഞുപ്രദേശം മാത്രമാണ് എന്നാണ്. എന്നാൽ സത്യം അതല്ല.

ആർട്ടിക് സമുദ്രം വെറുതെ കിടക്കുന്ന ഒരു മഞ്ഞുകട്ടയല്ല, അത് ഭൂമിയുടെ താപനില നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഒരു വലിയ കണ്ണാടിയാണ്. ഇതിനെ ശാസ്ത്രജ്ഞർ 'ആൽബിഡോ' (Albedo) എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. ആൽബിഡോ എന്നാൽ ഒരു വസ്തുവിന് സൂര്യപ്രകാശത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവ് എന്നാണ് അർത്ഥം. ആർട്ടിക്കിലെ വെളുത്ത മഞ്ഞുപാളികൾ സൂര്യന്റെ ചൂടിനെ ഏകദേശം 80 മുതൽ 90 ശതമാനം വരെ ബഹിരാകാശത്തേക്ക് തന്നെ തിരിച്ചയക്കും. അതായത് ഭൂമിയെ ചൂടാകാൻ അനുവദിക്കാതെ അത് ഒരു രക്ഷാകവചമായി നിൽക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ മഞ്ഞുരുകി അവിടെ കറുത്ത നിറത്തിലുള്ള കടൽ വെള്ളം പുറത്തു വന്നാലോ? ആ ഇരുണ്ട വെള്ളം സൂര്യപ്രകാശത്തിന്റെ 90 ശതമാനവും ഉള്ളിലേക്ക് വലിച്ചെടുക്കും. അപ്പൊ സംഭവം എന്താണെന്ന് വെച്ചാൽ, വെള്ളം ചൂടാകുമ്പോൾ മഞ്ഞ് കൂടുതൽ വേഗത്തിൽ ഉരുകുന്നു. മഞ്ഞ് ഉരുകുമ്പോൾ കൂടുതൽ വെള്ളം പുറത്തു വരുന്നു, അത് വീണ്ടും കൂടുതൽ ചൂടിനെ വലിച്ചെടുക്കുന്നു. ഇതൊരു അപകടകരമായ ചക്രമാണ് (Feedback Loop). 1979-ന് ശേഷം ലോകത്തിന്റെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളേക്കാൾ നാല് മടങ്ങ് വേഗത്തിലാണ് ആർട്ടിക് ചൂടാകുന്നത്. ചിലയിടങ്ങളിൽ ഇത് ഏഴ് മടങ്ങ് വരെയാണ്. ഈ ചക്രം ഒരിക്കൽ തുടങ്ങിയാൽ പിന്നെ അത് തടയുക എന്നത് അസാധ്യമാണ്.

ആർട്ടിക്കിലെ ഈ മാറ്റങ്ങൾ അവിടെയുള്ള പോളാർ ബിയറുകളെ (Polar Bears) മാത്രമല്ല ബാധിക്കുന്നത്. ഇത് നമ്മുടെ നാട്ടിലെ മൺസൂൺ മഴയെയും കാറ്റിന്റെ ഗതിയെയും സമുദ്രത്തിലെ ഓളങ്ങളെയും വരെ മാറ്റും. അതായത് ദൂരെയുള്ള ആർട്ടിക് ഉരുകുമ്പോൾ നമ്മുടെ നാട്ടിലെ കൃഷിയും കാലാവസ്ഥയും താളം തെറ്റുന്നു എന്നാണ് സാരം. ഇങ്ങനെ പോയാൽ 2030-ഓടെ ആർട്ടിക്കിലെ വേനൽക്കാലങ്ങളിൽ മഞ്ഞേ ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥ വരുമെന്നാണ് ശാസ്ത്രജ്ഞർ പറയുന്നത്. ഈ ഒരു ഭീകരമായ അവസ്ഥ മുന്നിൽ കണ്ടാണ് ഒരു കൂട്ടം ചെറുപ്പക്കാരായ ശാസ്ത്രജ്ഞരും സംരംഭകരും പുതിയൊരു വഴിയുമായി ഇറങ്ങിയിരിക്കുന്നത്. അവർക്ക് ഇതിനുള്ള ഐഡിയ കിട്ടിയത് കാനഡയിലെ ഒരു പഴയ രീതിയിൽ നിന്നാണ്. കാനഡയിലെ വടക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ മഞ്ഞുകാലത്ത് നദികൾക്ക് മുകളിലൂടെ റോഡുകൾ ഉണ്ടാക്കാറുണ്ട്. അതിനെ 'ഐസ് റോഡുകൾ' (Ice Roads) എന്ന് വിളിക്കും. വണ്ടികൾക്ക് പോകാൻ മഞ്ഞിന് ഉറപ്പ് കൂട്ടാനായി അവർ അടിയിലെ വെള്ളം മുകളിലേക്ക് പമ്പ് ചെയ്ത് ഒഴിക്കും. ആ വെള്ളം തണുത്ത് ഉറയുമ്പോൾ മഞ്ഞിന്റെ കട്ടി കൂടും. ഈ ഐഡിയ എന്തുകൊണ്ട് ആർട്ടിക് സമുദ്രത്തിൽ പരീക്ഷിച്ചു കൂടാ എന്ന ചോദ്യത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ വലിയ പരീക്ഷണം തുടങ്ങുന്നത്.

