ആകാശത്തിന്റെ മിഥ്യയും പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന യാഥാർഥ്യവും

ഓരോ തവണ നിങ്ങൾ ആകാശത്തേക്ക് വെറുതെ നോക്കുമ്പോഴും, നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം കണ്ണുകളും തലച്ചോറും ചേർന്ന് നിങ്ങളെ വളരെ സമർത്ഥമായി പറ്റിക്കുകയാണെന്ന് പറഞ്ഞാൽ നിങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുമോ. കടൽത്തീരത്തോ വിശാലമായ ഒരു മൈതാനത്തോ ചെന്നുനിന്ന് ദൂരെ ചക്രവാളത്തിലേക്ക്, അതായത് ആ ഹൊറൈസണിലേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ നിങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നത് തികച്ചും വിസ്മയിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ഒപ്റ്റിക്കൽ ഇല്യൂഷനാണ്. നമ്മൾ ശരിക്കും എവിടെയാണ് നിൽക്കുന്നത്, ഈ ലോകത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ വലുപ്പം എന്താണ് എന്നൊക്കെ ചിന്തിക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോൾ, നമ്മുടെ തലച്ചോറിന്റെ സ്വാഭാവികമായ ഇൻട്യൂഷൻ പ്രവർത്തിക്കുന്നത് നേരെ വിപരീത ദിശയിലാണ്. എന്തോ വലിയൊരു തകരാറ് അവിടെ സംഭവിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ അതിവിശാലമായ പ്രപഞ്ചവുമായി തട്ടിച്ചുനോക്കിയാൽ നാം ജീവിക്കുന്നത് ഒരു കടുകുമണിയേക്കാൾ എത്രയോ ചെറിയ ഒരു ലോകത്താണ്, നമ്മൾ അത്രമേൽ മൈക്രോസ്കോപ്പിക് ആയ വെറും പൊടിപടലങ്ങളാണ്. എന്നിട്ടും എന്തുകൊണ്ടാണ് നമ്മൾ വളരെ വലിയ എന്തോ ഒന്നാണെന്ന അഹങ്കാരവും മിഥ്യാബോധവും നമ്മുടെയുള്ളിൽ എപ്പോഴും നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നത്. ഭൂമി എന്ന് പറയുന്നത് അതിവേഗത്തിൽ കറങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു ഭീമൻ പാറാഗോളമാണെന്ന് നമ്മൾ ശാസ്ത്രപുസ്തകങ്ങളിലൂടെ ബുദ്ധിപരമായി പഠിച്ചുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ നമ്മുടെ ദൈനംദിന അനുഭവത്തിൽ ചുറ്റുമുള്ള ലോകം അങ്ങേയറ്റം ഫ്ലാറ്റ് ആയി, നിരപ്പായ ഒന്നായി മാത്രം അനുഭവപ്പെടുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്. സത്യത്തിൽ ഭൂമി ഇത്രയും വലിയൊരു സ്പിന്നിങ് ബോൾ ആണെങ്കിൽ, നമ്മൾ കണ്ണുതുറന്നു നോക്കുമ്പോൾ തന്നെ അതിന്റെ ഗോളാകൃതിയുടെ ആ വളവ്, ആ കർവ് നമുക്ക് നേരിട്ട് കാണാൻ കഴിയേണ്ടതല്ലേ. പക്ഷെ എത്ര സൂക്ഷ്മമായി നോക്കിയാലും നമ്മൾ അത് കാണുന്നില്ല. നമ്മൾ കാണുന്നത് ഇരുവശങ്ങളിലേക്കും അങ്ങേയറ്റം നീണ്ടുപോകുന്ന ഒരു നേർരേഖ മാത്രമാണ്. ആ നേർരേഖ കണ്ട ഉടനെ നമ്മുടെ ബ്രെയിൻ നമ്മോട് വളരെ കംഫർട്ടിങ് ആയ, നമ്മെ വല്ലാതെ ആശ്വസിപ്പിക്കുന്ന ഒരു കാര്യം പറഞ്ഞുതരും, "ഈ ലോകം ഇങ്ങനെ അനന്തമായി, പരന്നുകിടക്കുകയാണ്, നീ നിൽക്കുന്നത് സുരക്ഷിതമായ ഒരു പ്രതലത്തിലാണ്" എന്ന്. പക്ഷെ, നിങ്ങൾ കാണുന്ന ആ വിദൂര ചക്രവാളം നിങ്ങൾ ചിന്തിക്കുന്നതിലും വളരെ അടുത്താണെങ്കിലോ. ഈ മുകളിൽ കാണുന്ന നീലാകാശം വെറുമൊരു നേർത്ത തോന്നൽ മാത്രമാണെങ്കിലോ. നമ്മൾ ഭരിച്ചു കീഴടക്കി എന്ന് അഹങ്കരിക്കുന്ന ഈ വലിയ പാറക്കല്ലിന്റെ തൊണ്ണൂറ്റൊമ്പത് ശതമാനത്തിലധികം സ്ഥലത്തും ഒരു മനുഷ്യന്റെ കൈപ്പാട് പോലും പതിഞ്ഞിട്ടില്ല എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞാലോ.

നമ്മുടെ തലച്ചോറ് നമ്മെ വഞ്ചിക്കുന്ന ഈ കള്ളത്തരം എത്രത്തോളം ആഴമുള്ളതാണെന്ന് പരിശോധിച്ചാൽ, അത് ഈ കോസ്മോസിലെ ഓരോ കാര്യത്തെയും നമ്മൾ വിലയിരുത്തുന്ന രീതിയെ അടിമുടി സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ട് എന്ന് മനസ്സിലാക്കാം. നമ്മൾ റോക്കറ്റുകളെ സ്പേസിലേക്ക് വിക്ഷേപിക്കുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുമ്പോഴും, രാത്രിയിലെ തെളിഞ്ഞ ആകാശത്ത് ചന്ദ്രനെ കാണുമ്പോഴും, ഇരുട്ടിൽ തങ്ങിനിൽക്കുന്ന ഗ്രഹങ്ങളെയും നക്ഷത്രങ്ങളെയും ഭാവനയിൽ കാണുമ്പോഴും എല്ലാം ഈ മസ്തിഷ്ക പരിമിതി നമ്മളെ വഴിതെറ്റിക്കുന്നുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ കുറേ പതിറ്റാണ്ടുകളായി നമ്മുടെ സ്കൂൾ ടെക്സ്റ്റ് ബുക്കുകളും സയൻസ് ഫിക്ഷൻ സിനിമകളും ഈ തെറ്റിദ്ധാരണകളെ വീണ്ടും വീണ്ടും ഊട്ടിയുറപ്പിക്കുകയാണ് ചെയ്തത്. ഈ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ സങ്കൽപ്പിക്കാൻ പോലും പറ്റാത്തത്ര അതിബൃഹത്തായ വലുപ്പത്തെ അവർ ക്ലാസ്സ്മുറികളിലെ ഒരു ചെറിയ കടലാസ് ചാർട്ടിലേക്കോ സിനിമയിലെ കമ്പ്യൂട്ടർ സ്ക്രീനിലേക്കോ ചുരുക്കി ഒതുക്കി വരച്ചുവെച്ചു. നമ്മൾ യാതൊരു സംശയവുമില്ലാതെ അത് വിഴുങ്ങുകയും ചെയ്തു. കാരണം, ഈ യൂണിവേഴ്സ് വളരെ ചെറുതാണെന്ന് വിശ്വസിക്കാനാണ് നമ്മുടെ പരിമിതമായ മനുഷ്യബുദ്ധിക്ക് എപ്പോഴും കൂടുതൽ സൗകര്യം. ഈ കോസ്മോസ് നമ്മുടെ കൈപ്പിടിയിൽ ഒതുങ്ങുന്ന ഒന്നായിരിക്കണം എന്ന് നമ്മൾ അതിയായി ആഗ്രഹിക്കുന്നു. നമ്മുടെ ചുറ്റുപാടുകൾ നമുക്ക് മനസ്സിലാകുന്ന അളവുകളിലേക്ക് ഒതുങ്ങിനിൽക്കുമ്പോൾ നമുക്ക് ലഭിക്കുന്ന ഒരു സുരക്ഷിതത്വമുണ്ട്.

