Astronomy

പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ വാതിൽ ചവിട്ടിത്തുറക്കുന്ന കണ്ണാടി: നാൻസി ഗ്രേസ് റോമൻ ടെലിസ്കോപ്പിന്റെ മഹാവിസ്മയം

jithinraj
Jithinraj
13 min read
പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ വാതിൽ ചവിട്ടിത്തുറക്കുന്ന കണ്ണാടി: നാൻസി ഗ്രേസ് റോമൻ ടെലിസ്കോപ്പിന്റെ മഹാവിസ്മയം

വർഷം 1998 ആണ്. അന്ന് ശാസ്ത്രലോകത്തെ ഒന്നടങ്കം നടുക്കിക്കൊണ്ട് രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞ സംഘങ്ങൾ ആകാശത്തിന്റെ അങ്ങേയറ്റങ്ങളിലേക്ക് തങ്ങളുടെ കണ്ണുകൾ തിരിച്ചുപിടിക്കുകയായിരുന്നു. ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഏതാണ്ട് ആയിരം കോടി പ്രകാശവർഷങ്ങൾക്കപ്പുറം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ചില പ്രത്യേകതരം നക്ഷത്രങ്ങൾ അതിശക്തമായി പൊട്ടിത്തെറിക്കുന്ന നിമിഷങ്ങളെയാണ് അവർ നിരീക്ഷിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നത്. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഒരു കോണിൽ വെച്ച് ആ നക്ഷത്രങ്ങൾ ചിതറിത്തെറിച്ച ആ നിമിഷത്തിൽ, ശാസ്ത്രത്തിന്റെ എല്ലാ കണക്കുകൂട്ടലുകളെയും തലകീഴായി മറിച്ചുകൊണ്ട് എന്തോ ഒന്ന് അവിടെ സംഭവിച്ചു. സാധാരണയായി നമ്മൾ ഒരു കല്ലെടുത്ത് ആകാശത്തേക്ക് എറിഞ്ഞാൽ എന്ത് സംഭവിക്കും? നമ്മുടെ കയ്യിൽ നിന്നുള്ള ഊർജ്ജം കൊണ്ട് അത് മുകളിലേക്ക് വേഗത്തിൽ കുതിച്ചുയരുമെങ്കിലും, ഭൂമിയുടെ ഗുരുത്വാകർഷണം കാരണം അതിന്റെ വേഗത ക്രമേണ കുറഞ്ഞു കുറഞ്ഞു വരികയും, ഒടുവിൽ അത് താഴേക്ക് പതിക്കുകയും ചെയ്യും. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ കാര്യത്തിലും ശാസ്ത്രലോകം ഇത്രയും കാലം വിശ്വസിച്ചിരുന്നത് കൃത്യമായി ഇതുതന്നെയായിരുന്നു. അതായത്, മഹാവിസ്ഫോടനം അഥവാ ബിഗ് ബാങ് നടന്ന് കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞതിനാൽ, പ്രപഞ്ചത്തിലുള്ള മുഴുവൻ താരാപഥങ്ങളുടെയും ഗുരുത്വാകർഷണ വലിവ് കാരണം പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ വികാസവേഗത ക്രമേണ കുറഞ്ഞു കുറഞ്ഞു വരികയായിരിക്കണം എന്നായിരുന്നു അവർ കരുതിയിരുന്നത്. എന്നാൽ 1998-ൽ ആ രണ്ട് സംഘങ്ങളും കണ്ടത് ഇതിന് നേരെ വിപരീതമായ ഒന്നായിരുന്നു. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ വികാസവേഗത ഒട്ടും കുറയുന്നില്ലെന്ന് മാത്രമല്ല, മുകളിലേക്ക് എറിഞ്ഞ കല്ല് താഴേക്ക് വീഴുന്നതിന് പകരം കൂടുതൽ കൂടുതൽ വേഗത്തിൽ ആകാശത്തിന്റെ അതിരുകളിലേക്ക് കുതിച്ചുപായുന്നത് പോലെ, പ്രപഞ്ചം ഓരോ നിമിഷവും അതിവേഗത്തിൽ വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. എന്തോ ഒരു അജ്ഞാതമായ മഹാശക്തി ഈ പ്രപഞ്ചത്തെ എല്ലാ വശങ്ങളിലേക്കും അതിശക്തമായി തള്ളി അകറ്റിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഇതിനെ ഡാർക്ക് എനർജി എന്ന് വിളിച്ചു.

ഇവിടെയാണ് ചരിത്രത്തിന്റെ മറ്റൊരു മനോഹരമായ ട്വിസ്റ്റ് ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്. ദശാബ്ദങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റൈൻ തന്റെ പൊതു ആപേക്ഷികതാ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ ഗണിതസമവാക്യങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തിയ സമയത്ത്, പ്രപഞ്ചം തനിയെ ചുരുങ്ങിപ്പോകാതിരിക്കാൻ ഇത്തരമൊരു വിചിത്ര ശക്തി പ്രപഞ്ചത്തിൽ ഉണ്ടായേക്കാം എന്ന് അദ്ദേഹം സംശയിച്ചിരുന്നു. പക്ഷേ അക്കാലത്ത് പ്രപഞ്ചം സ്ഥിരമായി നിൽക്കുന്ന ഒന്നാണെന്ന് ശാസ്ത്രലോകം വിശ്വസിച്ചിരുന്നതുകൊണ്ട്, സ്വന്തം സമവാക്യത്തിൽ വന്ന ആ അജ്ഞാത ശക്തിയെ അദ്ദേഹം തന്നെ തള്ളിപ്പറഞ്ഞു. അത് തന്റെ ജീവിതത്തിൽ സംഭവിച്ച ഏറ്റവും വലിയ അബദ്ധമാണെന്ന് പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം ആ സമവാക്യത്തെ വെട്ടിമാറ്റുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഇന്ന് നിങ്ങൾ ആലോചിച്ചു നോക്കൂ, ഐൻസ്റ്റൈൻ അന്ന് സ്വന്തം അബദ്ധമെന്ന് കരുതി എഴുതിത്തള്ളിയ ആ ഒരൊറ്റ കാര്യം തന്നെയാണ് ഇന്ന് നിലനിൽക്കുന്ന സർവ്വചരാചരങ്ങളുടെയും ഏതാണ്ട് അറുപത്തിയെട്ട് ശതമാനത്തോളം വരുന്നത്. രാത്രിയിലെ തെളിഞ്ഞ ആകാശത്ത് നിങ്ങൾ ഇതുവരെ സ്വന്തം കണ്ണുകൊണ്ട് കണ്ടിട്ടുള്ള ഓരോ നക്ഷത്രങ്ങളും, ആകാശഗംഗകളായ മുഴുവൻ താരാപഥങ്ങളും, എന്തിന് നാസ അവരുടെ ഏറ്റവും വലിയ ടെലിസ്കോപ്പുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ഇന്നുവരെ പകർത്തി നമുക്ക് കാണിച്ചുതന്ന ബഹിരാകാശ ചിത്രങ്ങളിലെ സർവ്വലോകങ്ങളും എടുത്തുനോക്കിയാൽ പോലും, അത് ഈ മഹാപ്രപഞ്ചത്തിന്റെ വെറും അഞ്ച് ശതമാനം മാത്രമേ വരുന്നുള്ളൂ. ബാക്കി വരുന്ന തൊണ്ണൂറ്റഞ്ച് ശതമാനവും ഡാർക്ക് മാറ്ററും ഡാർക്ക് എനർജിയുമാണ്. അത് എന്താണെന്ന് മനുഷ്യന് ഇന്നും യാതൊരു എത്തുംപിടിയുമില്ല. ഒരു വലിയ കടലിൽ പൊന്തിക്കിടക്കുന്ന വെറുമൊരു മണൽത്തരിയെക്കുറിച്ച് മാത്രമാണ് മനുഷ്യനിതുവരെ മനസ്സിലാക്കിയിട്ടുള്ളത്, ബാക്കി വരുന്ന ആ മഹാസമുദ്രം ഇന്നും പൂർണ്ണമായും അജ്ഞാതമായി തുടരുന്നു.