2024-ൽ 'റിയൽ ഐസ്' (Real Ice) എന്ന പേരിൽ ഒരു സ്റ്റാർട്ടപ്പ് കമ്പനി ഇതിനായുള്ള പരീക്ഷണങ്ങൾ തുടങ്ങി. സിയാൻ ഷെർവിൻ എന്ന ഒരു വിദ്യാർത്ഥിയാണ് ഇതിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. കാനഡയിലെ കേംബ്രിഡ്ജ് ബേ എന്ന സ്ഥലത്താണ് അവർ പരീക്ഷണം നടത്തിയത്. മഞ്ഞിൽ തുളകൾ ഇട്ട് അടിയിലെ വെള്ളം മുകളിലേക്ക് പമ്പ് ചെയ്ത് വിട്ടു. ഫലം അതിശയിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു. വെറും കുറച്ചു മാസങ്ങൾ കൊണ്ട് മഞ്ഞിന്റെ കട്ടി 50 സെന്റീമീറ്ററോളം വർദ്ധിച്ചു. പരീക്ഷണം നടത്തിയ സ്ഥലത്തെ മഞ്ഞിന് 1.9 മീറ്റർ കട്ടി ഉണ്ടായപ്പോൾ മറ്റൊരിടത്ത് അത് വെറും 1.44 മീറ്റർ മാത്രമായിരുന്നു. അതായത് സയൻസ് പരമായി നോക്കിയാൽ ഈ രീതി വിജയിച്ചു എന്ന് തന്നെ പറയാം. ഇതേ സമയം തന്നെ 'ആർട്ടിക് റിഫ്ലക്ഷൻസ്' (Arctic Reflections) എന്ന ഡച്ച് കമ്പനിയും നോർവേയുടെ അടുത്തുള്ള സ്വാല്ബാർഡിൽ സമാനമായ പരീക്ഷണം നടത്തി. അവിടെയും അവർക്ക് മഞ്ഞിന്റെ കട്ടി കൂട്ടാൻ സാധിച്ചു. പക്ഷേ ഇവിടെയാണ് വലിയൊരു ട്വിസ്റ്റ് ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്.

വെള്ളം പമ്പ് ചെയ്ത് മഞ്ഞുണ്ടാക്കുമ്പോൾ അതിൽ ഉപ്പിന്റെ അംശം കൂടുന്നുണ്ട്. സമുദ്രജലത്തിലെ ഉപ്പ് മഞ്ഞുകട്ടയ്ക്കുള്ളിൽ ചെറിയ ചാനലുകൾ പോലെ രൂപപ്പെടുന്നു. ഇത് മഞ്ഞിനെ ദുർബലമാക്കും. ഉപ്പ് കലർന്ന മഞ്ഞ് സാധാരണ മഞ്ഞിനേക്കാൾ വേഗത്തിൽ ഉരുകും. അതുകൊണ്ട് തന്നെ നോർവേയിൽ നടത്തിയ പരീക്ഷണത്തിൽ, അവർ ഉണ്ടാക്കിയ മഞ്ഞ് വേനൽക്കാലമായപ്പോഴേക്കും പൂർണ്ണമായും ഉരുകിപ്പോയി. കാനഡയിലെ പരീക്ഷണത്തിൽ മഞ്ഞ് ഉരുകുന്നത് 7 മുതൽ 10 ദിവസം വരെ വൈകിപ്പിക്കാൻ സാധിച്ചു എന്ന് അവർ അവകാശപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അത് വലിയൊരു മാറ്റമാണോ എന്ന് ഇനിയും ഉറപ്പിക്കാനായിട്ടില്ല. ഇവിടെ മറ്റൊരു പ്രശ്നം കൂടിയുണ്ട്. മഞ്ഞിന് മുകളിൽ പെയ്യുന്ന 'സ്നോ' (Snow) അഥവാ പൊടിമഞ്ഞ് ഒരു പുതപ്പ് പോലെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അത് മഞ്ഞിനെ താഴെയുള്ള ചൂടിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കും. എന്നാൽ നമ്മൾ വെള്ളം പമ്പ് ചെയ്യുമ്പോൾ ഈ സ്നോ ഇല്ലാതാകുന്നു. ഇത് പ്രകൃതിയുടെ സ്വാഭാവികമായ ബാലൻസിനെ എങ്ങനെ ബാധിക്കും എന്നതിൽ ശാസ്ത്രജ്ഞർക്കിടയിൽ വലിയ തർക്കം നടക്കുന്നുണ്ട്.