പക്ഷെ ബഹിരാകാശത്തിന്റെ യാഥാർഥ്യം ഈ സങ്കൽപ്പങ്ങൾക്ക് അപ്പുറത്താണ്. ആ സത്യം ഫിസിക്കലി നമ്മെ വല്ലാതെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നതാണ്, നാം ഈ ശൂന്യതയിൽ എത്രമാത്രം നിസ്സഹായരും ഒറ്റപ്പെട്ടവരുമാണെന്ന് അത് ഓരോ നിമിഷവും നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കും. എന്നാൽ നമ്മൾ വിശ്വസിച്ചുപോരുന്ന ഈ വ്യാജ സങ്കൽപ്പങ്ങളേക്കാൾ എത്രയോ മടങ്ങ് അനന്തവും അമ്പരപ്പിക്കുന്നതുമാണ് ആ യഥാർത്ഥ പ്രപഞ്ചം. അത് എങ്ങനെയാണ് നിലനിൽക്കുന്നത് എന്ന് കൃത്യമായി അനുഭവിക്കണമെങ്കിൽ, നിങ്ങളുടെ ആ ബയോളജിക്കൽ ഇൻട്യൂഷനെ മനപ്പൂർവ്വം ഒന്ന് തച്ചുടക്കേണ്ടി വരും. വലുപ്പങ്ങളെയും ദൂരങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ ചിന്തകളെ വേരോടെ പിഴുതെറിയേണ്ടി വരും. നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം മനസ്സ് നിങ്ങളെ എത്രമാത്രം തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്നുണ്ട് എന്ന് നേരിൽ കാണാൻ നിങ്ങൾ തയ്യാറാണെങ്കിൽ, നമുക്ക് ഒരുമിച്ച് അതിശയകരമായ ഒരു യാത്ര ആരംഭിക്കാം. ഇതൊരു സാധാരണ യാത്രയല്ല, സ്കെയിലുകളിലൂടെയുള്ള, വലുപ്പങ്ങളുടെ അതിർവരമ്പുകളിലൂടെയുള്ള ഒരു വിസ്മയ യാത്രയാണ്. നിങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ഇരിക്കുന്ന ആ കസേരയിൽ നിന്ന്, ആ മുറിയിൽ നിന്ന് തന്നെ നമുക്ക് തുടങ്ങാം. അവിടുന്ന് നമ്മൾ അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ ഏറ്റവും നേർത്ത അതിർത്തിയിലേക്ക് ഒരു മിന്നൽ പോലെ ഉയരും. പിന്നീട് തിളച്ചുമറിയുന്ന ഭൂമിയുടെ ഉള്ളറകളിലേക്ക് ഊളിയിടും. തീ തുപ്പുന്ന ഒരു റോക്കറ്റിലേറി തണുത്തുറഞ്ഞ ശൂന്യതയിലേക്ക് കുതിക്കും. ലോകങ്ങൾക്കിടയിൽ നിലനിൽക്കുന്ന നിശബ്ദമായ മഹാശൂന്യതകൾ താണ്ടി, കോസ്മിക് സമുദ്രത്തിന്റെ ഏറ്റവും അഗാധമായ ഇരുട്ടിൽ ചെന്ന് നമ്മൾ ജീവിക്കുന്ന ഈ ചെറിയ ലോകത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞുനോക്കും. ആ യാത്ര പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ, നിങ്ങളുടെ ചുറ്റുമുള്ള ലോകം നിങ്ങൾക്ക് മറ്റൊന്നായി മാറും. നിങ്ങളുടെ കാൽക്കീഴിലെ ഓരോ മൺതരിയും, മുകളിലെ ആകാശവും മറ്റൊരു അർത്ഥത്തിൽ നിങ്ങളോട് സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങും. കാരണം നമ്മൾ കാണുന്നതൊന്നും യഥാർത്ഥത്തിൽ അങ്ങനെ നിലനിൽക്കുന്ന ഒന്നല്ല. സങ്കൽപ്പിക്കാൻ പോലുമാകാത്തത്ര വലിയൊരു ശൂന്യതയുടെ സമുദ്രത്തിൽ ലക്ഷ്യമില്ലാതെ ഒഴുകിനടക്കുന്ന ഒരു ചെറിയ പൊടിപടലത്തിലെ കാഴ്ചയില്ലാത്ത യാത്രികർ മാത്രമാണ് നമ്മൾ ഓരോരുത്തരും.

നമുക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ഏറ്റവും പ്രകടമായ ഒരു കള്ളത്തിൽ നിന്ന് തന്നെ ഈ അന്വേഷണം തുടങ്ങാം. എന്തുകൊണ്ടാണ് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ അളവുകളെ നമ്മുടെ മനസ്സ് പൂർണ്ണമായും തെറ്റായി മാത്രം കണക്കുകൂട്ടുന്നത്. നിങ്ങൾ ശാന്തമായ ഒരു കടൽത്തീരത്ത് നിൽക്കുകയാണെന്ന് ചിന്തിക്കുക. നിങ്ങളുടെ കാൽക്കീഴിൽ നനഞ്ഞ മണൽത്തരികൾ, കൺമുന്നിൽ അറ്റം കാണാത്ത നീലക്കടൽ. ദൂരെ നോക്കുമ്പോൾ ആകാശവും കടലും തമ്മിൽ കൂട്ടിമുട്ടുന്ന ചക്രവാളം ഒരു പെർഫെക്റ്റ് നേർരേഖ പോലെ കാണപ്പെടുന്നു. നിങ്ങളുടെ കണ്ണുകളും സെൻസറി അവയവങ്ങളും ഒരേ സ്വരത്തിൽ നിങ്ങളോട് വിളിച്ചുപറയുകയാണ്, ഈ ലോകം പരന്നതാണ് എന്ന്. ഭൂമി ഉരുണ്ടതാണെന്ന് ശാസ്ത്രം നമ്മെ പഠിപ്പിച്ചിട്ടുള്ളതുകൊണ്ട്, നമ്മൾ കൂടുതൽ സൂക്ഷിച്ചു നോക്കിക്കൊണ്ട് ആ ഗോളത്തിന്റെ വളവ് കാണാൻ വെറുതെ ശ്രമിക്കും. പക്ഷെ എത്ര ശ്രമിച്ചാലും ആ കർവ് കാണാൻ നിങ്ങളുടെ കണ്ണുകൾക്ക് സാധിക്കില്ല. അതിന് കാരണം മനുഷ്യന്റെ ശരീരത്തിന്റെ തുച്ഛമായ ഉയരവും പ്രകാശത്തിന്റെ ജോമെട്രിയും തമ്മിലുള്ള പരിമിതിയാണ്.

ഒരു ശരാശരി മനുഷ്യന്റെ ഉയരം പരമാവധി രണ്ട് മീറ്ററിൽ താഴെ മാത്രമാണ്. ഭൂമിയുടെ ഭീമാകാരമായ വക്രതയുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ നമ്മൾ അത്രയധികം ചെറുതായതുകൊണ്ട്, കടൽനിരപ്പിൽ നിൽക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് ചക്രവാളത്തിലേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ കാണാൻ കഴിയുന്ന പരമാവധി ദൂരം ഏത് ദിശയിലേക്കാണെങ്കിലും വെറും 4.8 കിലോമീറ്റർ മാത്രമാണ്. അതായത് ഏകദേശം മൂന്ന് മൈൽ ദൂരം മാത്രം. അതിനപ്പുറത്തേക്ക് ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലം ഫിസിക്കലായി താഴേക്ക് വളഞ്ഞുപോവുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. നിരപ്പായ ഒരു സ്ഥലത്ത് നിൽക്കുമ്പോൾ ആ മൂന്ന് മൈൽ ചുറ്റളവ് മാത്രമാണ് നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം ഒബ്സെർവബിൾ യൂണിവേഴ്സ്. ഇനി ഈ ചെറിയ കാഴ്ചവട്ടത്തെ നമ്മുടെ ഭൂമിയുമായി ഒന്ന് താരതമ്യം ചെയ്തുനോക്കൂ. ഭൂമിയുടെ ആരം, അഥവാ റേഡിയസ് എന്ന് പറയുന്നത് ഏകദേശം 6,400 കിലോമീറ്ററാണ്. ഇത് മനസ്സിൽ കാണാൻ എളുപ്പത്തിന് ഒരു ഉദാഹരണം പറയാം. അഞ്ച് നില കെട്ടിടത്തിന്റെ അത്രയും ഉയരമുള്ള ഒരു വലിയ റബ്ബർ പന്ത് സങ്കൽപ്പിക്കുക. ആ ഭീമൻ പന്തിന്റെ പുറംഭാഗത്ത് പറ്റിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്ന മൈക്രോസ്കോപ്പിലൂടെ മാത്രം കാണാൻ കഴിയുന്ന ഒരൊറ്റ ചെറിയ ബാക്ടീരിയ ആണ് നിങ്ങൾ എന്ന് കരുതുക. ആ ബാക്ടീരിയയുടെ കണ്ണിലൂടെ നോക്കിയാൽ അതിന് ചുറ്റുമുള്ള റബ്ബർ പ്രതലം ഒരിക്കലും ഒരു ഗോളമായി തോന്നില്ല. അത് അനന്തമായി നീണ്ടുകിടക്കുന്ന ഒരു വലിയ സമതലം മാത്രമായിട്ടേ അനുഭവപ്പെടൂ. ആ ബാക്ടീരിയയുടെ അവസ്ഥ തന്നെയാണ് മനുഷ്യന്റേതും. സ്വന്തം ഗ്രഹത്തിന്റെ വക്രത നേരിട്ട് കാണാനുള്ള യാതൊരു ശാരീരിക ഉയരവും നമുക്കില്ല. ഇനി നിങ്ങൾ ഒരു യാത്രാവിമാനത്തിൽ കയറി 35,000 അടി ഉയരത്തിലേക്ക് പോയാൽ പോലും, ഭൂമിയുടെ ആകെ ഉപരിതലത്തിന്റെ ഒരു ശതമാനത്തിന്റെ വളരെ ചെറിയൊരു ഭാഗം മാത്രമേ നിങ്ങളുടെ കാഴ്ചയിൽ പെടുന്നുള്ളൂ. വിമാനത്തിന്റെ ജനാലയിലൂടെ നോക്കുമ്പോൾ ഭൂമിയുടെ വളവ് കണ്ടു എന്ന് യാത്രക്കാർ പലപ്പോഴും പറയാറുണ്ട്. എന്നാൽ അതൊരു ഒപ്റ്റിക്കൽ ഇല്യൂഷൻ മാത്രമാണ്. വിമാനത്തിന്റെ ജനലിലെ ഇരട്ട ഗ്ലാസുകളുടെ വളവിലൂടെ വെളിച്ചം കടന്നുവരുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന ഒരു കാഴ്ചപ്പിഴവാണത്. ഗ്രഹത്തിന്റെ അളവിൽ നമ്മൾ വലിയ എന്തോ ഒന്നാണെന്ന് വിശ്വസിക്കാൻ നമ്മുടെ മനസ്സ് വല്ലാതെ കൊതിക്കുന്നത് കൊണ്ടാണ് നമ്മൾ അങ്ങനെയൊരു വളവ് അവിടെ സങ്കൽപ്പിച്ചെടുക്കുന്നത്.

