എന്തിനോ വേണ്ടി അലയുകയാണോ വോയേജർ?

നമ്മുടെ സൗരയൂഥത്തിന്റെ അതിരുകൾ ഭേദിച്ച്, നക്ഷത്രങ്ങൾക്കിടയിലെ അനന്തമായ ശൂന്യതയിലേക്ക് യാത്ര തിരിച്ച വോയേജർ (Voyager) പേടകങ്ങൾ മനുഷ്യ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വിസ്മയകരമായ പര്യവേഷണങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. 1977-ൽ വിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ട വോയേജർ 1, വോയേജർ 2 എന്നീ രണ്ട് ബഹിരാകാശ വാഹനങ്ങൾ ഇന്ന് ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഏറ്റവും അകലെയുള്ള മനുഷ്യനിർമ്മിത വസ്തുക്കളാണ്. നാല് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി തുടരുന്ന ഈ യാത്ര, കേവലം ഗ്രഹങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനമല്ല, മറിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിൽ മനുഷ്യന്റെ സ്ഥാനം എവിടെയാണെന്ന തിരിച്ചറിവ് നൽകുന്ന ഒരു ദാർശനിക പര്യവേഷണം കൂടിയാണ്.

വോയേജർ ദൗത്യത്തെക്കുറിച്ച് ഓർക്കുമ്പോൾ പലരുടെയും മനസ്സിൽ ആദ്യം ഓടിയെത്തുന്നത് 'പേൽ ബ്ലൂ ഡോട്ട്' (Pale Blue Dot) എന്ന വിഖ്യാതമായ ചിത്രമാണ്. 1990 ഫെബ്രുവരി 14-ന്, സൗരയൂഥത്തിൽ നിന്ന് വിടവാങ്ങുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് വോയേജർ 1 ഭൂമിയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞുനോക്കി എടുത്ത ആ ചിത്രം, വിശാലമായ പ്രപഞ്ചത്തിൽ ഒരു പൊടിപടലം പോലെ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന നമ്മുടെ ഭൂമിയെ നമുക്ക് കാട്ടിത്തന്നു. പ്രശസ്ത ശാസ്ത്രജ്ഞനായ കാൾ സാഗന്റെ വാക്കുകളിൽ, നമ്മൾ സ്നേഹിക്കുന്നവരും നമ്മൾ അറിഞ്ഞവരും ജീവിച്ചുതീർത്ത ആ കൊച്ചു നീലപ്പൊട്ട് നമ്മുടെ ഒരേയൊരു വീടാണെന്ന വലിയ സത്യം ആ ചിത്രം വിളിച്ചോതി. ഈ ചിത്രത്തിന് ശേഷം വോയേജറിന്റെ ക്യാമറകൾ എന്നെന്നേക്കുമായി അടച്ചുപൂട്ടപ്പെട്ടു. പരാജയം കൊണ്ടോ സാങ്കേതിക തകരാർ കൊണ്ടോ അല്ല, മറിച്ച് പേടകത്തിന്റെ ആയുസ്സ് നീട്ടാനായി എടുത്ത ബോധപൂർവ്വമായ ഒരു തീരുമാനമായിരുന്നു അത്.

ഒരു ബഹിരാകാശ പേടകത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിന് ഏറ്റവും അത്യാവശ്യമായ ഘടകം വൈദ്യുതിയാണ്. സൂര്യനിൽ നിന്ന് അതിദൂരത്തായതിനാൽ വോയേജറിന് സൗരോർജ്ജം ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയില്ല. പകരം, പ്ലൂട്ടോണിയം എന്ന റേഡിയോ ആക്ടീവ് പദാർത്ഥം ദ്രവിച്ചുണ്ടാകുന്ന ചൂടിൽ നിന്ന് വൈദ്യുതി ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന 'റേഡിയോ ഐസോടോപ്പ് തെർമോ ഇലക്ട്രിക് ജനറേറ്ററുകൾ' (Radioisotope Thermoelectric Generator - RTG) ആണ് ഇതിന് ഊർജ്ജം നൽകുന്നത്. വിക്ഷേപണ സമയത്ത് ഏകദേശം 470 വാട്ട് വൈദ്യുതി നൽകിയിരുന്ന ഈ ബാറ്ററികൾ ഓരോ വർഷവും നാല് വാട്ട് എന്ന തോതിൽ ക്ഷയിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. കുറഞ്ഞുവരുന്ന ഈ വൈദ്യുതി ഉപയോഗിച്ച് ഇനിയും പതിറ്റാണ്ടുകളോളം പേടകത്തെ ജീവനോടെ നിലനിർത്താൻ, ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഊർജ്ജം ചിലവാക്കുന്ന ക്യാമറകളും അവയെ ചൂടാക്കി നിർത്തുന്ന ഹീറ്ററുകളും ഓഫ് ചെയ്യേണ്ടി വന്നു. കാഴ്ചയേക്കാൾ ഉപരിയായി, നക്ഷത്രാന്തര മേഖലയിലെ (Interstellar space) കാന്തിക മണ്ഡലങ്ങളെയും വികിരണങ്ങളെയും 'തൊട്ടറിയാൻ' സഹായിക്കുന്ന മറ്റ് ശാസ്ത്രീയ ഉപകരണങ്ങൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കാനാണ് ശാസ്ത്രജ്ഞർ മുൻഗണന നൽകിയത്.