ഈ പ്രപഞ്ചരഹസ്യത്തിന്റെ ചുരുളഴിക്കാൻ വേണ്ടിത്തന്നെയാണ് നാസ ഇപ്പോൾ റോമൻ എന്ന പേടകത്തിന് രൂപം നൽകിയിരിക്കുന്നത്. മനുഷ്യചരിത്രത്തിൽ ഇന്നുവരെ ആകാശത്തേക്ക് മിഴിതുറന്നിട്ടുള്ളതിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാഴ്ചാവട്ടമുള്ള, ഏറ്റവും ശക്തമായ വൈഡ് ഫീൽഡ് ടെലിസ്കോപ്പാണിത്. ലോകപ്രശസ്തമായ ഹബിൾ സ്പേസ് ടെലിസ്കോപ്പിനേക്കാൾ എത്രയോ വലുതാണ് ഇതിന്റെ ശേഷി. എന്നാൽ ഇതിന് പിന്നിൽ അധികമാർക്കും അറിയാത്ത അതിവിചിത്രമായ മറ്റൊരു രഹസ്യം ഒളിഞ്ഞിരിപ്പുണ്ട്. ശീതയുദ്ധത്തിന്റെ കാലത്ത് ഭൂമിയിലെ ശത്രുരാജ്യങ്ങളുടെ വിവരങ്ങൾ ചോർത്താനായി അമേരിക്കയുടെ ഒരു രഹസ്യ ചാര ഉപഗ്രഹത്തിന് വേണ്ടി മാത്രം അതീവ രഹസ്യമായി നിർമ്മിച്ചെടുത്ത ഒന്നാന്തരം ഒരു ചാരക്കണ്ണാടിയാണ് ഇന്ന് ഈ ടെലിസ്കോപ്പിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്. റോമൻ എന്നാണ് ഇതിന്റെ മുഴുവൻ പേര്. ഇത് ഒരുപക്ഷേ ഐൻസ്റ്റൈന്റെ സിദ്ധാന്തങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും ശരിയാണെന്ന് അടിവരയിട്ട് തെളിയിച്ചേക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ നമ്മൾ ഇന്ന് വിശ്വസിക്കുന്ന ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിന്റെ എല്ലാ അടിസ്ഥാന നിയമങ്ങളെയും കടപുഴക്കി എറിഞ്ഞേക്കാം. അതുമല്ലെങ്കിൽ ഒരു നക്ഷത്രത്തിന്റെ പോലും കൂട്ടില്ലാതെ, സ്വന്തമായി ഒരു സൂര്യൻ പോലുമില്ലാതെ അതിശൈത്യത്തിന്റെ കൂരിരുട്ടിൽ ബഹിരാകാശത്തിലൂടെ തനിയെ അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന അനേകം അനാഥ ഗ്രഹങ്ങളെ ഇത് നമുക്ക് മുന്നിൽ കൊണ്ടുവന്നു നിർത്തിയേക്കാം.

അപ്പൊ സംഭവം എന്താണെന്ന് വെച്ചാൽ, പ്രപഞ്ചം മുഴുവൻ മനുഷ്യന് കാണാനായി ഒരു ഫോട്ടോ ആൽബം പോലെ തുറക്കപ്പെടാൻ പോവുകയാണ്. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ വികാസവേഗത കൂടിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്, ഐൻസ്റ്റൈൻ പറഞ്ഞത് ഒരുപക്ഷേ ശരിയായിരിക്കാം, ഈ സത്യം കൃത്യമായി നമുക്ക് പറഞ്ഞുതരാൻ കെൽപ്പുള്ള ഒരേയൊരു യന്ത്രം ഇപ്പോൾ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് പതിനഞ്ച് ലക്ഷത്തോളം കിലോമീറ്ററുകൾ അകലെ ലഗ്രാഞ്ചിയൻ പോയിന്റ് രണ്ടിൽ നിലയുറപ്പിച്ച്, ഓരോ ഭാഗങ്ങളായി സ്വന്തം സംവിധാനങ്ങളെ ഉണർത്തി പ്രവർത്തനസജ്ജമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. നിങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നതിന് മുൻപ് തന്നെ ഞാൻ ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാക്കാം, കേട്ടുറങ്ങാൻ പാകത്തിലുള്ള പതിഞ്ഞ താളത്തിലുള്ള ഒരു സാധാരണ സയൻസ് ഡോക്യുമെന്ററിയല്ല ഇത്. മനുഷ്യകുലം ഇതുവരെ ആകാശത്തേക്ക് തിരിച്ചിട്ടുള്ളതിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും ശക്തമായ ക്യാമറയുടെയും, അതിന് പിന്നിലെ ശാസ്ത്രപോരാട്ടങ്ങളുടെയും കഥയാണിത്. ഇത് എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നുവെന്നും, ബഹിരാകാശത്തിന്റെ ഏതൊക്കെ അജ്ഞാത കോണുകളിലേക്കാണ് ഇത് കണ്ണുനട്ടിരിക്കുന്നതെന്നും, ഈ ഒരു കണ്ടുപിടുത്തം നമ്മളെയൊക്കെ എങ്ങനെയാണ് ബാധിക്കാൻ പോകുന്നതെന്നും നമുക്ക് വളരെ വിശദമായിത്തന്നെ പരിശോധിക്കാം.

അതുകൊണ്ട് നമുക്ക് ആദ്യം തന്നെ കാര്യങ്ങൾ കൃത്യമായി ഒന്ന് മനസ്സിലാക്കി തുടങ്ങാം. മനുഷ്യൻ ബഹിരാകാശത്തേക്ക് അയച്ച മൂന്ന് വലിയ ദൂരദർശിനികൾ, അവയുടെ ചരിത്രപരമായ ഒരു താരതമ്യം നമ്മൾ നോക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഹബിൾ ടെലിസ്കോപ്പ് എന്ന് പറയുന്നത് ഒരു വലിയ തോട്ടത്തിലെ അതീവ സുന്ദരമായ ഒരു പൂവിനെ മാത്രം ഒരൊറ്റ ഫ്രെയിമിൽ അതിശക്തമായി സൂം ചെയ്ത് പകർത്തിയെടുക്കുന്ന ഒരു ക്യാമറ ലെൻസ് പോലെയാണ്. അങ്ങനെയാണെങ്കിൽ ജെയിംസ് വെബ്ബ് ടെലിസ്കോപ്പ് എന്താണ്, അതും ഒരു സൂം ലെൻസ് തന്നെയാണ്, പക്ഷേ അത് നോക്കുന്നത് ഈ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഏറ്റവും ആദിമമായ പൂന്തോട്ടത്തിലേക്കാണ്, അതായത് ഈ പ്രപഞ്ചത്തിൽ ആദ്യമായി വിരിഞ്ഞ ഏറ്റവും ആദ്യത്തെ താരാപഥങ്ങളുടെ ആദ്യ പ്രകാശത്തിലേക്ക്. അങ്ങനെയെങ്കിൽ ഇനി റോമൻ എന്താണ് ചെയ്യാൻ പോകുന്നത് എന്ന് നിങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ചു നോക്കൂ. റോമൻ ആ പൂന്തോട്ടം മുഴുവനായും ഒരൊറ്റ നിമിഷം കൊണ്ട് ഒരൊറ്റ ഫ്രെയിമിൽ പകർത്തിയെടുക്കുന്നു. ഈ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിന്റെ അങ്ങേയറ്റം വരെ നീളുന്ന ഒരു മഹാദൃശ്യം. ഇരുനൂറ് എന്ന സംഖ്യ നിങ്ങൾ മനസ്സിൽ കുറിച്ചുവെച്ചോളൂ, കാരണം ഹബിളിന്റെ ഇൻഫ്രാറെഡ് ക്യാമറയേക്കാൾ കൃത്യമായി ഇരുനൂറ് ഇരട്ടി വലിപ്പമുള്ള കാഴ്ചാവട്ടമാണ് റോമനുള്ളത്, അതും ഹബിളിന്റെ അതേ അതിസൂക്ഷ്മമായ വ്യക്തത ഒട്ടും കുറയാതെ തന്നെ. ഇതിന്റെ അർത്ഥം എന്താണെന്ന് വെച്ചാൽ, ഹബിൾ എടുക്കുന്ന നൂറ് ചിത്രങ്ങളിൽ എത്രത്തോളം സൂക്ഷ്മ വിവരങ്ങൾ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ടോ, അത്രയും വിവരങ്ങൾ റോമൻ പകർത്തുന്ന ഒരൊറ്റ ചിത്രത്തിൽ തന്നെ അടങ്ങിയിരിക്കും. ഹബിൾ ഒരു ചെറിയ ഭാഗം പകർത്തിയെടുക്കാൻ ദിവസങ്ങളോളം എടുക്കുന്ന അതേ സമയം കൊണ്ട് റോമൻ ആകാശം മുഴുവൻ പകർത്തിക്കഴിഞ്ഞിരിക്കും. അതിന്റെ പ്രവർത്തനകാലയളവിൽ ഏതാണ്ട് നൂറുകോടി താരാപഥങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വെളിച്ചം കൃത്യമായി അളന്നെടുക്കാനാണ് റോമൻ പദ്ധതിയിടുന്നത്. വെറുമൊരു സംഖ്യയല്ല, കോടാനുകോടി താരാപഥങ്ങൾ. മാത്രമല്ല, ഇതൊരു വെറും ക്യാമറ മാത്രമല്ല, ഒരേസമയം അതൊരു ടൈം മെഷീനാണ്, പുതിയ ഗ്രഹങ്ങളെ തേടിപ്പിടിക്കുന്ന വേട്ടക്കാരനാണ്, അദൃശ്യമായ ഡാർക്ക് മാറ്ററിനെ തിരിച്ചറിയുന്ന ഒരു ഉപകരണമാണ്, ഒപ്പം നക്ഷത്രങ്ങൾ പൊട്ടിത്തെറിക്കുന്നതിനെ കൃത്യമായി തിട്ടപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു സംവിധാനവുമാണ്.