മാത്രമല്ല, ഈ മഞ്ഞിനടിയിൽ പായലുകളും (Algae) ചെറിയ ജീവികളുമുണ്ട്. കടലിലെ ജീവന്റെ അടിസ്ഥാനം തന്നെ ഇവരാണ്. മഞ്ഞിന്റെ കട്ടി കൂട്ടുമ്പോൾ അവിടേക്ക് എത്തുന്ന വെളിച്ചം കുറയും, വെള്ളത്തിലെ ഉപ്പിന്റെ അളവ് മാറും. ഇത് അവിടുത്തെ മീനുകളെയും സീലുകളെയും ഒടുവിൽ മനുഷ്യരെയും എങ്ങനെ ബാധിക്കുമെന്ന് ആർക്കും അറിയില്ല. ഈ അപകടസാധ്യതകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി 2024 ഒക്ടോബറിൽ ഒരു വലിയ കൂട്ടം ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഇത്തരം പരീക്ഷണങ്ങൾക്കെതിരെ രംഗത്ത് വരികയുണ്ടായി. ഇത്തരം കാര്യങ്ങൾ ഗുണത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ ദോഷം ചെയ്യുമെന്നാണ് അവരുടെ വാദം. എന്നാൽ കേംബ്രിഡ്ജ് സർവകലാശാലയിലെ ഷോൺ ഫിറ്റ്‌സ്‌ജെറാൾഡ് പറയുന്നത് മറ്റൊന്നാണ്. "നമ്മൾ ഒന്നും ചെയ്തില്ലെങ്കിലും പ്രകൃതി നശിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. അതുകൊണ്ട് ഇതിനെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുന്നതും ചർച്ച ചെയ്യുന്നതും നല്ലതാണ്" എന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായം.

ഇതിനേക്കാൾ വലിയൊരു കടമ്പ ഈ പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കാൻ വേണ്ട പണവും സംവിധാനങ്ങളുമാണ്. ആർട്ടിക് സമുദ്രം എന്ന് പറയുന്നത് 14 ദശലക്ഷം ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ പരന്നു കിടക്കുന്ന ഒന്നാണ്. റിയൽ ഐസ് കമ്പനി ഇപ്പോൾ പരീക്ഷണം നടത്തിയത് വെറും 0.25 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ മാത്രമുള്ള ചെറിയൊരു ഭാഗത്താണ്. അപ്പൊ നിങ്ങൾ ആലോചിച്ചു നോക്കൂ, ലോകത്തിന്റെ മൊത്തം കാലാവസ്ഥയെ സ്വാധീനിക്കാൻ ഈ പരീക്ഷണം വിജയിക്കണമെങ്കിൽ എത്ര വലിയ തോതിൽ ഇത് ചെയ്യേണ്ടി വരുമെന്ന്. ലക്ഷക്കണക്കിന് ഓട്ടോമാറ്റിക് ഡ്രോണുകളും പമ്പുകളും ആർട്ടിക്കിൽ രാപ്പകൽ പണിയെടുക്കേണ്ടി വരും. അതിന് വേണ്ട പണവും അത് നടപ്പിലാക്കാനുള്ള രാഷ്ട്രീയമായ അനുമതിയും വാങ്ങുക എന്നത് ശാസ്ത്രത്തേക്കാൾ സങ്കീർണ്ണമായ കാര്യമാണ്. കാരണം ആർട്ടിക് സമുദ്രത്തിന് ഒരു ഉടമസ്ഥനില്ല. കാനഡ, റഷ്യ, അമേരിക്ക, നോർവേ എന്നിങ്ങനെ പല രാജ്യങ്ങൾക്കും അവിടെ താൽപ്പര്യങ്ങളുണ്ട്.