ഇത് നമ്മെ സ്വാഭാവികമായും അതിശയകരമായ മറ്റൊരു ചോദ്യത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നുണ്ട്. നമ്മുടെ കാൽക്കീഴിലുള്ള ഭൂമി ഇത്രയും വലുതാണെങ്കിൽ, അതിന്റെ വളവ് പോലും നമ്മുടെ കണ്ണുകൾക്ക് ഒതുങ്ങാത്തത്ര വിസ്തൃതമാണെങ്കിൽ, മുകളിൽ കാണുന്ന ഈ നീലാകാശത്തിന്റെ സ്ഥിതി എന്താണ്. ഭൂമി ഇത്രയും വലുതാണെങ്കിൽ നമ്മെ പുതപ്പിച്ചു കിടത്തുന്ന ഈ വായുമണ്ഡലം അനന്തമായി മുകളിലേക്ക് ഒരു വലിയ കോട്ടപോലെ നീണ്ടുനിൽക്കുകയല്ലേ വേണ്ടത്. തെളിഞ്ഞ ഒരു പ്രഭാതത്തിൽ ആകാശത്തേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ ശ്വസിക്കാൻ ആവശ്യമായ വായുവിന്റെ ഒരു വലിയ പർവ്വതം പോലെയാണ് അത് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. താഴെയുള്ള മണ്ണ് അപാരമാണെന്ന് തോന്നുമ്പോൾ, മുകളിലെ ആകാശവും അങ്ങനെതന്നെ ആയിരിക്കുമെന്ന് നമ്മൾ ഉറച്ചുവിശ്വസിക്കുന്നു. എന്നാൽ പ്രകൃതിയുടെ യാഥാർഥ്യം പരിശോധിച്ചാൽ, ആകാശം എന്നത് നമ്മൾ കരുതുന്നതുപോലെയൊന്നുമല്ല, ഭയപ്പെടുത്തുംവിധം നേർത്തതും നശിച്ചുപോകാൻ സാധ്യതയുള്ളതുമായ ഒരു വായുപ്പാളി മാത്രമാണ്.

നമ്മൾ ഓരോ നിമിഷവും എത്രമാത്രം ഭയാനകമായ അരക്ഷിതാവസ്ഥയിലാണ് ജീവിക്കുന്നത് എന്ന് മനസ്സിലാക്കാൻ ഒരു രസകരമായ സ്കെയിൽ മോഡൽ ഉണ്ടാക്കാം. നമ്മുടെ ഈ വലിയ ഭൂമിയെ ഒരു സ്കൂൾ ക്ലാസ്സ്മുറിയിൽ വെച്ചിരിക്കുന്ന ചെറിയൊരു ഗ്ലോബിന്റെ വലുപ്പത്തിലേക്ക് ഒന്ന് ചുരുക്കി സങ്കൽപ്പിക്കുക. ആ സങ്കൽപ്പ ഗ്ലോബിലൂടെ ഒന്ന് വിരലോടിച്ചു നോക്കൂ. ഈ അളവിൽ നോക്കിയാൽ, ഭൂമിയുടെ കൊടുംചൂടുള്ള ഇരുമ്പ് കോർ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് ആ ഗ്ലോബിന്റെ ഉപരിതലത്തിൽ നിന്ന് വെറും 16 സെന്റീമീറ്റർ മാത്രം ഉള്ളിലാണ്. അങ്ങനെയെങ്കിൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ കൊടുമുടിയായ മൗണ്ട് എവറസ്റ്റ് എവിടെയായിരിക്കും. ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ആ മലനിര, ആ ഗ്ലോബിന്റെ പുറത്ത് പൂശിയിരിക്കുന്ന പെയിന്റിൽ പറ്റിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു ചെറിയ മണൽത്തരിയുടെ അത്രയേ വരൂ. സമുദ്രത്തിലെ ഏറ്റവും ആഴമേറിയ മരിയാന ട്രെഞ്ച് ആകട്ടെ, ആ ഗ്ലോബിന്റെ പ്രതലത്തിൽ നഖം കൊണ്ട് വരഞ്ഞ ഒരു ചെറിയ പോറലിനേക്കാൾ ചെറുതായിരിക്കും. അപ്പോൾ നമ്മൾ ശ്വസിക്കുന്ന, മേഘങ്ങളും മഴയും കൊടുങ്കാറ്റുകളും ജീവനും ഒക്കെ ഉണ്ടാക്കുന്ന ഈ അന്തരീക്ഷം എവിടെയാണ് നിൽക്കുന്നത്. ജീവൻ നിലനിൽക്കുന്ന ഈ ട്രോപോസ്ഫിയർ എന്ന വായുപ്പാളി ഭൂമിയിൽ നിന്ന് വെറും 10 കിലോമീറ്റർ കട്ടിയിൽ മാത്രമാണ് ഉള്ളത്. ആ ചെറിയ ഗ്ലോബിൽ, നമ്മുടെ ഈ കാലാവസ്ഥ മുഴുവൻ ആ കാർഡ്ബോർഡിന് മുകളിൽ അടിച്ച വളരെ നേർത്ത ഒരു കോട്ട് വാർണിഷ് പോലെ മാത്രമാണ് ഇരിക്കുന്നത്. ഇനി ബഹിരാകാശം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിക്കുന്ന കർമാൻ ലൈൻ വരെ കണക്കാക്കിയാൽ പോലും—അതായത് കടൽനിരപ്പിൽ നിന്ന് കൃത്യം 100 കിലോമീറ്റർ ഉയരം—അത് ഒരു കടലാസ് കഷ്ണത്തോളം പോലും കട്ടിയില്ലാത്ത ഒന്നാണ്.

നിങ്ങളുടെ കയ്യിൽ ഒരു ആപ്പിൾ ഉണ്ടെന്ന് കരുതുക. ബഹിരാകാശത്തിലെ കൊടുംതണുപ്പിൽ നിന്നും മാരകമായ റേഡിയേഷനിൽ നിന്നും ജീവനെ സംരക്ഷിച്ചു നിർത്തുന്ന നമ്മുടെ ഈ അന്തരീക്ഷം, ആ ആപ്പിളിന്റെ നേർത്ത ചുവന്ന തൊലിയേക്കാൾ നേരിയതാണ്. ഇതാണ് റോക്കറ്റുകൾ വിക്ഷേപിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ നിമിഷങ്ങൾക്കകം ബഹിരാകാശത്തിന്റെ കറുപ്പിലേക്ക് അത് മറഞ്ഞുപോകുന്നത് പോലെ നമുക്ക് തോന്നാൻ കാരണം. റോക്കറ്റുകൾ അനന്തമായ ഏതോ ദൂരത്തേക്ക് അത്രവേഗം കുതിച്ചതുകൊണ്ടല്ല അത് സംഭവിക്കുന്നത്, മറിച്ച് സോപ്പുകുമിള പോലെ അതിലോലമായ ഒരു വായുമണ്ഡലത്തെ പൊട്ടിച്ചു പുറത്തുകടക്കാൻ അവർക്ക് വളരെ കുറഞ്ഞ ദൂരം മാത്രം സഞ്ചരിച്ചാൽ മതി എന്നതുകൊണ്ടാണ്. നമ്മൾ ജീവിക്കുന്നത് അനന്തമായി നീളുന്ന ഒരു മാന്ത്രിക നീലക്കുടയുടെ കീഴിലല്ല. ഒരു വലിയ ഭീമൻ പാറക്കല്ലിനെ വട്ടമിട്ടുനിൽക്കുന്ന, അതിനേർത്ത ഒരു ഗ്യാസ് പാളിയുടെ ഏറ്റവും അടിത്തട്ടിൽ കുടുങ്ങിക്കിടക്കുകയാണ് നമ്മൾ.