ഇത്രയും അത്ഭുതകരമായ ഒരു യന്ത്രത്തിന് നമ്മൾ ആർക്കാണ് നന്ദി പറയേണ്ടത് എന്ന് ചോദിച്ചാൽ, ശാസ്ത്രം പഠിക്കാൻ സ്ത്രീകൾക്ക് കഴിയില്ലെന്ന് സ്വന്തം സമൂഹം ഒന്നടങ്കം പറഞ്ഞ് മാറ്റിനിർത്താൻ നോക്കിയ ഒരു പെൺകുട്ടിയോടാണ്. അമേരിക്കയിലെ ടെന്നസിയിലുള്ള നാഷ്വില്ലിൽ ഏഴാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുന്ന സമയത്ത് ഒരു കൊച്ചു പെൺകുട്ടി തനിക്കൊരു ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞ ആകണമെന്ന് സ്വയം തീരുമാനിക്കുന്നു. എന്നാൽ അന്ന് അവൾക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ലോകം ഒന്നടങ്കം പറഞ്ഞത് അതൊരിക്കലും നടക്കാൻ പോകുന്നില്ല എന്നാണ്. അവർ ദേഷ്യപ്പെട്ട് ഒച്ചവെച്ചുകൊണ്ടൊന്നുമല്ല അങ്ങനെ പറഞ്ഞത്, മറിച്ച് വളരെ ശാന്തമായി, വീണ്ടും വീണ്ടും അവളുടെ മനസ്സിലേക്ക് അടിച്ചേൽപ്പിക്കുകയായിരുന്നു, ശാസ്ത്രം എന്നത് സ്ത്രീകൾക്ക് പറഞ്ഞിട്ടുള്ള പണിയല്ല എന്ന്. വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം സ്വന്തം അനുഭവങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവർ ഓർത്തെടുത്തത് ഇങ്ങനെയായിരുന്നു, സ്ത്രീകൾക്ക് ഒരിക്കലും ശാസ്ത്രജ്ഞരാകാൻ കഴിയില്ലെന്നാണ് തുടക്കം മുതൽ എല്ലാവരും എന്നോട് പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നത്. തുടർന്ന് അവർ സ്വാർത്ത്മോർ കോളേജിൽ ഫിസിക്സ് പഠിക്കാൻ അപേക്ഷ സമർപ്പിച്ചപ്പോൾ, അവിടുത്തെ ഫിസിക്സ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് തലവൻ ഒരു മടിയും കൂടാതെ അവരുടെ മുഖത്ത് നോക്കി പറഞ്ഞത്, സാധാരണയായി പെൺകുട്ടികളെ ഫിസിക്സ് പഠിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് പിന്തിരിപ്പിക്കാറാണ് എന്റെ പതിവ്, എങ്കിലും നീ ഒരുപക്ഷേ എങ്ങനെയെങ്കിലും ജയിച്ചു കയറിയേക്കാം എന്നാണ്. ആ വാക്കുകൾ നമുക്കൊന്ന് നിർത്തി ആലോചിച്ചു നോക്കാം. ഒരുപക്ഷേ എങ്ങനെയെങ്കിലും ജയിച്ചേക്കാം എന്ന് പറഞ്ഞ് പരിഹസിക്കപ്പെട്ട അതേ പെൺകുട്ടി പിന്നീട് ചരിത്രം മാറ്റിയെഴുതുകയായിരുന്നു. വെറുതെ ജയിക്കുകയല്ല, മറിച്ച് 1949-ൽ ഷിക്കാഗോ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് അവർ ആസ്ട്രോണമിയിൽ ഡോക്ടറേറ്റ് ബിരുദം കരസ്ഥമാക്കി. തുടർന്ന് ഇതിഹാസ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ എഡ്വിൻ ഹബിൾ പണ്ട് ജോലി ചെയ്തിരുന്ന അതേ പ്രശസ്തമായ യെർക്കീസ് ഒബ്സർവേറ്ററിയിൽ അവർ ഗവേഷകയായി പ്രവേശിച്ചു.

തുടർന്ന് 1960-ൽ നാസയുടെ ചരിത്രത്തിൽ ഇന്നുവരെ ഉണ്ടാകാത്ത ഒരു പദവിയിലേക്ക് അവർ നിയമിതയായി. നാസയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യത്തെ അസ്ട്രോണമി ചീഫ്. നാസയിൽ ഒരു ഉന്നത എക്സിക്യൂട്ടീവ് പദവിയിലെത്തുന്ന ആദ്യത്തെ വനിത കൂടിയായിരുന്നു അവർ. തുടർന്നുള്ള ഇരുപത് വർഷക്കാലം അമേരിക്ക ബഹിരാകാശത്തേക്ക് എങ്ങനെയുള്ള ദൂരദർശിനികളാണ് അയക്കേണ്ടതെന്ന് തീരുമാനിച്ച പ്രധാന വ്യക്തി നാൻസി ഗ്രേസ് റോമൻ ആയിരുന്നു. അവരെ ഒരു ഇതിഹാസമാക്കി മാറ്റിയ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യം എന്താണെന്ന് വെച്ചാൽ, 1960-കളുടെ മധ്യത്തിൽ, ലോകത്ത് ഇന്നുവരെ ആരും ഉണ്ടാക്കിയിട്ടില്ലാത്ത ഒരു കാര്യത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാനായി അവർ ഒരു പ്രത്യേക വിദഗ്ദ്ധ സമിതിക്ക് രൂപം നൽകി. ഭൂമിയുടെ അന്തരീക്ഷത്തിന് മുകളിൽ ശൂന്യാകാശത്ത് ഭീമാകാരമായ ഒരു ദൂരദർശിനി സ്ഥാപിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ആ വലിയ സ്വപ്നം. കാരണം ഭൂമിയുടെ അന്തരീക്ഷത്തിലെ വായുസഞ്ചാരവും പൊടിപടലങ്ങളും പ്രകാശമലിനീകരണവും കാരണം നക്ഷത്രങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ പ്രകാശം ഭൂമിയിലെ ടെലിസ്കോപ്പുകളിൽ വ്യക്തമായി പതിയുകയില്ല. അന്തരീക്ഷത്തിന് മുകളിലേക്ക് പോയാൽ മാത്രമേ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ മുഖം കാണാൻ കഴിയൂ എന്ന് അവർ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ആ കമ്മിറ്റിയുടെ സ്വപ്നമാണ് പിന്നീട് ഹബിൾ സ്പേസ് ടെലിസ്കോപ്പ് എന്ന പേരിൽ യാഥാർത്ഥ്യമായത്. ഇതിനെ എതിർത്ത ശാസ്ത്രജ്ഞരോടും, രാഷ്ട്രീയക്കാരോടും, ഭരണകൂടത്തോടും നീണ്ട ഇരുപത് വർഷക്കാലം ഒറ്റയ്ക്ക് പൊരുതിയാണ് അവർ ഹബിൾ എന്ന പദ്ധതിക്ക് ഫണ്ട് അനുവദിച്ചെടുത്ത് അംഗീകാരം വാങ്ങിയെടുത്തത്. അതുകൊണ്ടാണ് ഇന്നും ലോകം മുഴുവൻ അവരെ ഹബിളിന്റെ മാതാവ് എന്ന് ആദരവോടെ വിളിക്കുന്നത്. 2018-ൽ അവർ ഈ ലോകത്തോട് വിടപറഞ്ഞെങ്കിലും, അവരുടെ പേര് ഒരിക്കലും മാഞ്ഞുപോയില്ല. 2020 മെയ് മാസത്തിൽ നാസ തങ്ങളുടെ അടുത്ത വമ്പൻ ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനിക്ക് അവരുടെ പേര് നൽകി ആദരിച്ചു. അങ്ങനെയാണ് വൈഡ് ഫീൽഡ് ഇൻഫ്രാറെഡ് സർവേ ടെലിസ്കോപ്പ് അഥവാ ഡബ്ല്യു ഫസ്റ്റ് എന്നത് നാൻസി ഗ്രേസ് റോമൻ സ്പേസ് ടെലിസ്കോപ്പ് എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടത്. ഹബിളിന് ഇന്നുവരെ എത്തിനോക്കാൻ കഴിയാത്ത പ്രപഞ്ചകോണുകളിലേക്ക് ആയിരം മടങ്ങ് വേഗതയിൽ നോക്കാൻ പാകത്തിന് നിർമ്മിച്ച ഒരു ടെലിസ്കോപ്പ്, ഒരുകാലത്ത് ഫിസിക്സ് പഠിക്കാൻ ഭാഗ്യം കൊണ്ട് മാത്രം അനുവാദം കിട്ടിയ ആ ധീര വനിതയുടെ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.