ഇന്ന് വോയേജറിലെ ക്യാമറകൾ വീണ്ടും പ്രവർത്തിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ പോലും അത് അസാധ്യമാണ്. ബഹിരാകാശത്തെ കൊടുംതണുപ്പിൽ ദശകങ്ങളായി കഴിഞ്ഞതിനാൽ അവയുടെ ഭാഗങ്ങൾ മരവിച്ച് നശിച്ചിട്ടുണ്ടാകും. കൂടാതെ, ഈ ക്യാമറകൾ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ പേടകത്തിന്റെ പരിമിതമായ മെമ്മറിയിൽ നിന്ന് മായ്ച്ചുകളയുകയും ചെയ്തു. വെറും 69 കിലോബൈറ്റ് മാത്രം മെമ്മറിയുള്ള വോയേജറിന്റെ കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ 1970-കളിലെ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ അത്ഭുതമാണ്. ഇന്നത്തെ ഒരു സ്മാർട്ട്ഫോണിലെ ചെറിയ ഫോട്ടോയുടെ അത്രപോലും മെമ്മറി ഇല്ലാത്ത ഈ സംവിധാനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് വോയേജർ ഇപ്പോഴും ഭൂമിയുമായി ആശയവിനിമയം നടത്തുന്നത്.

175 വർഷത്തിലൊരിക്കൽ മാത്രം സംഭവിക്കുന്ന ഗ്രഹങ്ങളുടെ അപൂർവ്വമായ വിന്യാസമാണ് വോയേജർ ദൗത്യം സാധ്യമാക്കിയത്. വ്യാഴം, ശനി, യുറാനസ്, നെപ്ട്യൂൺ എന്നീ ഗ്രഹങ്ങൾ ഒരേ നിരയിൽ വന്നപ്പോൾ, ഓരോ ഗ്രഹത്തിന്റെയും ഗുരുത്വാകർഷണ ബലം ഉപയോഗിച്ച് അടുത്ത ഗ്രഹത്തിലേക്ക് കുതിക്കുന്ന 'ഗ്രാവിറ്റി അസിസ്റ്റ്' (Gravity Assist) എന്ന വിദ്യയിലൂടെ പേടകങ്ങൾക്ക് കുറഞ്ഞ സമയത്തിനുള്ളിൽ സൗരയൂഥത്തിന്റെ അറ്റത്തെത്താൻ കഴിഞ്ഞു. വ്യാഴത്തിലെ അഗ്നിപർവ്വതങ്ങൾ, ശനിയുടെ വളയങ്ങളുടെ സങ്കീർണ്ണതകൾ, യുറാനസിന്റെയും നെപ്ട്യൂണിന്റെയും തണുത്തുറഞ്ഞ അന്തരീക്ഷം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ അറിവുകൾ വോയേജർ നൽകിയതാണ്.

ഇപ്പോൾ വോയേജറുകൾ ഹീലിയോസ്ഫിയർ (Heliosphere) എന്ന സൂര്യന്റെ സംരക്ഷണ കവചം കടന്ന് ഇന്റർസ്റ്റെല്ലാർ സ്പേസിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചിരിക്കുകയാണ്. സൂര്യനിൽ നിന്നുള്ള സൗരവാതങ്ങൾ അവസാനിക്കുകയും നക്ഷത്രങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള പദാർത്ഥങ്ങൾ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഈ മേഖലയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ മനുഷ്യനിർമ്മിത വസ്തുക്കളാണിവ. വോയേജർ 1 ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 2500 കോടി കിലോമീറ്ററിലധികം ദൂരെയെത്തിക്കഴിഞ്ഞു. അവിടെ നിന്ന് ഒരു സിഗ്നൽ ഭൂമിയിലെത്താൻ ഏകദേശം 22.5 മണിക്കൂർ സമയമെടുക്കുന്നു.

ഈ യാത്രയിൽ വോയേജറുകൾക്കൊപ്പം ഭൂമിയുടെ ഒരു സന്ദേശവുമുണ്ട്: ഗോൾഡൻ റെക്കോർഡ് (Golden Record). സ്വർണ്ണം പൂശിയ ഒരു ചെമ്പ് ഫലകത്തിൽ ഭൂമിയിലെ വിവിധ ഭാഷകൾ, സംഗീതം, പ്രകൃതിയിലെ ശബ്ദങ്ങൾ, ചിത്രങ്ങൾ എന്നിവ ആലേഖനം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ഏതെങ്കിലും അന്യഗ്രഹ നാഗരികത ഈ പേടകത്തെ കണ്ടെത്തുകയാണെങ്കിൽ, അവർക്കുള്ള മനുഷ്യരാശിയുടെ വിടവാങ്ങൽ സന്ദേശമാണിത്.

ഏകദേശം 2030-ഓടെ വോയേജറിലെ ഉപകരണങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും പ്രവർത്തനരഹിതമാകുമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. അതോടെ ഭൂമിയുമായുള്ള ബന്ധം എന്നെന്നേക്കുമായി വിച്ഛേദിക്കപ്പെടും. എങ്കിലും, വോയേജറുകൾ നിശബ്ദരായി ആകാശഗംഗയിലൂടെ ഒഴുകിക്കൊണ്ടിരിക്കും. നമ്മൾ നിർമ്മിച്ച ഈ പേടകങ്ങൾ ഒരുപക്ഷേ നമ്മളെല്ലാവരെയും അതിജീവിച്ച്, ഈ പ്രപഞ്ചത്തിൽ മനുഷ്യൻ എന്നൊരു വർഗ്ഗം ജീവിച്ചിരുന്നു എന്നതിന്റെ ഏക സാക്ഷ്യപത്രമായി എന്നെന്നേക്കും നിലനിൽക്കും.