നമുക്ക് ചില കണക്കുകൾ പരിശോധിക്കാം. ഒരു ശതമാനം ഭാഗത്തെങ്കിലും മഞ്ഞുണ്ടാക്കണമെങ്കിൽ പോലും 140,000 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററിൽ പമ്പിംഗ് നടത്തണം. ഇതിന് വേണ്ടി കോടിക്കണക്കിന് രൂപയും വർഷങ്ങളോളം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന അധ്വാനവും വേണം. ലോകം മുഴുവൻ കൈകോർത്ത് പ്രവർത്തിച്ചാൽ പോലും ഇത് എത്രത്തോളം സാധ്യമാണെന്ന് ആർക്കും പറയാൻ പറ്റില്ല. എന്നാലും ഈ ശാസ്ത്രജ്ഞർ പിന്നോട്ട് പോകുന്നില്ല. അവർ പറയുന്നത് നമ്മൾ എമിറേഷൻ (Emissions) കുറയ്ക്കുന്നത് വരെ സമയം നീട്ടിക്കിട്ടാൻ വേണ്ടിയെങ്കിലും ഇത്തരം കാര്യങ്ങൾ പരീക്ഷിക്കണം എന്നാണ്. അതായത് ഒരു താത്കാലിക ആശ്വാസം. പക്ഷേ ഇതിലൊരു വലിയ അപകടം കൂടി ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നുണ്ട്. ശാസ്ത്രജ്ഞർ മഞ്ഞുണ്ടാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ടല്ലോ എന്ന ആശ്വാസത്തിൽ മനുഷ്യർ വീണ്ടും അന്തരീക്ഷം മലിനമാക്കുന്നത് തുടർന്നാലോ? ഇതിനെയാണ് 'മോറൽ ഹസാർഡ്' (Moral Hazard) എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഒരു പ്രശ്നത്തിന് പരിഹാരമുണ്ടെന്ന് കരുതി ആ പ്രശ്നം ഉണ്ടാക്കുന്നത് നിർത്താതിരിക്കുന്ന അവസ്ഥ.

അതുകൊണ്ട് ഈ ആർട്ടിക് പരീക്ഷണങ്ങൾ നൽകുന്ന പാഠം ഇതാണ്: പ്രകൃതിയെ നശിപ്പിക്കാൻ എളുപ്പമാണ്, പക്ഷേ അത് വീണ്ടും കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ മനുഷ്യൻ വിചാരിക്കുന്നതിലും വലിയ വില നൽകേണ്ടി വരും. ഈ പരീക്ഷണങ്ങൾ വിജയിക്കുമോ ഇല്ലയോ എന്നത് വരും വർഷങ്ങളിൽ നമുക്കറിയാം. എങ്കിലും ആർട്ടിക്കിലെ കൊടും തണുപ്പിൽ മൈനസ് 40 ഡിഗ്രിയിൽ നിന്ന് പണിയെടുക്കുന്ന ആ ശാസ്ത്രജ്ഞർ കാണിക്കുന്നത് മനുഷ്യന്റെ നിശ്ചയദാർഢ്യമാണ്. തങ്ങൾ തകർത്ത ഭൂമിയെ എങ്ങനെയെങ്കിലും രക്ഷിച്ചെടുക്കാനുള്ള അവരുടെ ആ ശ്രമം വരും തലമുറയ്ക്കുള്ള ഒരു വലിയ പാഠമാണ്.

ആർട്ടിക്കിലെ ഈ വലിയ പരീക്ഷണത്തിന്റെ മറ്റൊരു വശം നമ്മൾ കാണാതെ പോകരുത്. പലരും കരുതുന്നത് മഞ്ഞുണ്ടാക്കി കഴിഞ്ഞാൽ തീരുന്ന പ്രശ്നമേ അവിടെയുള്ളൂ എന്നാണ്. പക്ഷേ, പച്ചപ്പുള്ള പാടങ്ങളിൽ പുല്ല് മുളയ്ക്കുന്നത് പോലെ തന്നെയാണ് ആർട്ടിക്കിലെ മഞ്ഞിനടിയിലെ അവസ്ഥയും. ആ മഞ്ഞുകട്ടയുടെ അടിഭാഗം വെറുതെ ഇരിക്കുകയല്ല, മറിച്ച് അവിടെ ഒരു വലിയ ജീവലോകം തന്നെ തഴച്ചു വളരുന്നുണ്ട്. നമ്മൾ വെറും കണ്ണുകൊണ്ട് നോക്കിയാൽ കാണാൻ പറ്റാത്ത അത്രയും ചെറിയ ആൽഗെകൾ (Algae) അഥവാ സമുദ്രത്തിലെ പായലുകൾ ഈ മഞ്ഞിന്റെ അടിഭാഗത്ത് ഒട്ടിപ്പിടിച്ചു വളരുന്നുണ്ട്. ഈ കുഞ്ഞൻ പായലുകളാണ് ആ സമുദ്രത്തിലെ ജീവന്റെ അടിസ്ഥാനം. ഈ പായലുകളെ തിന്നാൻ ചെറിയ ജീവികൾ വരുന്നു, അവയെ തിന്നാൻ വലിയ മീനുകൾ വരുന്നു, ആ മീനുകളെ തിന്നാൻ സീലുകൾ (Seals) വരുന്നു, ഒടുവിൽ സീലുകളെ വേട്ടയാടി ധ്രുവക്കരടികൾ ജീവിക്കുന്നു. അതായത്, മഞ്ഞിന്റെ അടിഭാഗം ഒരു വലിയ അടുക്കള പോലെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.