എന്നാൽ ഈ കഥയെ കൂടുതൽ അവിശ്വസനീയമാക്കുന്ന മറ്റൊരു ട്വിസ്റ്റ് എന്താണെന്ന് വെച്ചാൽ, ഈ ടെലിസ്കോപ്പിൽ ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ആ അത്ഭുത കണ്ണാടി ഒരിക്കലും ശാസ്ത്ര പര്യവേക്ഷണത്തിന് വേണ്ടി നിർമ്മിച്ചെടുത്ത ഒന്നേ അല്ലായിരുന്നു. കുറച്ചുകാലം മുൻപ് അമേരിക്കൻ രഹസ്യാന്വേഷണ ഏജൻസികളുടെ ലോകത്ത് വലിയൊരു രഹസ്യമുണ്ടായിരുന്നു. നാഷണൽ റെക്കണൈസൻസ് ഓഫീസ് അഥവാ എൻ ആർ ഒ എന്ന ചാരസംഘടന, പതിറ്റാണ്ടുകളോളം യാതൊരു വിവരങ്ങളും പുറത്തുവിടാത്ത വിധം അതീവ രഹസ്യമായ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ വിദഗ്ദ്ധരായിരുന്നു. ശീതയുദ്ധകാലത്ത് ശത്രുരാജ്യങ്ങളുടെ ഭൂഗർഭ കേന്ദ്രങ്ങളും ആയുധപ്പുരകളും കൃത്യമായി നിരീക്ഷിക്കാനായി അവർ വളരെ പ്രത്യേകതയുള്ള രണ്ട് കൂറ്റൻ ഒപ്റ്റിക്കൽ ടെലിസ്കോപ്പുകൾ രഹസ്യമായി നിർമ്മിച്ചു വെച്ചിരുന്നു. ബഹിരാകാശത്ത് പ്രവർത്തിക്കാൻ പൂർണ്ണ സജ്ജമായ, കൃത്യമായി പറഞ്ഞാൽ ഹബിൾ സ്പേസ് ടെലിസ്കോപ്പിന്റെ അതേ ഗുണനിലവാരവും അതേ വലിപ്പവുമുള്ള, അതായത് 2.4 മീറ്റർ വീതിയുള്ള വമ്പൻ കണ്ണാടികളായിരുന്നു അവയ്ക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ശൂന്യാകാശത്ത് നിന്നുകൊണ്ട് ഭൂമിയിലേക്ക് താഴേക്ക് നോക്കാനും ഭൂമിയിലെ വിവരങ്ങൾ അതീവ വ്യക്തതയോടെ ചോർത്താനും വേണ്ടിയാണ് അവ നിർമ്മിച്ചത്. അതിന്റെ യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യങ്ങളും സാങ്കേതികവിദ്യകളും ഇന്നും അതീവ രഹസ്യമായിത്തന്നെ തുടരുകയാണ്.

എന്നാൽ കുറച്ചുകാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അവരുടെ പദ്ധതികളിൽ മാറ്റം വരികയും, അവർക്ക് ആ രണ്ട് ടെലിസ്കോപ്പുകളുടെയും ആവശ്യം വരാതെയാവുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെ 2012-ൽ അവർ വളരെ നിശ്ശബ്ദമായി ആ രണ്ട് ടെലിസ്കോപ്പുകളും നാസയ്ക്ക് സമ്മാനമായി കൈമാറി. നമ്മൾ വീട്ടിലെ ഒരു അധിക സാധനം സുഹൃത്തിന് എടുത്തു കൊടുക്കുന്നത് പോലെ വളരെ നിസ്സാരമായി കോടികൾ വിലമതിക്കുന്ന ആ കണ്ണാടികൾ അവർ നാസയ്ക്ക് നൽകി. പക്ഷേ ഇവിടെയാണ് ശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് വലിയൊരു പ്രതിസന്ധി ഉണ്ടായത്. കാരണം അക്കാലത്ത് ഡബ്ല്യു ഫസ്റ്റ് എന്ന പേരിൽ നാസ പ്ലാൻ ചെയ്തുകൊണ്ടിരുന്ന അടുത്ത വലിയ സർവേ ടെലിസ്കോപ്പ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരുന്നത് ഏതാണ്ട് 1.5 മീറ്റർ മാത്രം വലിപ്പമുള്ള ഒരു കണ്ണാടിയെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയായിരുന്നു. കാരണം ബഹിരാകാശത്തേക്ക് വലിയ കണ്ണാടികൾ അയക്കാൻ വരുന്ന പണച്ചെലവ് അത്രയധികമായിരുന്നു. അപ്പോഴാണ് ഒട്ടും പ്രതീക്ഷിക്കാതെ 2.4 മീറ്റർ വലിപ്പമുള്ള, പൂർണ്ണമായും ഗ്രൈൻഡ് ചെയ്ത് മിനുക്കി തയ്യാറാക്കി വെച്ചിരിക്കുന്ന ഒന്നാന്തരം ഒരു ചാരക്കണ്ണാടി അവരുടെ കൈകളിലേക്ക് സൗജന്യമായി വന്നുചേരുന്നത്. കണ്ണാടിയുടെ വിസ്തീർണ്ണം കൂടുന്തോറും അത് പിടിച്ചെടുക്കുന്ന പ്രകാശത്തിന്റെ അളവും കൂടും. ഇത് കിട്ടിയതോടെ ടെലിസ്കോപ്പിന്റെ വെളിച്ചം പിടിച്ചെടുക്കാനുള്ള ശേഷി നാലിരട്ടിയായും, ചിത്രങ്ങളുടെ കൃത്യത രണ്ടിരട്ടിയായും, പുതിയ ശാസ്ത്രസത്യങ്ങൾ കണ്ടെത്താനുള്ള സാധ്യതകൾ ഇരുപത് മടങ്ങായും കുതിച്ചുയർന്നു. പക്ഷേ ഇതിന്റെ ഫലമായി നാസയ്ക്ക് തങ്ങളുടെ മുഴുവൻ ദൗത്യവും പേടകത്തിന്റെ രൂപകൽപ്പനയും ഈ പുതിയ ഹാർഡ്‌വെയറിന് അനുസരിച്ച് ആദ്യം മുതൽ മാറ്റിയെഴുതേണ്ടി വന്നു. അതൊരു വലിയ സാങ്കേതിക വെല്ലുവിളിയായിരുന്നു എന്നതിൽ സംശയമില്ല, എങ്കിലും ശാസ്ത്രത്തെ സംബന്ധിച്ച് അതൊരു വലിയ ലോട്ടറി തന്നെയായിരുന്നു.

ടെലിസ്കോപ്പിന്റെ വലിപ്പം ഒറ്റയടിക്ക് ഇരട്ടിയായി മാറി. അതോടൊപ്പം മറ്റൊരു അത്ഭുതം കൂടി സംഭവിച്ചു. ഹബിളിന്റെ അത്രയും വലിപ്പമുള്ള ഒരു കണ്ണാടി കിട്ടിയതോടെ, ഹബിളിന് ഇന്നുവരെ സാധിക്കാത്ത ഒരു പുതിയ അത്ഭുതശേഷി ഈ ടെലിസ്കോപ്പിന് കൈവന്നു. മറ്റ് നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് ചുറ്റും കറങ്ങുന്ന അന്യഗ്രഹങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങൾ നേരിട്ട് പകർത്തിയെടുക്കാനുള്ള അപൂർവ്വ ശേഷി അങ്ങനെ ഇതിന് ലഭിച്ചു. ഭൂമിയെ ചാരക്കണ്ണുകളോടെ ഒളിഞ്ഞുനോക്കാൻ മനുഷ്യൻ യുദ്ധതന്ത്രങ്ങളുടെ ഭാഗമായി നിർമ്മിച്ചെടുത്ത ഒരു ചാരക്കണ്ണാടി, ഇന്ന് ഈ പ്രപഞ്ചത്തിലെ മറ്റ് ജീവലോകങ്ങളെ തിരയാനും നക്ഷത്രരഹസ്യങ്ങൾ കണ്ടെത്താനും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു എന്നത് എത്ര വിരോധാഭാസമാണെന്ന് നോക്കൂ. ചാരന്മാർ ഉണ്ടാക്കിയതിനെ ശാസ്ത്രം മനുഷ്യരാശിയുടെ നന്മയ്ക്കായി തിരിച്ചുവിട്ടു. ബഹിരാകാശ ശാസ്ത്ര ചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും ലാഭകരമായ ഇടപാടുകളിൽ ഒന്നായി ഇത് മാറി.