ആകാശം ഇത്രയും നേർത്ത ഒരു ആവരണം മാത്രമാണെങ്കിൽ, ഇനി നമ്മുടെ കാൽക്കീഴിലേക്ക് ഒന്ന് നോക്കാം. ആ പാറക്കല്ലിനെയെങ്കിലും മനുഷ്യൻ പൂർണ്ണമായി കീഴടക്കിയിട്ടുണ്ടാകുമോ. ഭൂമി ഇത്രയധികം വലുതാണെങ്കിൽ, അതിന്റെ ഇരുണ്ട ഉള്ളറകളിലേക്ക് മനുഷ്യർ എത്രത്തോളം ഇറങ്ങിച്ചെന്നിട്ടുണ്ടാകും. വമ്പൻ തുരങ്കങ്ങളും അത്യാധുനിക ഡ്രില്ലിംഗ് മെഷീനുകളും ഉപയോഗിച്ച് ഭൂമിയുടെ ഹൃദയത്തിലേക്ക് നാം തുരന്നു കയറിയിട്ടുണ്ടെന്നാണ് നമ്മുടെ വിചാരം. പാതാളത്തെ നമ്മൾ കീഴടക്കി എന്ന് മനുഷ്യന്റെ സാങ്കേതിക അഹങ്കാരം നമ്മോട് പറയുന്നു. പക്ഷെ യാഥാർഥ്യം പരിശോധിച്ചാൽ അത് വെറുമൊരു മിഥ്യാധാരണ മാത്രമാണെന്ന് മനസ്സിലാകും. മനുഷ്യൻ ഇന്നുവരെ ഈ ഭൂമിയിൽ നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ളതിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും ആഴമേറിയ കുഴി റഷ്യയിലെ കോല സൂപ്പർഡീപ് ബോർഹോൾ ആണ്. സോവിയറ്റ് ശാസ്ത്രജ്ഞർ പതിറ്റാണ്ടുകളോളം രാപ്പകലില്ലാതെ അതികഠിനമായി ഡ്രിൽ ചെയ്ത ശേഷം ഒടുവിൽ അവർക്ക് ആ യന്ത്രങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും ഓഫ് ചെയ്യേണ്ടി വന്നു. അവർക്ക് എത്തിച്ചേരാൻ കഴിഞ്ഞ പരമാവധി ആഴം വെറും 12.2 കിലോമീറ്റർ മാത്രമായിരുന്നു. ഒരു സാധാരണ മനുഷ്യന്റെ അളവുകോലിൽ നോക്കുമ്പോൾ താഴേക്ക് 12.2 കിലോമീറ്റർ എന്നത് വലിയൊരു നേട്ടമായി തോന്നാം.

പക്ഷെ നേരത്തെ പറഞ്ഞ ആ ആപ്പിളിന്റെ ഉദാഹരണം മനസ്സിലേക്ക് ഒന്നുകൂടി കൊണ്ടുവരൂ. ഭൂമി ഒരു ആപ്പിൾ ആയിരുന്നെങ്കിൽ, മനുഷ്യൻ അവന്റെ സർവ്വ ശാസ്ത്രശക്തിയും ഉപയോഗിച്ച് തുരന്ന ആ ഏറ്റവും വലിയ കുഴി, ആ ആപ്പിളിന്റെ തൊലിയുടെ പകുതി കട്ടി പോലും തുളച്ചുപോയിട്ടില്ല. നമ്മൾ ആപ്പിളിന്റെ ഉള്ളിലെ മാംസളമായ ഭാഗത്ത് തൊട്ടിട്ടുപോലുമില്ല, അപ്പോഴാണ് അതിന്റെ കാമ്പിനെക്കുറിച്ച് നമ്മൾ വീമ്പുപറയുന്നത്. ഭൂമിയുടെ പുറംതോട് അഥവാ ക്രസ്റ്റ് എന്നത് ഭൂമിയുടെ ആകെ അളവിൽ വളരെ അപ്രധാനമായ ഒരു പുറംപാളി മാത്രമാണ്. ആ പുറംതോടിന് താഴെ ആയിരക്കണക്കിന് കിലോമീറ്ററുകൾ ആഴത്തിൽ തിളച്ചുമറിയുന്ന കൊടും ചൂടുള്ള പാറകളുടെ വലിയൊരു സമുദ്രമുണ്ട്, അതാണ് മാന്റിൽ. അതിനും താഴെ ദ്രവരൂപത്തിൽ തിളച്ചു കറങ്ങുന്ന ഇരുമ്പിന്റെ പുറം കോർ, ഏറ്റവും ഒടുവിൽ 6,300 കിലോമീറ്ററുകൾക്കപ്പുറം അത്യുഗ്രൻ മർദ്ദത്തിൽ ഉറച്ചുപോയ സോളിഡ് അയൺ കോർ. അപ്പോൾ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ആഴമുള്ള കടൽഗർത്തമായ മരിയാന ട്രെഞ്ച് പോലും ഈ പുറംതോടിൽ പറ്റിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു ചെറിയ തുള്ളി വെള്ളം മാത്രമാണ്. അങ്ങനെയെങ്കിൽ എന്തുകൊണ്ടാണ് റഷ്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് 12 കിലോമീറ്ററിൽ കൂടുതൽ താഴേക്ക് ഡ്രിൽ ചെയ്യാൻ കഴിയാതെ പോയത്. കാരണം ഈ ഗ്രഹം മനുഷ്യന്റെ കടന്നുകയറ്റത്തെ അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ നിഷ്കരുണം തള്ളിക്കളഞ്ഞു. ആ കുഴിയുടെ അടിത്തട്ടിലെ താപനില 180 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസിലേക്ക് ഉയർന്നപ്പോൾ, പാറകൾ പൊട്ടിപ്പോകുന്നതിന് പകരം ഉരുകിയ പ്ലാസ്റ്റിക് പോലെയും ചൂടായ ശർക്കരപ്പാവ് പോലെയും വഴങ്ങാൻ തുടങ്ങി. യന്ത്രങ്ങൾ ഡ്രിൽ ചെയ്തു മുന്നോട്ടുപോകുന്തോറും, അതിഭീമമായ ഭൂഗർഭ മർദ്ദത്തിൽ ആ പാറകൾ ഉരുകി ആ തുരങ്കത്തെ സ്വയം അടച്ചുകളഞ്ഞു. ബഹിരാകാശത്തെ ശൂന്യതയേക്കാൾ മനുഷ്യന് അപ്രാപ്യമാണ് സ്വന്തം ഭൂമിയുടെ ഉള്ളറകളിലെ ഈ കൊടും ചൂടും മർദ്ദവും. നമ്മൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ സർഫേസ് ഡ്വെല്ലേഴ്സ് മാത്രമാണ്. ഉരുകിയൊലിക്കുന്ന ഒരു ഭീമൻ തീഗോളത്തിന്റെ ഏറ്റവും പുറത്ത് ഉണങ്ങിപ്പിടിച്ച നേർത്ത പോറലിൽ ജീവൻ നിലനിർത്തുന്ന നിസ്സാര ജീവികൾ.