ഇനി നമ്മൾ ഈ പറയുന്ന പമ്പിംഗ് വഴി മഞ്ഞിന്റെ കട്ടി കൂട്ടുമ്പോൾ എന്താണ് സംഭവിക്കുക? മഞ്ഞിന് കട്ടി കൂടുമ്പോൾ മുകളിലെ വെളിച്ചം അടിയിലേക്ക് എത്തുന്നത് കുറയും. സൂര്യപ്രകാശമില്ലെങ്കിൽ ഈ പായലുകൾക്ക് വളരാൻ കഴിയില്ല. അപ്പൊ സംഭവം എന്താണെന്ന് വെച്ചാൽ, നമ്മൾ മഞ്ഞുണ്ടാക്കി ഭൂമിയെ തണുപ്പിക്കാൻ നോക്കുമ്പോൾ അറിയാതെ തന്നെ അവിടുത്തെ ഭക്ഷണ ശൃംഖലയെ തകർക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇതിനെക്കുറിച്ച് അലാസ്ക സർവകലാശാലയിലെ പ്രശസ്തനായ മറൈൻ ബയോളജിസ്റ്റ് ബ്രണ്ടൻ കെല്ലി വ്യക്തമായ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നുണ്ട്. നാൽപ്പത് വർഷത്തോളം ആർട്ടിക്കിലെ ജീവികളെക്കുറിച്ച് പഠിച്ച വ്യക്തിയാണ അദ്ദേഹം. ഒരു വലിയ സിസ്റ്റത്തിൽ നമ്മൾ ഒരിടത്ത് മാറ്റം വരുത്തുമ്പോൾ അത് എവിടെയൊക്കെ ചെന്ന് ബാധിക്കുമെന്ന് മുൻകൂട്ടി പറയാൻ കഴിയില്ല. നമ്മൾ അറിയാത്ത നൂറുകണക്കിന് കാര്യങ്ങൾ ആർട്ടിക്കിലെ ആ തണുത്ത വെള്ളത്തിനടിയിൽ നടക്കുന്നുണ്ട്. ഒരു വലിയ യന്ത്രത്തിന്റെ ഒരു ചെറിയ സ്ക്രൂ അഴിച്ചു മാറ്റുന്നത് പോലെയാണത്, ചിലപ്പോൾ ആ യന്ത്രം തന്നെ നിന്നുപോയേക്കാം.

ഈ ആശങ്കകൾ കാരണമാണ് 2024 ഒക്ടോബറിൽ ലോകത്തെ പ്രധാനപ്പെട്ട 42 ഗ്ലേഷ്യോളജിസ്റ്റുകൾ (മഞ്ഞിനെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞർ) ഒപ്പിട്ട ഒരു റിപ്പോർട്ട് പുറത്തു വന്നത്. അവർ പറയുന്നത് ഇത്തരം 'പോളാർ ജിയോ എൻജിനീയറിംഗ്' (Polar Geoengineering) പരീക്ഷണങ്ങൾ വലിയ അപകടമാണെന്നാണ്. ഇവിടെ ശാസ്ത്രലോകം രണ്ട് തട്ടിലായിരിക്കുകയാണ്. ഒരു വശത്ത്, "മഞ്ഞുരുകി ലോകം നശിക്കാൻ പോവുകയാണ്, അപ്പൊ നമുക്ക് കിട്ടുന്ന എല്ലാ വഴികളും പരീക്ഷിക്കണം" എന്ന് പറയുന്ന റിയൽ ഐസ് പോലുള്ള കമ്പനികൾ. മറുവശത്ത്, "അറിവില്ലാത്ത കാര്യങ്ങളിൽ കൈവെച്ച് ഉള്ളത് കൂടി നശിപ്പിക്കരുത്" എന്ന് പറയുന്ന ഗവേഷകർ. ഇതിനിടയിൽ നിൽക്കുന്ന കാംബ്രിഡ്ജ് സർവകലാശാലയിലെ ഷോൺ ഫിറ്റ്‌സ്‌ജെറാളിനെപ്പോലെയുള്ളവർ പറയുന്നത് ഇതൊരു വലിയ ചർച്ചയാക്കി മാറ്റണം എന്നാണ്. നമുക്ക് മുന്നിലുള്ളത് രണ്ട് വഴികളാണ്, ഒന്നുകിൽ ഒന്നും ചെയ്യാതെ ഇരിക്കുക, അല്ലെങ്കിൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി നോക്കുക. ഇതിൽ ഏതാണ് കൂടുതൽ റിസ്ക് ഉള്ളത് എന്നതാണ് ഇപ്പോഴത്തെ പ്രധാന ചോദ്യം.