ഇനി നമുക്ക് ഈ യന്ത്രത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ഉള്ളടക്കത്തിലേക്ക് ഒന്ന് നോക്കാം. പുറമെ നോക്കുമ്പോൾ റോമൻ വളരെ സങ്കീർണ്ണമായി തോന്നാമെങ്കിലും, അതിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വം വളരെ ലളിതമാണ്. ബഹിരാകാശത്തിലെ മങ്ങിയ വെളിച്ചത്തെ കൃത്യമായി പിടിച്ചെടുക്കാൻ 2.4 മീറ്റർ വീതിയുള്ള ആ വലിയ കണ്ണാടി, ആ വെളിച്ചത്തെ പൂർണ്ണ വ്യക്തതയോടെ രേഖപ്പെടുത്താൻ ഭീമാകാരമായ ഒരു ക്യാമറ, ഇതിനെ മുഴുവൻ ബഹിരാകാശത്ത് ലക്ഷക്കണക്കിന് കിലോമീറ്ററുകൾക്കപ്പുറം കൃത്യമായ ദിശയിൽ താങ്ങിനിർത്താനും ആവശ്യമായ സൗരോർജ്ജം നൽകാനും കൊടുംതണുപ്പിൽ കാത്തുസൂക്ഷിക്കാനും ഒരു പ്രധാന ബഹിരാകാശ പേടകം. എന്നാൽ തത്വം ലളിതമെന്ന് നമ്മൾ പറയുമ്പോഴും, ഒരു യന്ത്രത്തിന് ഇന്നുവരെ നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുള്ളതിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും ഭീകരമായ ചില പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയാണ് ഇതിന്റെ ഓരോ ഘടകങ്ങളും കടന്നുപോയത്. റോമനെ ബഹിരാകാശത്തേക്ക് അയക്കുന്നതിന് മുൻപായി, ഒരു റോക്കറ്റ് കുതിച്ചുയരുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന അതിഭീകരമായ ശബ്ദതരംഗങ്ങൾ കൃത്രിമമായി ഉണ്ടാക്കി ഇതിലേക്ക് അടിപ്പിച്ചു നോക്കി. കാരണം റോക്കറ്റ് വിക്ഷേപണ സമയത്തുണ്ടാകുന്ന ശബ്ദത്തിന് എത്ര കട്ടിയുള്ള ലോഹങ്ങളെപ്പോലും തകർത്തുതരിപ്പണമാക്കാനുള്ള ശക്തിയുണ്ട്. അതോടൊപ്പം ഭൂകമ്പത്തിന് തുല്യമായ പ്രകമ്പനങ്ങൾ യന്ത്രങ്ങളിലൂടെ ഉണ്ടാക്കി പേടകത്തെ അതിശക്തമായി ആട്ടി ഉലച്ചു. അതിനുശേഷം ഭൂമിയിലെ അന്തരീക്ഷവായു ഒട്ടുമില്ലാത്ത ഒരു ഭീമൻ തെർമൽ വാക്വം ചേമ്പറിലിട്ട് ആഴക്കടലിലെയും ബഹിരാകാശത്തെയും അതികഠിനമായ തണുപ്പിലേക്ക് ഇതിനെ തണുപ്പിച്ചു നോക്കി. ശാസ്ത്രജ്ഞരെപ്പോലും അത്ഭുതപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് റോമൻ ഈ പരീക്ഷണങ്ങളെയെല്ലാം യാതൊരു കേടുപാടുകളും കൂടാതെ അതിജീവിച്ചു.

ഇത്രയധികം മുൻകരുതലുകൾ എടുക്കാൻ എന്താണ് കാരണമെന്ന് നിങ്ങൾ ചോദിച്ചാൽ, റോമൻ പ്രവർത്തിക്കുന്നത് പ്രധാനമായും ഇൻഫ്രാറെഡ് തരംഗങ്ങളിലാണ്. ഇൻഫ്രാറെഡ് എന്നാൽ ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ വസ്തുക്കളുടെ താപവികിരണങ്ങളെ തിരിച്ചറിയുന്ന രീതിയാണ്. ശൂന്യാകാശത്ത് ഇൻഫ്രാറെഡ് ടെലിസ്കോപ്പുകളെ സംബന്ധിച്ച് ചൂടാണ് ഏറ്റവും വലിയ ശത്രു. സൂര്യനിൽ നിന്നോ ഭൂമിയിൽ നിന്നോ എന്തിന് ടെലിസ്കോപ്പിന്റെ സ്വന്തം ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നോ ഉണ്ടാകുന്ന ചെറിയൊരു ചൂട് പോലും ഇൻഫ്രാറെഡ് ക്യാമറയെ അന്ധമാക്കും. അതായത്, തിളങ്ങുന്ന ഒരു ടോർച്ച് ലൈറ്റ് സ്വന്തം കണ്ണിലേക്ക് അടിച്ച് പിടിച്ചുകൊണ്ട് ആകാശത്തിലെ മങ്ങിയ നക്ഷത്രത്തെ നോക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് പോലെയായിരിക്കും അത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ യുദ്ധത്തിന് പോകുന്ന ഒരു യോദ്ധാവിനെപ്പോലെയാണ് റോമനെ എൻജിനീയർമാർ ഒരുക്കി നിർത്തിയിരിക്കുന്നത്. കണ്ണാടിയിലേക്ക് അനാവശ്യമായ ചൂടേൽക്കാതിരിക്കാൻ ഒരു വലിയ പുറംതോട്, വശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പ്രകാശത്തിന്റെ തിളക്കം കണ്ണിൽ അടിക്കാതിരിക്കാൻ തൊപ്പിയുടെ വക്ക് പോലെയുള്ള ഒരു പ്രത്യേക കവചം, പേടകത്തിന് താഴെ ഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഭീമൻ സൺഷീൽഡുകൾ, എല്ലാറ്റിലുമുപരി പന്ത്രണ്ട് മീറ്റർ വീതിയുള്ള ഒരു അത്ഭുത സോളാർ പാനൽ ഇതിലുണ്ട്. ഈ സോളാർ പാനലിന് ഇരട്ട സ്വഭാവമാണുള്ളത്; പകൽ സമയത്ത് പേടകത്തിന് ആവശ്യമായ വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുകയും, അതേസമയം തന്നെ രാത്രിയിൽ ഒരു ഭീമൻ കുടപോലെ പിന്നിലേക്ക് നിന്ന് സൂര്യതാപത്തെ കണ്ണാടിയിലേക്ക് എത്താതെ പൂർണ്ണമായി തടഞ്ഞുനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്ന അപൂർവ്വ വിദ്യയാണിത്.