ഭൂമിയുടെ ഉള്ളിലേക്ക് പോകാൻ കഴിയില്ല എന്നത് നമ്മൾ കണ്ടു. മുകളിലേക്ക് നോക്കിയാൽ ആകാശം വെറും 100 കിലോമീറ്റർ മാത്രമുള്ള നേർത്ത ഒരു പാളിയുമാണ്. അങ്ങനെയാണെങ്കിൽ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോകുന്നത് വളരെ എളുപ്പമുള്ള ഒന്നായിരിക്കണമല്ലോ. ഹൈവേയിലൂടെ കാറോടിച്ച് ഒന്നോ രണ്ടോ മണിക്കൂർ കൊണ്ട് താണ്ടാവുന്ന ദൂരം മാത്രമാണ് ബഹിരാകാശമെങ്കിൽ, ഈ ഭൂമിയുടെ പിടിയിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ ശാസ്ത്രലോകം ഇത്രയധികം കഷ്ടപ്പെടുന്നത് എന്തിനാണ്. ഈ റോക്കറ്റുകൾ എന്തിനാണ് ഇത്രയും ഭീമാകാരമായ ടാങ്കുകളിൽ ടൺ കണക്കിന് ഇന്ധനം നിറച്ചു കൊണ്ടുപോകുന്നത്. അടുത്ത തവണ നിങ്ങൾ ഒരു റോക്കറ്റ് വിക്ഷേപണം തത്സമയം കാണുമ്പോൾ ആ പാത കൃത്യമായി നിരീക്ഷിക്കുക. അഗ്നിയും പുകയും തുപ്പി ആ റോക്കറ്റ് ആദ്യം കുത്തനെ മുകളിലേക്ക് ഉയരും. പക്ഷെ കുറച്ചു ദൂരം മുകളിലെത്തുമ്പോൾ വിചിത്രമായ ഒരു കാര്യം സംഭവിക്കും. ആ റോക്കറ്റ് നേരെ പോകുന്നത് നിർത്തി പതുക്കെ ചെരിഞ്ഞുതുടങ്ങും. തിരശ്ചീനമായി, അതായത് ഹൊറിസോണ്ടൽ ആയി അത് സഞ്ചരിക്കാൻ തുടങ്ങും. നമ്മുടെ തലച്ചോർ നമ്മോട് പറയുന്നത്, റോക്കറ്റുകൾ മുകളിലേക്ക് പോകുന്നത് ഭൂമിയുടെ ഗ്രാവിറ്റിയോട് പോരാടിയാണെന്നും, കുറെ ഉയരത്തിൽ എത്തിക്കഴിഞ്ഞാൽ ഗ്രാവിറ്റി തനിയെ സ്വിച്ച് ഓഫ് ആയിപ്പോകുമെന്നുമാണ്. ബഹിരാകാശം എന്നാൽ ഭൂഗുരുത്വാകർഷണം ഒട്ടുമില്ലാത്ത ഏതോ മാന്ത്രിക ലോകമാണെന്നാണ് നമ്മൾ സ്കൂൾതലം മുതൽ വിചാരിച്ചുവെച്ചിരിക്കുന്നത്.

എന്നാൽ അത് പൂർണ്ണമായും ശാസ്ത്രവിരുദ്ധമായ ഒരു ധാരണയാണ്. ഇന്റർനാഷണൽ സ്പേസ് സ്റ്റേഷൻ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന, ഭൂമിയിൽ നിന്ന് 400 കിലോമീറ്റർ ഉയരത്തിൽ പോലും ഭൂമിയുടെ ഗ്രാവിറ്റി വളരെ ശക്തമായി നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ഇപ്പോൾ നിങ്ങൾ ആ കസേരയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ നിങ്ങളുടെ ശരീരത്തിൽ അനുഭവപ്പെടുന്ന അതേ ഭൂഗുരുത്വാകർഷണത്തിന്റെ ഏകദേശം 90 ശതമാനവും ആ ഉയരത്തിൽ ഇപ്പോഴുമുണ്ട്. അതായത്, ഭൂമിയിൽ നിന്ന് 400 കിലോമീറ്റർ ഉയരമുള്ള ഒരു വലിയ കെട്ടിടം നിർമ്മിച്ച് അതിന്റെ മുകളിൽ നിന്ന് നിങ്ങൾ താഴേക്ക് ചാടിയാൽ, ഭൂമിയിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് വീഴുന്ന അതേ വേഗതയിൽ നിങ്ങൾ നിലംപതിക്കും. അങ്ങനെയെങ്കിൽ ആ സ്പേസ് സ്റ്റേഷനിലെ സഞ്ചാരികൾ വായുവിൽ ഒഴുകിനടക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്. അവർ ഭൂമിയിലേക്ക് വീഴാത്തത് എന്തുകൊണ്ടാണ്. കാരണം, റോക്കറ്റ് അവരെ വെറുതെ ഉയരത്തിൽ കൊണ്ടുപോയി നിർത്തുകയല്ല ചെയ്തത്, മറിച്ച് അത് തിരശ്ചീനമായി തിരിഞ്ഞ് ഭ്രാന്തമായ ഒരു വേഗത കൈവരിക്കുകയാണ് ചെയ്തത്. അന്തരീക്ഷം കടന്നുപോകാൻ വലിയ പ്രയാസമില്ല, എന്നാൽ അവിടെ തങ്ങിനിൽക്കുക എന്നതാണ് മനുഷ്യൻ ഇന്നുവരെ ചെയ്തിട്ടുള്ളതിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും ശ്രമകരമായ കാര്യം. കട്ടിയുള്ള വായുവിന്റെ ഘർഷണം കഴിഞ്ഞയുടൻ റോക്കറ്റ് ഒരു ഗ്രാവിറ്റി ടേൺ എടുക്കുന്നു. അത് ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിന് സമാന്തരമായി ചരിഞ്ഞ് ഭയാനകമായ ഒരു ഫോർവേഡ് സ്പീഡ് ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കുന്നു. ഭൂമിയുടെ ഭ്രമണപഥത്തിൽ വീഴാതെ നിൽക്കണമെങ്കിൽ ഒരു പേടകം മണിക്കൂറിൽ ഏകദേശം 28,000 കിലോമീറ്റർ വേഗതയിൽ കുതിക്കണം. ഈ വേഗതയിൽ ആ പേടകം യഥാർത്ഥത്തിൽ ഗ്രാവിറ്റി കാരണം നിരന്തരം ഭൂമിയിലേക്ക് വീണുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. എന്നാൽ അത് മുന്നോട്ട് പായുന്ന വേഗത അത്രയധികം വലുതായതുകൊണ്ട്, അത് താഴേക്ക് വീഴുന്ന അതേ നിരക്കിൽ ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലവും അതിൽ നിന്നും താഴേക്ക് വളഞ്ഞു മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കും. അവർ ഒഴുകിനടക്കുന്നത് ഗ്രാവിറ്റി ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് ഒരിക്കലും നിലംതൊടാതെ അവർ അനന്തമായി താഴേക്ക് വീണുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത് കൊണ്ടാണ്. ഇതൊരു ശാശ്വതമായ ഫ്രീ ഫോൾ ആണ്. ചുരുക്കിപ്പറഞ്ഞാൽ, ഓർബിറ്റ് എന്ന് പറയുന്നത് നിങ്ങൾ എത്തിച്ചേരുന്ന ഒരു സ്ഥലമല്ല, മറിച്ച് നിങ്ങൾ നേടിയെടുക്കുന്ന ഭ്രാന്തമായ ഒരു വേഗതയാണ്.

ഭൂമിയുടെ കഠിനമായ ബന്ധനങ്ങൾ ഭേദിച്ച് നമ്മൾ ആ ഭ്രമണപഥ വേഗത നേടിയെടുത്തു കഴിഞ്ഞാൽ, നമ്മൾ അടുത്തതായി നോക്കുന്നത് നമ്മുടെ ഏറ്റവും അടുത്ത സുഹൃത്തായ ചന്ദ്രനെയാണ്. ഓർബിറ്റിൽ എത്താൻ തന്നെ മണിക്കൂറിൽ 28,000 കിലോമീറ്റർ വേഗത വേണമെങ്കിൽ, യഥാർത്ഥത്തിൽ ആ ചന്ദ്രൻ എത്രമാത്രം അകലെയായിരിക്കും. നിങ്ങളുടെ പഴയ സയൻസ് പുസ്തകങ്ങളിലെ ചിത്രങ്ങൾ ഓർക്കുക. ചന്ദ്രനും ഭൂമിയും അടുത്തടുത്ത് സ്നേഹത്തോടെ നിൽക്കുന്ന ചിത്രങ്ങളാണ് എവിടെയും കാണാൻ കഴിയുക. ആ പേപ്പറിന്റെ വലിപ്പത്തിൽ ഒതുക്കാൻ വേണ്ടി ചിത്രകാരന്മാർ അങ്ങനെ വരച്ചുണ്ടാക്കിയതാണ്. പക്ഷെ ആ ചിത്രങ്ങൾ പ്രപഞ്ചത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ കാഴ്ചപ്പാടിനെ പാടേ വികൃതമാക്കി. ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ചന്ദ്രനിലേക്കുള്ള ശരാശരി ദൂരം എന്നത് 384,400 കിലോമീറ്ററാണ്. ഈ വലിയ സംഖ്യ നമ്മുടെ തലച്ചോറിന് പെട്ടെന്ന് മനസ്സിലാകില്ല, അതിനാൽ നമുക്കിത് മറ്റൊരു രീതിയിൽ ചിന്തിക്കാം. നമ്മുടെ സൗരയൂഥത്തിലെ ബാക്കി എല്ലാ ഗ്രഹങ്ങളെയും—ബുധൻ, ശുക്രൻ, ചൊവ്വ, വ്യാഴം, ശനി, യുറാനസ്, നെപ്റ്റ്യൂൺ എന്നിവയെ മുഴുവൻ—ഭൂമിക്കും ചന്ദ്രനും ഇടയിലുള്ള ആ ശൂന്യതയിൽ വരിവരിയായി ചേർത്തുവെച്ചാൽ പോലും, അവയെല്ലാം അവിടെ കൃത്യമായി കൊള്ളും. എന്നിട്ടും അവിടെ കുറച്ചു സ്ഥലം ബാക്കി കിടക്കും.