ഇനി ഈ കാര്യത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വശം ഒന്ന് നോക്കിയാലോ? ആർട്ടിക് സമുദ്രം എന്ന് പറയുന്നത് ആരുടെയും സ്വന്തം പറമ്പല്ല. അവിടെ റഷ്യയുണ്ട്, കാനഡയുണ്ട്, അമേരിക്കയുണ്ട്, നോർവേയുണ്ട്. ഇവരൊക്കെ തമ്മിൽ പണ്ടേ അത്ര നല്ല ബന്ധത്തിലല്ല. ഈ രാജ്യങ്ങളെല്ലാം തന്നെ ആർട്ടിക്കിലെ എണ്ണ നിക്ഷേപത്തിനും പുതിയ കപ്പൽ പാതകൾക്കും വേണ്ടി തക്കം പാർത്തിരിക്കുകയാണ്. അങ്ങനെയുള്ള ഒരു സ്ഥലത്ത് ഒരു സ്വകാര്യ കമ്പനിയോ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു രാജ്യമോ ചെന്ന് കാലാവസ്ഥ മാറ്റാൻ ശ്രമിച്ചാൽ അത് വലിയ യുദ്ധങ്ങൾക്ക് വരെ കാരണമായേക്കാം. ഒരു രാജ്യം മഞ്ഞുണ്ടാക്കാൻ നോക്കുമ്പോൾ അത് തങ്ങളുടെ ബിസിനസിനെ ബാധിക്കുമെന്ന് മറ്റൊരു രാജ്യം കരുതിയാൽ അവിടെ പ്രശ്നം തുടങ്ങും. അതായത്, സയൻസിനേക്കാൾ വലിയ തലവേദന ഇതിന്റെ പിന്നിലെ നിയമങ്ങളും രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള തർക്കങ്ങളുമാണ്.

ഇതിനെല്ലാം പുറമെയാണ് നമ്മൾ നേരത്തെ പറഞ്ഞ 'സ്കെയിൽ പ്രോബ്ലം' (Scale Problem). നമുക്ക് കുറച്ചുകൂടി വ്യക്തമായി അത് നോക്കാം. പതിനാല് ദശലക്ഷം ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ എന്ന് പറയുമ്പോൾ നമുക്ക് അതിന്റെ വലിപ്പം പെട്ടെന്ന് മനസ്സിലാകില്ല. നമുക്ക് ഇങ്ങനെ ഒന്ന് സങ്കൽപ്പിച്ചു നോക്കാം. ആർട്ടിക് സമുദ്രം ഒരു വലിയ ഫുട്ബോൾ സ്റ്റേഡിയം പോലെയാണെങ്കിൽ, ഇപ്പോൾ പരീക്ഷണം നടന്ന സ്ഥലം ആ സ്റ്റേഡിയത്തിലെ പുല്ലിലെ ഒരു ചെറിയ ഭാഗം പോലെയുണ്ടാകില്ല. ഒരു പെൻസിലിന്റെ മുനയോളം വലിപ്പമുള്ള സ്ഥലത്താണ് നമ്മൾ ഇപ്പോൾ വിജയിച്ചിരിക്കുന്നത്. അവിടെ നിന്ന് ഈ സ്റ്റേഡിയം മുഴുവൻ മഞ്ഞുണ്ടാക്കി മാറ്റുക എന്ന് പറയുന്നത് ആലോചിക്കാൻ പോലും പറ്റാത്ത അത്ര വലിയ കാര്യമാണ്. റിയൽ ഐസ് കമ്പനി അവരുടെ ഏറ്റവും വലിയ പരീക്ഷണത്തിൽ പമ്പ് ചെയ്തത് വെറും 0.25 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ ഭാഗത്താണ്. ഈ വേഗതയിൽ പോയാൽ ആർട്ടിക് മുഴുവൻ മഞ്ഞുണ്ടാക്കാൻ എത്ര കാലം വേണ്ടിവരും?

ഇത് പരിഹരിക്കാൻ ശാസ്ത്രജ്ഞർ പറയുന്നത് മനുഷ്യർക്ക് പകരം സ്വയം പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഡ്രോണുകളെയും റോബോട്ടുകളെയും ഉപയോഗിക്കാം എന്നാണ്. ലക്ഷക്കണക്കിന് ഡ്രോണുകൾ ആർട്ടിക്കിലെ മഞ്ഞുകാലത്ത് കടലിൽ നീന്തി നടന്ന് വെള്ളം പമ്പ് ചെയ്യുന്ന ഒരു കാഴ്ച ഒന്ന് ആലോചിച്ചു നോക്കൂ. കേൾക്കുമ്പോൾ ഒരു സിനിമയിലെ രംഗം പോലെ തോന്നും. പക്ഷേ ഇതിന് വേണ്ട കോടിക്കണക്കിന് രൂപ ആര് തരും? ലോകത്തെ എല്ലാ രാജ്യങ്ങളും ഒരേപോലെ പണം മുടക്കിയാൽ മാത്രമേ ഇത് നടക്കൂ. നമ്മൾ ഇപ്പോൾ കാർബൺ പുറന്തള്ളുന്നത് കുറയ്ക്കാൻ തന്നെ കഷ്ടപ്പെടുകയാണ്, അപ്പോഴാണ് പുതിയൊരു കൂറ്റൻ പദ്ധതിയുമായി വരുന്നത്. ഇത് ഏകദേശം ലോകത്തെ മുഴുവൻ വൈദ്യുതി സംവിധാനവും മാറ്റി മറിക്കുന്നത് പോലെ അത്രയും വലിയൊരു അധ്വാനമാണ്.