ഇനി ഇതിന്റെ കൃത്യതയെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞാൽ അത് കേൾക്കുന്ന ആരെയും അതിശയിപ്പിക്കും. നാനോമീറ്റർ തലത്തിലുള്ള അതീവ സൂക്ഷ്മമായ കൃത്യതയോടെയാണ് റോമൻ ഓരോ നക്ഷത്രത്തിലേക്കും തന്റെ കണ്ണ് തിരിച്ചുപിടിക്കുന്നത്. ഒരുദാഹരണം പറഞ്ഞാൽ, ഒരു വലിയ ഫുട്ബോൾ ഗ്രൗണ്ടിന്റെ ഒരറ്റത്തുനിന്ന് മറ്റേ അറ്റത്തിരിക്കുന്ന ഒരു ചെറിയ നാണയത്തിലേക്ക് കൈ ഒട്ടും വിറയ്ക്കാതെ ലേസർ ലൈറ്റ് അടിച്ചുപിടിക്കുന്നത് പോലെ കൃത്യതയോടെ ബഹിരാകാശത്ത് സ്വയം കറങ്ങി ദിശ നിയന്ത്രിക്കാൻ ഇതിന് സാധിക്കും. ഇത്രയും വലിയൊരു ദൂരദർശിനിക്ക് ഇത്രയും കൃത്യത നൽകുന്നത് റിയാക്ഷൻ വീലുകളും ഗൈഡ് സെൻസറുകളുമാണ്. മാത്രമല്ല, ഭാവിയിൽ ഇതിൽ ഇന്ധനം തീർന്നുപോയാൽ പേടകത്തെ ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടി വരില്ല; ഭാവിയിലെ ഒരു റോബോട്ടിക് ദൗത്യത്തിലൂടെ ബഹിരാകാശത്ത് വെച്ച് തന്നെ ഇതിലേക്ക് വീണ്ടും ഇന്ധനം നിറയ്ക്കാനുള്ള ഡോക്കിംഗ് മെക്കാനിസവും ഇതിൽ മുൻകൂട്ടി ഒരുക്കിവെച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഇനി കണ്ണാടിക്ക് പിന്നിലിരിക്കുന്ന യഥാർത്ഥ രാക്ഷസനിലേക്ക് നമുക്ക് വരാം, അതാണ് മുന്നൂറ് മെഗാപിക്സൽ വൈഡ് ഫീൽഡ് ഇൻഫ്രാറെഡ് ക്യാമറ. മുന്നൂറ് മെഗാപിക്സൽ എന്ന് നമ്മൾ സാധാരണ മൊബൈൽ ഫോൺ ക്യാമറകളുടെ മെഗാപിക്സലുകളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ അത് എത്രമാത്രം ഭീമാകാരമാണെന്ന് പെട്ടെന്ന് മനസ്സിലായെന്ന് വരില്ല. റോമൻ പകർത്തുന്ന ഒരൊറ്റ ചിത്രം അതിന്റെ പൂർണ്ണ വലിപ്പത്തിൽ കാണിക്കണമെങ്കിൽ, അര ദശലക്ഷത്തിലധികം ഫോർ-കെ ടെലിവിഷൻ സ്ക്രീനുകൾ ഒന്നിച്ച് നിരത്തി വെക്കേണ്ടി വരും. ആ സ്ക്രീനുകൾ നിലത്ത് അടുത്തടുത്ത് വെച്ചാൽ അമേരിക്കയിലെ മാൻഹാട്ടൻ നഗരത്തിലെ നാല്പത്തിയഞ്ച് ബ്ലോക്കുകൾ മുഴുവനായും മൂടാൻ കഴിയും. ഇതിന്റെ ഉള്ളിൽ പതിനെട്ട് അത്യാധുനിക ഡിറ്റക്ടറുകളാണ് ഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. മെർക്കുറി-കാഡ്മിയം-ടെല്യൂറൈഡ് എന്ന അത്ഭുതകരമായ സെമികണ്ടക്ടർ വസ്തു കൊണ്ടാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഓരോ ഡിറ്റക്ടറും നമ്മുടെ കയ്യിലൊതുങ്ങുന്ന ഒരു ബിസ്ക്കറ്റിന്റെ വലിപ്പമേയുള്ളൂ. എന്നാൽ ഈ പതിനെട്ട് ഡിറ്റക്ടറുകളും ഒരുമിച്ച് അണിനിരക്കുമ്പോൾ, അങ്ങേയറ്റം പ്രകാശഗ്രാഹിയായ ഒരു മഹാകണ്ണായി അത് മാറുന്നു. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ അങ്ങേയറ്റത്ത് നിന്ന് പതിനായിരം കോടി വർഷങ്ങൾ സഞ്ചരിച്ച് വരുന്ന ഓരോ പ്രകാശകണത്തെയും അഥവാ ഒറ്റയൊറ്റ ഫോട്ടോണുകളെപ്പോലും കൃത്യമായി എണ്ണിത്തിട്ടപ്പെടുത്താൻ ഇതിന് സാധിക്കും.

സാധാരണ കണ്ണുകൾക്ക് കാണാൻ കഴിയുന്ന ഒപ്റ്റിക്കൽ വെളിച്ചം മുതൽ ഇൻഫ്രാറെഡ് വരെയുള്ള തരംഗങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാൻ ഇതിന് കഴിയും. ഇൻഫ്രാറെഡിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഗുണം എന്താണെന്ന് വെച്ചാൽ, ബഹിരാകാശത്തെ കട്ടിയുള്ള പൊടിപടലങ്ങളെ തുളച്ചു കയറാൻ അതിന് സാധിക്കും. റേഡിയോ തരംഗങ്ങൾ കോൺക്രീറ്റ് ഭിത്തി തുളച്ചുപോകുന്നത് പോലെ പ്രപഞ്ചത്തിലെ തടസ്സങ്ങളെല്ലാം ഭേദിച്ച് നമ്മുടെ ആകാശഗംഗയുടെ കേന്ദ്രഭാഗത്തേക്ക് നേരിട്ട് നോക്കാനും, കോടിക്കണക്കിന് പ്രകാശവർഷങ്ങൾക്കപ്പുറമുള്ള ആദിമ താരാപഥങ്ങളുടെ ചുവപ്പുനീങ്ങിയ പ്രകാശത്തെ അതീവ വ്യക്തതയോടെ രേഖപ്പെടുത്താനും റോമന് സാധിക്കും. കൂടാതെ, പ്രകാശത്തെ ഒരു മഴവില്ല് പോലെ വിവിധ തരംഗദൈർഘ്യങ്ങളാക്കി വേർതിരിക്കുന്ന പ്രത്യേക പ്രിസങ്ങളും ഗ്രീസങ്ങളും ഇതിലുണ്ട്. സാധാരണ ടെലിസ്കോപ്പുകളിൽ ഓരോ താരാപഥത്തിന്റെയും സ്പെക്ട്രം എടുക്കാൻ ടെലിസ്കോപ്പ് തിരിച്ചുപിടിക്കേണ്ടി വരുമ്പോൾ, റോമന് ഒരൊറ്റ ഫ്രെയിമിൽ വരുന്ന ലക്ഷക്കണക്കിന് താരാപഥങ്ങളുടെ വർണ്ണരാജി ഒരേസമയം പകർത്തിയെടുക്കാൻ കഴിയും. ഇതുവഴി ടെലിസ്കോപ്പ് അങ്ങോട്ടുമിങ്ങോട്ടും അനക്കാതെ തന്നെ ഒരേസമയം നൂറുകോടി വസ്തുക്കളുടെ അകലവും സ്ഥാനവും ഘടനയും മനസ്സിലാക്കി പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഒരു സമ്പൂർണ്ണ ത്രിമാന ഭൂപടം നിർമ്മിക്കാൻ ഇതിന് കഴിയും.

ഇനി ഇതിന്റെ ഒന്നാമത്തെ പ്രധാന ദൗത്യമായ ഡാർക്ക് എനർജിയുടെ രഹസ്യത്തിലേക്ക് നമുക്ക് കടക്കാം. 1998-ൽ ടൈപ്പ് വൺ-എ സൂപ്പർനോവകൾ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരേ തിളക്കത്തിൽ പൊട്ടിത്തെറിക്കുന്ന പ്രത്യേകതരം നക്ഷത്രങ്ങളെ നിരീക്ഷിച്ചപ്പോഴാണ് ശാസ്ത്രജ്ഞർ പ്രപഞ്ചവികാസത്തിന്റെ ഞെട്ടിക്കുന്ന യാഥാർത്ഥ്യം മനസ്സിലാക്കിയത്. സാധാരണയായി ഒരേ വാട്ടിലുള്ള രണ്ട് ബൾബുകൾ എടുത്താൽ, അടുത്തുള്ള ബൾബ് കൂടുതൽ തിളക്കത്തിലും ദൂരെയുള്ള ബൾബ് മങ്ങിയുമിരിക്കും. ബൾബിന്റെ വെളിച്ചം കുറയുന്നത് നോക്കി അത് നമ്മിൽ നിന്ന് എത്ര അകലെയാണെന്ന് കണക്കുകൂട്ടാം. ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തിൽ ഇവയെ സ്റ്റാൻഡേർഡ് കാൻഡിലുകൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. 1998-ൽ ഈ നക്ഷത്രസ്ഫോടനങ്ങൾ പ്രതീക്ഷിച്ചതിലും വളരെ മങ്ങിയാണ് കാണപ്പെട്ടത്. അതായത്, നക്ഷത്രങ്ങൾ നമ്മൾ കരുതിയതിനേക്കാൾ വളരെ വേഗത്തിൽ നമ്മിൽ നിന്നും അകന്നുപോയ്ക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഇതിന് കാരണമാകുന്ന ആ അദൃശ്യ ഡാർക്ക് എനർജിയെ തുരങ്കം വെക്കാൻ റോമൻ പ്രധാനമായും നാല് ശാസ്ത്രീയ ആയുധങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഒന്നാമതായി, പതിനായിരക്കണക്കിന് ടൈപ്പ് വൺ-എ സൂപ്പർനോവകളെ ഒപ്പിയെടുത്ത് പ്രപഞ്ചവികാസത്തിന്റെ കൃത്യമായ ചരിത്രം രേഖപ്പെടുത്തുക. രണ്ടാമതായി, പ്രപഞ്ചത്തിലെ അദൃശ്യമായ ദ്രവ്യങ്ങളുടെ ഗുരുത്വാകർഷണം കാരണം പ്രകാശത്തിനുണ്ടാകുന്ന നേരിയ വളവുകളെ അളന്ന് ഡാർക്ക് മാറ്ററിന്റെ വിതരണം കണ്ടെത്തുക. മൂന്നാമതായി, ആദിമ പ്രപഞ്ചത്തിലെ ശബ്ദതരംഗങ്ങൾ തണുത്തുറഞ്ഞുണ്ടായ ബെയറോൺ അക്കൗസ്റ്റിക് ഓസിലേഷൻസ് എന്ന ഭീമൻ വളയങ്ങളെ ഒരു കോസ്മിക് അളവുനാട പോലെ ഉപയോഗിച്ച് ഗാലക്സികൾ തമ്മിലുള്ള അകലം അളക്കുക. നാലാമതായി, താരാപഥങ്ങൾ ഗുരുത്വാകർഷണം മൂലം കൂട്ടംകൂടുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന ചലനങ്ങളുടെ വേഗത പരിശോധിക്കുക. ഈ നാല് വ്യത്യസ്ത രീതികളും ഒരേ ഉത്തരമാണ് തരുന്നതെങ്കിൽ, ഡാർക്ക് എനർജി എന്നത് ഐൻസ്റ്റൈൻ പറഞ്ഞതുപോലെയുള്ള ഒരു കോസ്മോളജിക്കൽ കോൺസ്റ്റന്റ് ആണെന്ന് നമുക്ക് ഉറപ്പിക്കാം. എന്നാൽ അവ പരസ്പരവിരുദ്ധമായ ഉത്തരങ്ങളാണ് തരുന്നതെങ്കിലോ? എങ്കിൽ നമ്മൾ ഇതുവരെ പഠിച്ച ന്യൂട്ടന്റെയും ഐൻസ്റ്റൈന്റെയും ഗുരുത്വാകർഷണ നിയമങ്ങൾ തന്നെ പ്രപഞ്ചതലത്തിൽ തെറ്റാണെന്ന് വരും, മനുഷ്യൻ ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിന്റെ എല്ലാ നിയമപുസ്തകങ്ങളും ആദ്യം മുതൽ മാറ്റിയെഴുതേണ്ടി വരും.