ചന്ദ്രൻ അത്രമേൽ ഒറ്റപ്പെട്ട ഒരു ലോകമാണ്. ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ചന്ദ്രനിലേക്ക് ഒരു നീണ്ട ഹൈവേ നിർമ്മിച്ച് നിങ്ങൾ നിർത്താതെ കാറോടിച്ചു പോയാൽ, മണിക്കൂറിൽ നൂറ് കിലോമീറ്റർ വേഗതയിൽ പോയാൽ പോലും അവിടെയെത്താൻ അഞ്ചു മാസത്തിലധികം സമയമെടുക്കും. ഒരു വലിയ ബോയിംഗ് വിമാനത്തിൽ പറന്നാൽ തുടർച്ചയായി മൂന്നാഴ്ച വേണം. മനുഷ്യചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും കരുത്തുറ്റ സാറ്റേൺ റോക്കറ്റിലേറി യാത്ര ചെയ്ത അപ്പോളോ സഞ്ചാരികൾക്ക് പോലും രാപ്പകലില്ലാതെ ആ കൊടുംശൂന്യതയിലൂടെ മൂന്ന് മുഴുവൻ ദിവസങ്ങൾ സഞ്ചരിക്കേണ്ടി വന്നു. ഈ പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വേഗതയായ പ്രകാശത്തിന് പോലും ചന്ദ്രനിലെത്താൻ 1.3 സെക്കൻഡ് വേണം. അപ്പോളോ ദൗത്യത്തിൽ നീൽ ആംസ്ട്രോങ്ങിനോട് ഭൂമിയിൽ നിന്ന് സംസാരിച്ചപ്പോൾ, ശബ്ദസന്ദേശം ചന്ദ്രനിലെത്താൻ ഒന്നര സെക്കൻഡും മറുപടി തിരികെ വരാൻ വീണ്ടും അത്രയും സമയവും എടുത്തിരുന്നു. ഇന്ന് രാത്രി നിങ്ങൾ മുകളിലേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ, സൗരയൂഥത്തിലെ മുഴുവൻ ലോകങ്ങളെയും വിഴുങ്ങാൻ പോന്നത്ര വലിയൊരു മഹാശൂന്യതയ്ക്ക് അപ്പുറത്താണ് ആ ചന്ദ്രൻ നിൽക്കുന്നത് എന്ന് ഓർക്കുക.

ഇത് നമ്മെ കൂടുതൽ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന മറ്റൊരു ചിന്തയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. നമ്മുടെ ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള അയൽക്കാരൻ പോലും ഇത്രയും വലിയൊരു വിടവിന് അപ്പുറത്താണെങ്കിൽ, ബാക്കിയുള്ള സൗരയൂഥം എത്രമാത്രം ശൂന്യമായിരിക്കും. സയൻസ് ഫിക്ഷൻ സിനിമകളിൽ ഗ്രഹങ്ങൾ തിങ്ങിപ്പാർക്കുന്ന ഒരു തിരക്കേറിയ നഗരം പോലെയാണ് സൗരയൂഥത്തെ കാണിക്കാറുള്ളത്. എന്നാൽ യാഥാർഥ്യം അങ്ങേയറ്റം ഭയാനകമാണ്. നമ്മുടെ സൗരയൂഥം കൊടും ശൂന്യതയാൽ നിർമ്മിതമാണ്. ഇത് ശരിക്കും ബോധ്യപ്പെടാൻ മറ്റൊരു സ്കെയിൽ മോഡൽ മനസ്സിൽ കാണാം. നമ്മുടെ ഭൂമിയെ നിങ്ങളുടെ കയ്യിലിരിക്കുന്ന ഒരു ചെറിയ മാർബിളിന്റെ വലുപ്പത്തിലേക്ക് മാറ്റുക. ഈ അളവിൽ ചന്ദ്രൻ എന്ന് പറയുന്നത് നിങ്ങളുടെ വിരലിൽ നിന്ന് വെറും ഒരടി മാറിയിരിക്കുന്ന ഒരു ചെറിയ കടുക് മണിയാണ്. അങ്ങനെയെങ്കിൽ സൂര്യൻ എവിടെയായിരിക്കും. സൂര്യൻ ഒരു വലിയ ഡൈനിംഗ് ടേബിളിന്റെ അത്രയും വലിപ്പമുള്ള ഒരു ഗോളമായിരിക്കും. പക്ഷെ അത് വെക്കേണ്ടത് നിങ്ങളുടെ മുറിയിലല്ല, നിങ്ങളുടെ വീടിന്റെ തെരുവും കഴിഞ്ഞ് 150 മീറ്റർ അകലെയാണ് ആ ടേബിൾ സ്ഥാപിക്കേണ്ടത്. അടുത്ത ഗ്രഹമായ ചൊവ്വ എന്നത് മറ്റൊരു ചെറിയ കുഞ്ഞൻ മാർബിളാണ്, അത് കണ്ടെത്താൻ നിങ്ങൾ ഭൂമിയിൽ നിന്നും വീണ്ടും 75 മീറ്റർ മുന്നോട്ട് നടക്കണം. അപ്പോൾ ഗ്രഹങ്ങളുടെ രാജാവായ വ്യാഴമോ. വ്യാഴത്തിലെത്താൻ നിങ്ങൾ ആ പ്രദേശം തന്നെ വിട്ടുപോകണം. സൂര്യൻ ഇരിക്കുന്ന ആ മേശയിൽ നിന്നും ഏതാണ്ട് 750 മീറ്റർ, അതായത് മുക്കാൽ കിലോമീറ്ററോളം നടക്കണം. അത്രയും ദൂരം പോയി നോക്കിയാൽ ആ വലിയ വ്യാഴം വെറുമൊരു ഗ്രേപ്പ് ഫ്രൂട്ടിന്റെ വലിപ്പമേ കാണൂ. സുന്ദരമായ വളയങ്ങളുള്ള ശനിഗ്രഹം സൂര്യനിൽ നിന്ന് ഒന്നര കിലോമീറ്റർ അകലെ ഇരിക്കുന്ന ഒരു ചെറിയ ഓറഞ്ചാണ്. യുറാനസ് മൂന്ന് കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള ഒരു ചെറിയ ആപ്പിളാണ്. ഏറ്റവും അവസാനത്തെ ഗ്രഹമായ നെപ്റ്റ്യൂണിൽ എത്തണമെങ്കിൽ നിങ്ങൾ സൂര്യനിൽ നിന്ന് അഞ്ച് കിലോമീറ്ററോളം ദൂരം നടക്കേണ്ടി വരും. ആ ദൂരത്ത് അതിന്റെ വലിപ്പമോ, വെറുമൊരു ചെറുനാരങ്ങയുടെ അത്രയും മാത്രം. ഗ്രഹങ്ങൾ അടുത്തടുത്തു നിൽക്കുന്ന ഒരു കുടുംബമല്ല നമ്മുടെ സൗരയൂഥം. ആലോചിക്കാൻ പോലും കഴിയാത്തത്ര ദൂരത്തിൽ ചിതറിക്കിടക്കുന്ന കുറച്ചു പാറപ്പൊട്ടുകളും വാതകക്കൂട്ടങ്ങളും മാത്രമുള്ള, അതിവിശാലമായ, തണുത്തുറഞ്ഞ അന്ധകാരമാണത്. സൂര്യന്റെ പ്രകാശത്തിന് പോലും നെപ്റ്റ്യൂണിൽ ചെന്നെത്താൻ നാല് മണിക്കൂറിലധികം സമയം വേണം. മണിക്കൂറിൽ അറുപത്തൊന്നായിരം കിലോമീറ്റർ വേഗതയിൽ പാഞ്ഞുപോയ വോയേജർ പേടകത്തിന് സൗരയൂഥത്തിന്റെ അതിർത്തിയിൽ എത്താൻ മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടിലധികം സഞ്ചരിക്കേണ്ടി വന്നു.