ആർട്ടിക്കിലെ മഞ്ഞുണ്ടാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് മാത്രമല്ല ഇപ്പോൾ നടക്കുന്നത്. മറ്റു ചില വിചിത്രമായ ഐഡിയകളും ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ കയ്യിലുണ്ട്. സ്കീ റിസോർട്ടുകളിൽ കൃത്രിമമായി മഞ്ഞ് വീഴ്ത്താൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന 'സ്നോ ഗണ്ണുകൾ' (Snow Guns) ഉപയോഗിച്ച് വലിയ ഗ്ലേഷ്യറുകളിൽ മഞ്ഞ് വീഴ്ത്തുക, സമുദ്രത്തിനടിയിൽ വലിയ തുണി പോലുള്ള കർട്ടനുകൾ (Seabed curtains) സ്ഥാപിച്ച് ചൂടുവെള്ളം മഞ്ഞിലേക്ക് എത്തുന്നത് തടയുക എന്നിങ്ങനെ പലതും. ലാപ്‌ലാൻഡ് സർവകലാശാലയിലെ ജോൺ മൂർ എന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞൻ ഇത്തരം വലിയ പ്ലാനുകൾ മുന്നോട്ട് വെക്കുന്നുണ്ട്. ഇതെല്ലാം കാണിക്കുന്നത് ഒരു കാര്യം മാത്രമാണ്; മനുഷ്യൻ അത്രയധികം പേടിച്ചിരിക്കുന്നു. എങ്ങനെയെങ്കിലും ഈ ഭൂമിയെ രക്ഷിക്കാനുള്ള വെപ്രാളത്തിലാണ് ഈ ഐഡിയകളെല്ലാം വരുന്നത്.

പക്ഷേ, ഈ ശ്രമങ്ങൾക്കിടയിൽ നമ്മൾ ഒരു വലിയ ചതിക്കുഴിയിൽ വീഴാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. അതാണ് 'മോറൽ ഹസാർഡ്' (Moral Hazard). ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ, നമ്മൾ കാറിൽ സീറ്റ് ബെൽറ്റ് ഇട്ടിട്ടുണ്ടല്ലോ എന്ന ധൈര്യത്തിൽ വണ്ടി വേഗത്തിൽ ഓടിക്കുന്നത് പോലെയാണിത്. ശാസ്ത്രജ്ഞർ മഞ്ഞുണ്ടാക്കി ആർട്ടിക്കിനെ രക്ഷിക്കുമെന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ, സാധാരണ ജനങ്ങളും സർക്കാരുകളും വിചാരിക്കും "അപ്പൊ പിന്നെ നമ്മൾ പെട്രോളും ഡീസലും ഉപയോഗിക്കുന്നത് കുറയ്ക്കേണ്ട കാര്യമില്ലല്ലോ, സയൻസ് പരിഹാരം കണ്ടുപിടിക്കുമല്ലോ" എന്ന്. ഇത് വലിയൊരു അപകടമാണ്. കാരണം, ഈ പരീക്ഷണങ്ങളെല്ലാം തന്നെ ഒരു താത്കാലിക മരുന്ന് മാത്രമാണ്. അസുഖത്തിന്റെ കാരണം നമ്മൾ പുറത്തുവിടുന്ന വിഷവാതകങ്ങളാണ്. അത് മാറ്റാതെ ഈ മഞ്ഞുണ്ടാക്കൽ കൊണ്ട് മാത്രം കാര്യമില്ല. ഇത് ഒരു വീടിന് തീ പിടിക്കുമ്പോൾ പുറത്തുനിന്ന് ഗ്ലാസ് കൊണ്ട് വെള്ളമൊഴിക്കുന്നത് പോലെ മാത്രമേ ഫലം ചെയ്യൂ.