ഇതോടൊപ്പം തന്നെ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഇരുപത്തിയേഴ് ശതമാനം വരുന്ന ഡാർക്ക് മാറ്ററിന്റെ നിഗൂഢതകളിലേക്കും റോമൻ വെളിച്ചം വീശും. ആകാശഗംഗ കറങ്ങുമ്പോൾ നക്ഷത്രങ്ങൾ ഒരു അമ്യൂസ്മെന്റ് പാർക്കിലെ റൈഡിൽ നിന്ന് തെറിച്ചുപോകുന്നത് പോലെ ചിതറിപ്പോകാതെ ഒരുമിച്ച് പിടിച്ചുനിർത്തുന്നത് ഈ അദൃശ്യ വലയമാണ്. വലിയ താരാപഥങ്ങൾ ചെറിയ താരാപഥങ്ങളെ വിഴുങ്ങുമ്പോൾ നക്ഷത്രങ്ങൾ ഒരു നദിപോലെ ബഹിരാകാശത്ത് ഒഴുകിപ്പരക്കാറുണ്ട്. ഇവയെ സ്റ്റെല്ലാർ സ്ട്രീമുകൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഡാർക്ക് മാറ്ററിന്റെ അദൃശ്യ കൂട്ടങ്ങൾ ഈ നക്ഷത്രപ്രവാഹങ്ങളിലൂടെ തുളച്ചുകയറുമ്പോൾ അവിടെ ചെറിയ വളവുകളും വിടവുകളും ഉണ്ടാകും. ഡാർക്ക് മാറ്ററിനെ നേരിട്ട് കാണാൻ കഴിയില്ലെങ്കിലും, അത് നക്ഷത്രങ്ങളിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന ഇത്തരം മാറ്റങ്ങളെ റോമൻ അതിസൂക്ഷ്മമായി ഒപ്പിയെടുക്കും. അതോടൊപ്പം നമ്മുടെ ഗാലക്സിയിൽ യാതൊരു നക്ഷത്രങ്ങളുടെയും തുണയില്ലാതെ തനിയെ അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന പത്തുകോടിയോളം വരുന്ന അദൃശ്യ തമോഗർത്തങ്ങളെയും, അവ തങ്ങളുടെ അതിഭീകരമായ ഗുരുത്വാകർഷണം കൊണ്ട് നക്ഷത്രവെളിച്ചത്തെ വളയ്ക്കുന്നത് വഴി കണ്ടെത്താൻ റോമന് സാധിക്കും.

ഇനി ഗ്രഹങ്ങളെ കണ്ടെത്തുന്നതിലേക്ക് വന്നാൽ, ഗ്രാവിറ്റേഷണൽ മൈക്രോലെൻസിങ് എന്ന അത്ഭുത വിദ്യയാണ് റോമൻ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഒരു വിദൂര നക്ഷത്രത്തിന്റെ മുന്നിലൂടെ ഒരു ഗ്രഹം കടന്നുപോകുമ്പോൾ, ആ ഗ്രഹത്തിന്റെ ഗുരുത്വാകർഷണം ഒരു ഭൂതക്കണ്ണാടി പോലെ പ്രവർത്തിച്ച് പിന്നിലെ നക്ഷത്രത്തിന്റെ പ്രകാശത്തെ പെട്ടെന്ന് ഇരട്ടിയാക്കി കാണിക്കും. ഈ വിദ്യയിലൂടെ നക്ഷത്രത്തിൽ നിന്ന് വളരെ അകലെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന തണുത്തുറഞ്ഞ ഗ്രഹങ്ങളെയും, സ്വന്തമായി സൂര്യനില്ലാതെ കൂരിരുട്ടിൽ അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന അനാഥ ഗ്രഹങ്ങളെയും കണ്ടെത്താൻ റോമന് സാധിക്കും. ഭൂമിക്ക് തുല്യമായ വലിപ്പമുള്ള ലക്ഷക്കണക്കിന് അനാഥ ഗ്രഹങ്ങൾ നമ്മുടെ താരാപഥത്തിൽ തനിയെ കറങ്ങിനടക്കുന്നുണ്ടെന്നാണ് ശാസ്ത്രജ്ഞർ കരുതുന്നത്. ഭൂമിയുടെ അന്തരീക്ഷത്തിന് മുകളിൽ നിന്ന് മിൽക്കിവേയുടെ കേന്ദ്രഭാഗത്തെ ഇരുപത് കോടിയോളം നക്ഷത്രങ്ങളെ രാപ്പകലില്ലാതെ നിരീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് റോമൻ ഒരു വമ്പൻ ഗ്രഹ സെൻസസ് തന്നെ നടത്താൻ പോവുകയാണ്.

മറ്റൊരു പ്രധാന സംവിധാനം ജെറ്റ് പ്രൊപ്പൽഷൻ ലബോറട്ടറി നിർമ്മിച്ച കൊറോണാഗ്രാഫ് ആണ്. ഒരു മിന്നാമിനുങ്ങിന്റെ വെളിച്ചം കാണാനായി അതിന്റെ തൊട്ടടുത്തിരിക്കുന്ന വലിയൊരു സെർച്ച് ലൈറ്റിന്റെ കണ്ണഞ്ചിപ്പിക്കുന്ന വെളിച്ചത്തെ മറച്ചുപിടിക്കുന്നത് പോലെ, ഒരു നക്ഷത്രത്തിന്റെ അന്ധമാക്കുന്ന കൊടുംവെളിച്ചത്തെ പൂർണ്ണമായി മറച്ചുപിടിച്ചുകൊണ്ട്, അതിന് തൊട്ടടുത്തുള്ള ഗ്രഹങ്ങളിൽ നിന്ന് തട്ടിത്തിരിയുന്ന അതീവ നേർത്ത വെളിച്ചം മാത്രം ഒപ്പിയെടുക്കാൻ ഇതിലെ അത്യാധുനിക കണ്ണാടികൾക്ക് കഴിയും. ജീവന്റെ സാന്നിധ്യം തിരയാനായി ഭാവിയിൽ വരാൻ പോകുന്ന വലിയ ടെലിസ്കോപ്പുകൾക്കുള്ള ഒരു വലിയ പരീക്ഷണശാല കൂടിയാണിത്. തന്റെ ആദ്യത്തെ അഞ്ച് വർഷങ്ങളിൽ മൂന്ന് വലിയ സർവേകളാണ് റോമൻ നടത്തുന്നത്. ആകാശത്തിന്റെ പന്ത്രണ്ട് ശതമാനം വരുന്ന ഭാഗത്തിന്റെ സമ്പൂർണ്ണ ത്രിമാന മാപ്പ് തയ്യാറാക്കൽ, ആകാശത്ത് പെട്ടെന്നുണ്ടാകുന്ന സൂപ്പർനോവകളെയും തമോഗർത്തങ്ങളെയും കണ്ടെത്തൽ, ഒപ്പം ഗാലക്സിയുടെ ഹൃദയഭാഗത്തേക്ക് ഓരോ പന്ത്രണ്ട് മിനിറ്റിലും കണ്ണ് പായിച്ചുകൊണ്ട് പുതിയ ഗ്രഹങ്ങളെ കണ്ടെത്തൽ. ഇതിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ ശാസ്ത്രജ്ഞർ മാത്രം രഹസ്യമാക്കി വെക്കാതെ, ലോകത്തിലെ ഏതൊരു സാധാരണക്കാരനും ഇന്റർനെറ്റിലൂടെ സൗജന്യമായി ഡൗൺലോഡ് ചെയ്ത് പരിശോധിക്കാൻ തക്കവണ്ണം പൂർണ്ണമായും തുറന്നുകൊടുക്കുകയാണ് നാസ ചെയ്യുന്നത്.