നമ്മുടെ സൗരയൂഥം ഇത്രയും വലുതാണെങ്കിൽ, രാത്രി കാണുന്ന നക്ഷത്രസമുദ്രത്തിൽ ഇതിന്റെ സ്ഥാനം എന്താണ്. നമ്മുടെ സ്കെയിൽ മോഡലിൽ ഗ്രഹങ്ങൾ കിലോമീറ്ററുകളുടെ അകലത്തിലാണ് ഇരിക്കുന്നതെങ്കിൽ, അടുത്ത നക്ഷത്രത്തിലേക്ക് എത്ര ദൂരമുണ്ടാകും. നമുക്ക് സൗരയൂഥത്തെ ഒന്നുകൂടി ചെറുതാക്കി നോക്കാം. കത്തുന്ന സൂര്യൻ മുതൽ അതിവിദൂരതയിലുള്ള നെപ്റ്റ്യൂൺ വരെയുള്ള മുഴുവൻ സൗരയൂഥത്തെയും ചുരുക്കി നിങ്ങളുടെ കയ്യിലുള്ള ഒരു ചെറിയ നാണയത്തിന്റെ വലിപ്പത്തിലേക്ക് മാറ്റുക. ഈ സങ്കല്പത്തിൽ സൂര്യനും ഗ്രഹങ്ങളുമെല്ലാം ആ ലോഹത്തിനുള്ളിലെ കണ്ണിൽ കാണാത്ത ആറ്റങ്ങൾ മാത്രമാണ്. അങ്ങനെയെങ്കിൽ നമുക്ക് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള നക്ഷത്രമായ ആൽഫ സെന്റോറി എവിടെയായിരിക്കും ഇരിക്കുക. നമ്മുടെ സൗരയൂഥം ഒരു മൈതാനത്ത് കിടക്കുന്ന ഒരു ചെറിയ കോയിൻ ആണെങ്കിൽ, അടുത്ത നക്ഷത്രത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന കോയിൻ വെക്കേണ്ടത് രണ്ട് വലിയ ഫുട്ബോൾ സ്റ്റേഡിയങ്ങൾക്കപ്പുറത്താണ്. ആ രണ്ട് കോയിനുകൾക്കിടയിൽ ഉള്ളത് തണുത്തുറഞ്ഞ നക്ഷത്രാന്തര ശൂന്യത അല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമല്ല. നമ്മുടെ ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള അയൽക്കാരന്റെ അവസ്ഥയാണിത്. നമ്മുടെ സ്വന്തം ക്ഷീരപഥം അഥവാ മിൽക്കിവേ ഗ്യാലക്സി എന്നത് നൂറുകണക്കിന് ബില്യൺ നക്ഷത്രങ്ങൾ കറങ്ങുന്ന പ്രകാശത്തിന്റെ ഒരു മഹാചക്രമാണ്. ഈ ഗ്യാലക്സിയിലെ നക്ഷത്രങ്ങളെ ഇത്തരത്തിൽ കോയിനുകളായി വെക്കണമെങ്കിൽ, അമേരിക്കൻ വൻകരയോളം വലിപ്പമുള്ള ഒരു വലിയ മാപ്പിൽ കോയിനുകൾ നിരത്തിവെക്കേണ്ടി വരും. ചന്ദ്രനിലേക്ക് ഒരു സെക്കൻഡ് കൊണ്ടും നെപ്റ്റ്യൂണിലേക്ക് മണിക്കൂറുകൾ കൊണ്ടും എത്തുന്ന പ്രകാശത്തിന് അടുത്ത നക്ഷത്രത്തിലെത്താൻ നാല് വർഷത്തിലധികം വേണം. ആ ഗ്യാലക്സി മുഴുവൻ കുറുകെ കടക്കണമെങ്കിൽ പ്രകാശം ഒരു ലക്ഷം വർഷങ്ങൾ തുടർച്ചയായി സഞ്ചരിക്കണം. നിങ്ങൾ ഒരു കാറെടുത്ത് ഏറ്റവും അടുത്ത നക്ഷത്രത്തിലേക്ക് യാത്ര തിരിച്ചാൽ, നാല് കോടി എൺപത് ലക്ഷം വർഷങ്ങൾ നിങ്ങൾ ആ സ്റ്റിയറിംഗിൽ തന്നെ ഇരിക്കേണ്ടിവരും. രാത്രി ആകാശത്ത് നിങ്ങൾ കാണുന്ന ആയിരക്കണക്കിന് നക്ഷത്രങ്ങൾ നമ്മുടെ തൊട്ടടുത്ത പ്രദേശത്ത് തിളങ്ങുന്ന കുറച്ചു അയൽക്കാർ മാത്രമാണ്. ഗ്യാലക്സിയുടെ ബഹുഭൂരിഭാഗവും ആ ഭീമമായ അകലത്തിന്റെ ഇരുട്ടിൽ മറഞ്ഞു കിടക്കുകയാണ്. ഇനി ഓർക്കുക, നൂറുകണക്കിന് ബില്യൺ നക്ഷത്രങ്ങളുള്ള ഈ മിൽക്കിവേ ഗ്യാലക്സി എന്നത്, ഈ പ്രപഞ്ചത്തിൽ ഒഴുകിനടക്കുന്ന അനേകായിരം കോടി ഗ്യാലക്സികളിൽ ഒന്നു മാത്രമാണ്.

ഇത് നമ്മെ ഏറ്റവും നിർണ്ണായകമായ ആ അന്തിമ ചിന്തയിലേക്ക് നയിക്കുകയാണ്. ഈ പ്രപഞ്ചം ഇത്രയധികം വലുതാണെങ്കിൽ, അതിൽ മനുഷ്യനായ നമ്മുടെ സ്ഥാനം എന്താണ്. നമ്മൾ ഇതുവരെ കണ്ട കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിൽ ഒന്നുകൂടി പിറകോട്ടു ചിന്തിച്ചു നോക്കൂ. പരന്നതാണെന്ന് തോന്നിക്കുന്ന ഒരു പാറക്കഷ്ണത്തിൽ കുടുങ്ങിക്കിടക്കുന്ന അതിസൂക്ഷ്മ ജീവികളാണ് നമ്മൾ. കടലാസ് പോലെ നേർത്ത ഒരു വായുവിന്റെ കുമിളയ്ക്കുള്ളിൽ ശ്വാസമെടുത്ത്, വിജനമായ ഒരു സൗരയൂഥത്തിലെ പൊടിപടലത്തിൽ നാം ഒഴുകിനടക്കുന്നു. ആ സൗരയൂഥം ഒരു വൻകരയോളം വലിപ്പമുള്ള ഗ്യാലക്സിയിലെ വെറുമൊരു ചെറിയ കോയിൻ മാത്രമാണ്. ആ ഗ്യാലക്സിയാകട്ടെ, പ്രപഞ്ചമെന്ന മഹാസമുദ്രത്തിലെ ഒരു ചെറിയ നീർപ്പോള മാത്രമാണ്. നിങ്ങളുടെ തലച്ചോറിന് ചിന്തിക്കാൻ കഴിയുന്നതിലും എത്രയോ മടങ്ങ് ചെറുതാണ് നാം ഓരോരുത്തരും. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളുടെ ചരിത്രവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, ഒരു കണ്ണിമവെട്ടുന്ന സമയം മാത്രമാണ് മനുഷ്യന്റെ ആയുസ്സ്.