നമ്മൾ ഇപ്പോൾ നിൽക്കുന്നത് മനുഷ്യ ചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ഘട്ടത്തിലാണ്. ഇത്രയും കാലം പ്രകൃതി നമുക്ക് തരുന്ന സൗകര്യങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് നമ്മൾ ജീവിച്ചു. പ്രകൃതി എന്നത് മാറ്റമില്ലാത്ത ഒരു പശ്ചാത്തലം മാത്രമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇന്ന് ആ അവസ്ഥ മാറി. നമ്മൾ ചെയ്യുന്ന ഓരോ കാര്യവും പ്രകൃതിയെ മാറ്റുന്നു, ആ മാറ്റം തിരികെ നമ്മളെയും ബാധിക്കുന്നു. ഈ ആർട്ടിക് പരീക്ഷണങ്ങൾ വിജയിച്ചാലും ഇല്ലെങ്കിലും ഒരു കാര്യം ഉറപ്പാണ്; മനുഷ്യൻ ഈ ഭൂമിയുടെ വെറും താമസക്കാരൻ എന്ന നിലയിൽ നിന്ന് അതിന്റെ ഡിസൈനർ എന്ന നിലയിലേക്ക് മാറാൻ നിർബന്ധിതനായിരിക്കുകയാണ്. നമ്മൾ തന്നെ നശിപ്പിച്ച ഒരു സാധനം നമ്മൾ തന്നെ നന്നാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.

ഇനി ഇതിന്റെ യഥാർത്ഥ ഭാവി എന്താണ്? കേംബ്രിഡ്ജ് ബേയിലെയും സ്വാല്ബാർഡിലെയും പരീക്ഷണങ്ങൾ നമുക്ക് ചില കാര്യങ്ങൾ പഠിപ്പിച്ചു തന്നു. വെള്ളം പമ്പ് ചെയ്താൽ മഞ്ഞുണ്ടാകും എന്നത് സത്യമാണ്, പക്ഷേ ആ മഞ്ഞിന്റെ ഗുണനിലവാരം (Ice Quality) വളരെ പ്രധാനമാണ്. ഉപ്പ് കൂടിയാൽ അത് പെട്ടെന്ന് ഉരുകിപ്പോകും. അതുപോലെ തന്നെ ഇത് വലിയ തോതിൽ നടപ്പിലാക്കാൻ ആവശ്യമായ സാങ്കേതികവിദ്യ ഇനിയും വളരേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു പരീക്ഷണം പരാജയപ്പെടുന്നത് ശാസ്ത്രത്തിൽ വലിയൊരു അറിവാണ്. സ്വാല്ബാർഡിൽ ഉണ്ടാക്കിയ മഞ്ഞ് ഉരുകിപ്പോയത് ശാസ്ത്രജ്ഞരെ നിരാശരാക്കിയില്ല, പകരം എന്ത് കൊണ്ടാണ് അത് ഉരുകിയത് എന്ന് പഠിക്കാനാണ് അവർ ശ്രമിക്കുന്നത്. ആ അറിവ് വെച്ച് അവർ അടുത്ത തവണ കൂടുതൽ മികച്ച രീതിയിൽ വരും.

അതുകൊണ്ട് ഈ ചോദ്യം ഇപ്പോഴും ബാക്കിയാണ്: നമുക്ക് ഈ ഭൂമിയെ രക്ഷിക്കാൻ കഴിയുമോ? ഇതിന് ഒരു വാചകത്തിൽ ഉത്തരം പറയാൻ പറ്റില്ല. നമ്മൾ കാണുന്ന ഈ കുഞ്ഞൻ പമ്പുകളും ഡ്രില്ലിംഗ് മെഷീനുകളും വെറും തുടക്കം മാത്രമാണ്. ഒരുപക്ഷേ ഇതൊരു വലിയ മാറ്റത്തിന്റെ ആദ്യ പടിയായിരിക്കാം. അല്ലെങ്കിൽ മനുഷ്യന്റെ അമിതമായ ആത്മവിശ്വാസത്തിന്റെ പരാജയമായിരിക്കാം. ഏതായാലും, ആർട്ടിക്കിലെ ആ മഞ്ഞുകട്ടകളിൽ തുളയിടുന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞർ ലോകത്തിന് നൽകുന്ന ഒരു സന്ദേശമുണ്ട്—നമ്മൾ ഇപ്പോഴും തോറ്റു കൊടുക്കാൻ തയ്യാറായിട്ടില്ല. ഈ വലിയ പ്രതിസന്ധിയെ നേരിടാൻ മനുഷ്യൻ തന്റെ ബുദ്ധിയും ധൈര്യവും ഉപയോഗിച്ച് പോരാടിക്കൊണ്ടേയിരിക്കും. ആ പോരാട്ടം വിജയിക്കുമോ എന്നത് കാലം തെളിയിക്കേണ്ട കാര്യമാണ്. പക്ഷേ ഈ ശ്രമം നമ്മൾ നടത്തേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. കാരണം ആർട്ടിക് ഇല്ലെങ്കിൽ വരും തലമുറയ്ക്ക് ഈ ഭൂമിയിൽ ജീവിക്കുക എന്നത് അസാധ്യമായിരിക്കും. പ്രകൃതിയുടെ ആ വലിയ കണ്ണാടി തകരാതെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കേണ്ടത് നമ്മുടെ ഓരോരുത്തരുടെയും ഉത്തരവാദിത്തമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.