ഇരുപത് പെറ്റാബൈറ്റിലധികം വരുന്ന വിവരങ്ങളുടെ ഒരു മഹാപ്രവാഹമാണ് റോമൻ ഭൂമിയിലേക്ക് അയക്കുന്നത്. ഹബിൾ മുപ്പത്തിയഞ്ച് വർഷം കൊണ്ട് തന്ന വിവരങ്ങളേക്കാൾ കൂടുതൽ കാര്യങ്ങൾ റോമൻ ആദ്യ മാസങ്ങളിൽത്തന്നെ ലഭ്യമാക്കും. ഓരോ ദിവസവും 1.4 ടെറാബൈറ്റിലധികം വിവരങ്ങളാണ് ഭൂമിയിലെ റിസർച്ച് സെന്ററുകളിലേക്ക് എത്തുന്നത്. മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ചതിലും മാസങ്ങൾക്ക് മുൻപേ ഫാൽക്കൺ ഹെവി റോക്കറ്റിൽ കുതിച്ചുയർന്ന റോമൻ, വളരെ കൃത്യതയോടെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്തേക്ക് നീങ്ങിയതിനാൽ കരുതിവെച്ച ഇന്ധനത്തിന്റെ പത്ത് ശതമാനം മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കേണ്ടി വന്നുള്ളൂ. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അഞ്ച് വർഷം ആയുസ്സ് കണക്കാക്കിയിരുന്ന ഈ ടെലിസ്കോപ്പ് അടുത്ത ഇരുപത്തിരണ്ട് വർഷത്തോളം, അതായത് 2048 വരെ സജീവമായി പ്രവർത്തിച്ചേക്കാമെന്നാണ് ശാസ്ത്രജ്ഞർ കണക്കുകൂട്ടുന്നത്. ഹബിൾ ടെലിസ്കോപ്പ് ഒരു താക്കോൽദ്വാരത്തിലൂടെയാണ് പ്രപഞ്ചത്തിലേക്ക് നോക്കിയതെങ്കിൽ, ജെയിംസ് വെബ്ബ് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ആഴങ്ങളിലെ ചെറിയ ചില വിള്ളലുകളിലേക്കാണ് കണ്ണുനട്ടതെങ്കിൽ, റോമൻ ടെലിസ്കോപ്പ് ചെയ്യുന്നത് ആ പ്രപഞ്ചവാതിൽ ചവിട്ടിത്തുറന്ന് അകത്തേക്ക് ഇരച്ചുകയറുക തന്നെയാണ്. മനുഷ്യചരിത്രത്തിൽ ഇന്നുവരെ ഉണ്ടായിട്ടുള്ള മറ്റേതൊരു ദൂരദർശിനിയേക്കാളും ആഴത്തിലും വ്യാപ്തിയിലും ഈ മഹാപ്രപഞ്ചത്തെ മുഴുവനായി ഒരൊറ്റ നിമിഷത്തിൽ ഒപ്പിയെടുക്കുകയാണത്. നമ്മൾ മനുഷ്യർ ഇതുവരെ മനസ്സിൽ വിചാരിച്ചതിനേക്കാളും, സങ്കൽപ്പിച്ചതിനേക്കാളും എത്രയോ ഇരട്ടി അത്ഭുതകരവും വിസ്മയകരവുമായിരിക്കും ആ കാഴ്ചകൾ.

More in Astronomy

സമയം, സ്ഥലം, പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ രഹസ്യങ്ങൾ: ഐൻസ്റ്റൈന്റെ ആപേക്ഷികതാ സിദ്ധാന്തത്തിലൂടെ ഒരു മഹായാത്ര
Relativity

സമയം, സ്ഥലം, പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ രഹസ്യങ്ങൾ: ഐൻസ്റ്റൈന്റെ ആപേക്ഷികതാ സിദ്ധാന്തത്തിലൂടെ ഒരു മഹായാത്ര

Jithinraj · 18 min read
പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പ് മനുഷ്യൻ തൊട്ടറിഞ്ഞ ചരിത്രം
Relativity

പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പ് മനുഷ്യൻ തൊട്ടറിഞ്ഞ ചരിത്രം

Jithinraj · 7 min read
ആകാശത്തിന്റെ മിഥ്യയും പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന യാഥാർഥ്യവും
Physics

ആകാശത്തിന്റെ മിഥ്യയും പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന യാഥാർഥ്യവും

Jithinraj · 15 min read
ശൂന്യാകാശത്തിന്റെ രഹസ്യങ്ങൾ: ഒന്നുമില്ലായ്മയിൽ നിന്ന് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ അടിത്തറയിലേക്ക്
Astronomy

ശൂന്യാകാശത്തിന്റെ രഹസ്യങ്ങൾ: ഒന്നുമില്ലായ്മയിൽ നിന്ന് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ അടിത്തറയിലേക്ക്

Jithinraj · 11 min read
ന്യൂട്രോൺ സ്റ്റാറുകളുടെ കൂട്ടിയിടിയും സ്വർണ്ണത്തിന്റെ ജനനവും: പ്രപഞ്ചത്തിലെ വലിയ രഹസ്യം
Physics

ന്യൂട്രോൺ സ്റ്റാറുകളുടെ കൂട്ടിയിടിയും സ്വർണ്ണത്തിന്റെ ജനനവും: പ്രപഞ്ചത്തിലെ വലിയ രഹസ്യം

Jithinraj · 10 min read
ആകാശം പറയുന്ന കള്ളങ്ങൾ: മിൽക്കി വേയുടെ അജ്ഞാത സത്യങ്ങൾ
Cosmology

ആകാശം പറയുന്ന കള്ളങ്ങൾ: മിൽക്കി വേയുടെ അജ്ഞാത സത്യങ്ങൾ

Jithinraj · 9 min read
ചൊവ്വ: മനുഷ്യരാശിയുടെ മഹാസ്വപ്നം — സയൻസ് പറയുന്ന ഭീകരമായ സത്യം
Cosmology

ചൊവ്വ: മനുഷ്യരാശിയുടെ മഹാസ്വപ്നം — സയൻസ് പറയുന്ന ഭീകരമായ സത്യം

Jithinraj · 9 min read
ഭൂമിക്ക് പുറത്തെ തീ: നമ്മുടെ അറിവുകളെ വെല്ലുവിളിക്കുന്ന രഹസ്യങ്ങൾ
Physics

ഭൂമിക്ക് പുറത്തെ തീ: നമ്മുടെ അറിവുകളെ വെല്ലുവിളിക്കുന്ന രഹസ്യങ്ങൾ

Jithinraj · 10 min read
നക്ഷത്രപ്പൊടിയിൽ നിന്ന് ബോധത്തിലേക്ക്: ജീവന്റെ ഉത്ഭവം എന്ന മഹാത്ഭുതം
Evolution

നക്ഷത്രപ്പൊടിയിൽ നിന്ന് ബോധത്തിലേക്ക്: ജീവന്റെ ഉത്ഭവം എന്ന മഹാത്ഭുതം

Arundhathi · 4 min read
നക്ഷത്രപ്പൊടിയിൽ നിന്ന് നീലഗ്രഹത്തിലേക്ക്: ഭൂമിയുടെ ജനനകഥ
Cosmology

നക്ഷത്രപ്പൊടിയിൽ നിന്ന് നീലഗ്രഹത്തിലേക്ക്: ഭൂമിയുടെ ജനനകഥ

Jithinraj · 3 min read

YouTube Videos

See all Videos

Your support helps us create quality content

Comments (0)

Login to leave a comment

Join the conversation and share your thoughts. Your opinions are valuable to us.

Loading comments...
Watch & Subscribe