പക്ഷെ രാത്രിയിൽ ആകാശത്തേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ, ഈ ഭീമാകാരമായ വലുപ്പം കണ്ട് നിങ്ങൾ ഒരിക്കലും അപകർഷതാബോധം തോന്നരുത്. വലുപ്പമാണ് ഏറ്റവും വലിയ കാര്യം എന്ന തെറ്റായ ചിന്തയിൽ നിങ്ങൾ വീണുപോകരുത്. കാരണം, ഈ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ശൂന്യതയ്ക്ക് അതിമനോഹരമായ മറ്റൊരു വശമുണ്ട്. നിലവിൽ ശാസ്ത്രത്തിന് അറിയാവുന്നിടത്തോളം, ഈ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ജീവനില്ലാത്ത പാറകളും, കത്തുന്ന വാതകങ്ങളും, മരവിപ്പിക്കുന്ന ശൂന്യതയും മാത്രമാണ്. അത് ഭീമാകാരമാണ്, പക്ഷെ അതിന് സ്വന്തമായി ബോധമില്ല, അത് അന്ധമാണ്. എന്നാൽ ഇവിടെ, അതിവിശാലമായ ഒരു ഗ്യാലക്സിയുടെ ശാന്തമായ ഒരു മൂലയിൽ കറങ്ങുന്ന ഈ ചെറിയ നീല ഗ്രഹത്തിൽ, പ്രപഞ്ചം അസാധ്യമായ ഒരു കാര്യം ചെയ്തു കാണിച്ചിരിക്കുകയാണ്. അത് കണ്ണുതുറന്ന് ഉറക്കമുണർന്നിരിക്കുന്നു. നിങ്ങളുടെ ശരീരത്തിലുള്ള കാർബണും രക്തത്തിലെ ഇരുമ്പും ശ്വാസത്തിലെ ഓക്സിജനുമെല്ലാം എവിടെ നിന്നാണ് ഉണ്ടായത് എന്ന് ചിന്തിച്ചിട്ടുണ്ടോ. കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് എവിടെയോ പൊട്ടിത്തെറിച്ച അതിപുരാതന നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഉള്ളറകളിൽ വെന്തുരുകി ഉണ്ടായതാണ് ആ ആറ്റങ്ങൾ. ആ നക്ഷത്രാവശിഷ്ടങ്ങൾ ശൂന്യതയിലേക്ക് ചിതറിത്തെറിച്ചു, കാലക്രമേണ ഗ്രാവിറ്റിയുടെ കരുത്തിൽ അവ വീണ്ടും കൂടിച്ചേർന്നു. ഒടുവിൽ അവ അതിസങ്കീർണ്ണമായ ഒരു ജീവന്റെ രൂപമായി മാറി—എത്രത്തോളം വിസ്മയകരമായ മാറ്റമാണെന്ന് വെച്ചാൽ, ആ ജീവന് ഇന്ന് ആകാശത്തേക്ക് നോക്കി താൻ എവിടെ നിന്നാണ് വന്നതെന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കുന്നുണ്ട്. നമ്മുടെ ശരീരത്തിന്റെ വലിപ്പം ഈ പ്രപഞ്ചത്തിൽ വെറുമൊരു പൂജ്യത്തിന് തുല്യമായിരിക്കാം. പക്ഷെ ഈ യൂണിവേഴ്സിനെ അളക്കാനും അതിന്റെ നിയമങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കാനും നമുക്കുള്ള ആ കഴിവ് നമ്മെ പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഏറ്റവും അസാധാരണമായ പ്രതിഭാസമാക്കുന്നു. സ്വന്തം സൗന്ദര്യം കണ്ട് അത്ഭുതപ്പെടാൻ ഈ പ്രപഞ്ചം ഒടുവിൽ തുറന്ന കണ്ണുകളാണ് നമ്മൾ. സ്പേസിന്റെ വിശാലതയിലെ ഏറ്റവും അത്ഭുതകരമായ സൃഷ്ടി ഒരു തമോഗർത്തമോ കത്തുന്ന നക്ഷത്രങ്ങളോ അല്ല, മറിച്ച് അവയെ അളന്നു തിട്ടപ്പെടുത്താൻ കഴിവുള്ള മനുഷ്യന്റെ ഈ ചെറിയ മനസ്സാണ്.

പ്രശസ്ത ശാസ്ത്രജ്ഞനായ കാൾ സാഗൻ പറഞ്ഞതുപോലെ, പ്രപഞ്ചത്തിന് തന്നെത്തന്നെ അറിയാൻ വേണ്ടി അത് സ്വയം കണ്ടെത്തിയ ഒരു വഴിയാണ് മനുഷ്യൻ. ശൂന്യതയിൽ അലഞ്ഞുതിരിഞ്ഞിരുന്ന ജഡപദാർത്ഥങ്ങൾ ചേർന്നുണ്ടായ ഒരു ജീവി പെട്ടെന്ന് ഒരു ദിവസം കണ്ണ് തുറന്ന് "ഞാൻ ആരാണ്?" എന്ന് സ്വയം ചോദിക്കുന്ന ആ നിമിഷമാണ് മനുഷ്യന്റെ ജനനം. നിങ്ങളുടെ ഓരോ ശ്വാസത്തിലും ഉള്ളത് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ചരിത്രമാണ്. നമ്മൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ നടക്കുകയും സംസാരിക്കുകയും ചിന്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന നക്ഷത്രങ്ങൾ തന്നെയാണ്.

ഇനി നമുക്ക് ആദ്യം തുടങ്ങിയ ആ മുറിയിലേക്ക് തന്നെ തിരികെ വരാം. ഇപ്പോൾ നിങ്ങൾ ഇരിക്കുന്ന ആ കസേരയിലേക്കും നിങ്ങളുടെ മുന്നിലുള്ള ചായക്കപ്പിലേക്കും ഒന്ന് നോക്കൂ. കുറച്ചു മുൻപ് കണ്ടതുപോലെയല്ല ഇപ്പോൾ നിങ്ങൾക്ക് അത് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. കാരണം നിങ്ങൾക്കറിയാം, ആ കപ്പും കസേരയും നിങ്ങളുടെ വിരലുകളുമെല്ലാം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് അതിവിദൂരമായ ഏതോ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തിൽ പാകപ്പെട്ട അതേ അസംസ്കൃത വസ്തുക്കൾ കൊണ്ടാണ്. നമ്മൾ ജീവിക്കുന്ന ഓരോ നിമിഷവും ഈ പ്രപഞ്ച യാഥാർഥ്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. നമ്മുടെ തലച്ചോറ് നമ്മോട് കള്ളം പറയുന്നു എന്ന് നമ്മൾ തുടക്കത്തിൽ പറഞ്ഞിരുന്നു. അത് സത്യമാണ്. ദൂരങ്ങളും വലുപ്പങ്ങളും അളക്കുന്നതിൽ അത് നമ്മെ നിരന്തരം കബളിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. പക്ഷെ സൂക്ഷ്മമായി ചിന്തിച്ചാൽ അതൊരു വലിയ അനുഗ്രഹമാണ്. കാരണം നമ്മൾ ജീവിക്കുന്ന ഈ ഭീകരമായ ശൂന്യതയെയും അതിന്റെ ഭീമാകാരമായ സ്കെയിലുകളെയും ഓരോ നിമിഷവും നമ്മുടെ ബോധം നേരിട്ട് അനുഭവിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ, മനുഷ്യന് ഒരിക്കലും സ്വസ്ഥമായി ജീവിക്കാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു. ആ ഭയാനകമായ യാഥാർഥ്യത്തിൽ നിന്ന് നമ്മെ സംരക്ഷിക്കാൻ നമ്മുടെ മനസ്സ് തീർത്ത ഒരു സുരക്ഷാ കവചമാണ് നമ്മൾ കാണുന്ന ഈ പരന്ന, സുരക്ഷിതമായ ലോകം. തലച്ചോറ് ആ കള്ളം പറയുന്നത് കൊണ്ടാണ് നമുക്ക് ജോലിക്ക് പോകാനും, പ്രിയപ്പെട്ടവരോട് സ്നേഹത്തോടെ സംസാരിക്കാനും, ഒരു കപ്പ് കാപ്പി ആസ്വദിച്ചു കുടിക്കാനും സാധിക്കുന്നത്. ആ ലളിതമായ സുരക്ഷിതത്വത്തിൽ നിന്നുകൊണ്ട് തന്നെ, സ്വന്തം ചിന്താശേഷി കൊണ്ട് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ അറ്റം വരെ സഞ്ചരിക്കാൻ കഴിയുന്നു എന്നതാണ് മനുഷ്യന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സൂപ്പർപവർ.

അതുകൊണ്ട് ഇനി രാത്രിയിൽ ആകാശത്തേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ ആ ഭീമമായ ഇരുട്ടിനെയോ നിശബ്ദതയെയോ കണ്ട് ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല. നാം വളരെ ചെറിയവരാണെന്ന് ഓർത്ത് ദുഃഖിക്കേണ്ടതുമില്ല. മറിച്ച്, എത്രത്തോളം അപൂർവ്വവും വിലപ്പെട്ടതുമായ ഒരു അത്ഭുതമാണ് നാം ഓരോരുത്തരും എന്ന് ഓർത്ത് അഭിമാനിക്കുക. ഇത്രയും വലിയൊരു കോസ്മിക് തിയേറ്ററിൽ, ഇത്രയും വിശാലമായ പ്രപഞ്ച സ്റ്റേജിൽ, വെളിച്ചമെല്ലാം തെളിയിച്ചു വെച്ച് പ്രകൃതി ഒരുക്കിവെച്ചിരിക്കുന്ന ഒരേയൊരു പ്രേക്ഷകൻ നമ്മളാണ്. ഈ വിസ്മയക്കാഴ്ച ആസ്വദിക്കാനും അത് മനസ്സിലാക്കാനും ഈ നിമിഷം ഈ ലോകത്ത് നമ്മൾ മാത്രമേയുള്ളൂ. ഈ ഭൂമിയിൽ നിങ്ങൾ ജീവിക്കുന്ന ഓരോ ദിവസവും, നിങ്ങൾ എടുക്കുന്ന ഓരോ ശ്വാസവും, ശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഭാഷയിൽ പറഞ്ഞാൽ, അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ ഒരു കോസ്മിക് മിറാക്കിൾ ആണ്. സംഭവിക്കാൻ യാതൊരു സാധ്യതയുമില്ലാതിരുന്നിട്ടും സംഭവിച്ചുപോയ ഏറ്റവും സുന്ദരമായ ഒരു മഹാത്ഭുതം.