പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പ് മനുഷ്യൻ തൊട്ടറിഞ്ഞ ചരിത്രം

2015 സെപ്റ്റംബർ 14-ന്റെ ആ പുലർച്ചെയിലേക്ക് നമുക്കൊന്ന് പോയി നോക്കാം. അമേരിക്കയുടെ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത കോണുകളിലായി, ഒന്ന് വാഷിംഗ്ടണിലും മറ്റൊന്ന് അവിടുന്ന് മൂവായിരത്തിലധികം കിലോമീറ്ററുകൾ ദൂരെയുള്ള ലൂയിസിയാനയിലുമായി, അത്യാധുനികമായ രണ്ട് ഭീമൻ പരീക്ഷണശാലകൾ തികച്ചും ശാന്തമായി പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നു. കൃത്യമായി പറഞ്ഞാൽ വെറും ഏഴ് മില്ലിസെക്കൻഡുകളുടെ വ്യത്യാസത്തിൽ, തികച്ചും സമാനമായ ഒരേയൊരു വിചിത്ര സിഗ്നൽ ഈ രണ്ട് യന്ത്രങ്ങളും ഒരുപോലെ ഒപ്പിയെടുത്തു. നിങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ചാൽ മനസ്സിലാകും, അന്ന് രാവിലെ ലോകത്തുള്ള ഒരു ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനും ടെലിസ്കോപ്പ് വാനിലേക്ക് തിരിച്ച് അത്ഭുതകരമായ ഒന്നും തന്നെ കണ്ടിരുന്നില്ല. ബഹിരാകാശത്തുള്ള ഒരു ക്യാമറയിലും പ്രകാശത്തിന്റെ നേർത്തൊരു തരിപോലും പതിഞ്ഞില്ല. കാരണം ആകാശത്ത് അന്ന് കണ്ണുകൊണ്ട് കാണാൻ തക്കവണ്ണം യാതൊന്നും സംഭവിച്ചിരുന്നില്ല എന്നതാണ് സത്യം. എന്നാൽ മനുഷ്യന്റെ കണ്ണുകൾക്ക് കാണാൻ കഴിയാത്ത ഏതോ ഒരജ്ഞാത ലോകത്ത്, നൂറുകോടിയിലധികം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് നടന്ന അവിശ്വസനീയമായ ഒരു മഹാദുരന്തത്തെയാണ് ആ നിമിഷം നമ്മുടെ യന്ത്രങ്ങൾ തൊട്ടറിഞ്ഞത്. നമ്മുടെ സ്വന്തം സൂര്യനേക്കാൾ മുപ്പതും നാൽപ്പതും മടങ്ങ് ഭാരമുള്ള രണ്ട് ഭീമാകാരമായ ബ്ലാക്ക് ഹോളുകൾ, പ്രകാശത്തിന്റെ ഒരു തുള്ളിപോലുമില്ലാത്ത കട്ട ഇരുട്ടിൽ, പ്രകാശവേഗതയോട് കിടപിടിക്കുന്ന വേഗത്തിൽ പരസ്പരം വലംവെച്ച് വന്ന് വൻശക്തിയോടെ കൂട്ടിയിടിച്ച ഒരു സംഭവം.

ബ്ലാക്ക് ഹോളുകൾ എന്ന് പറയുന്നത് തന്നെ പ്രകാശത്തെപ്പോലും പുറത്തുവിടാതെ ഉള്ളിലേക്ക് വലിച്ചെടുക്കുന്ന ഒന്നായതുകൊണ്ട്, അവ തമ്മിൽ കൂട്ടിമുട്ടുമ്പോൾ അവിടെ യാതൊരു വെളിച്ചവും ഉണ്ടാവില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഭൂമിയിൽ വന്നിടിച്ചത് നമ്മൾ ടെലിസ്കോപ്പിലൂടെ കാണുന്ന സാധാരണ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ചിത്രമായിരുന്നില്ല. മറിച്ച് അതൊരു ഓളമായിരുന്നു, നമ്മളൊക്കെ നിലനിൽക്കുന്ന ഈ സ്പേസിൽ അഥവാ സ്ഥലകാലത്തിൽ തന്നെയുണ്ടായ ഒരു വിറയൽ. ആ തരംഗം എത്രത്തോളം ചെറുതായിരുന്നു എന്ന് കേട്ടാൽ നിങ്ങൾ ശരിക്കും അത്ഭുതപ്പെട്ടുപോകും. നാല് കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള പൂർണ്ണമായ ശൂന്യതയിലൂടെ ആ ഓളം കടന്നുപോയപ്പോൾ, അവിടെയുണ്ടായ ദൂരത്തിന്റെ മാറ്റം എന്നത് ഒരൊറ്റ പ്രോട്ടോണിന്റെ വണ്ണത്തേക്കാൾ എത്രയോ ചെറുതായിരുന്നു. നിങ്ങൾ ആലോചിച്ചു നോക്കണം, ആ മാറ്റം ഒരു മില്ലിമീറ്ററോ ഒരു മൈക്രോമീറ്ററോ അല്ല, നമ്മുടെ തലമുടിയുടെ പതിനായിരത്തിലൊന്ന് വണ്ണമല്ല, എന്തിനേറെ ഒരു ആറ്റത്തിന്റെ പോലും വലിപ്പമില്ല. ഒരു ആറ്റത്തിന്റെ ഉള്ളിലിരിക്കുന്ന ന്യൂക്ലിയസിലെ അതിസൂക്ഷ്മ കണികയായ പ്രോട്ടോണിനേക്കാൾ ചെറിയൊരു ഇളക്കമാണ് ഈ ഭീമൻ യന്ത്രം കൃത്യമായി അളന്നെടുത്തത്. ഇത്രയും ചെറിയൊരു മാറ്റം അളക്കാൻ മാത്രം കൃത്യതയുള്ള ഒരു ഉപകരണം മനുഷ്യൻ എങ്ങനെ ഉണ്ടാക്കിയെടുത്തു എന്ന് ചിന്തിക്കുന്നതിന് മുൻപ്, നമ്മൾ സ്വയം ചോദിക്കേണ്ട വളരെ അടിസ്ഥാനപരമായ മറ്റൊരു ചോദ്യമുണ്ട്, ശൂന്യാകാശം എന്ന് നമ്മൾ വിളിക്കുന്ന ഈ വെറും വെളിമ്പ്രദേശത്തിന് എന്തിനാണ് ഇങ്ങനെയൊന്ന് ഇളകേണ്ടി വരുന്നത്?

ഈ രഹസ്യം പൂർണ്ണമായി മനസ്സിലാകണമെങ്കിൽ നമ്മൾ ചരിത്രത്തിലേക്ക് കുറച്ചുകൂടി പുറകോട്ട് നടക്കണം. മനുഷ്യൻ ആദ്യമായി തലയുയർത്തി രാത്രിയിലെ ആകാശത്തേക്ക് നോക്കിയ കാലം മുതൽ പ്രപഞ്ചത്തെക്കുറിച്ച് പഠിക്കാൻ നമുക്ക് ഒരേയൊരു വഴി മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ, പ്രകാശത്തെ നോക്കുക എന്നത് മാത്രം. നമ്മൾ കണ്ട ഓരോ നക്ഷത്രവും ഗാലക്സിയും നമ്മളിലേക്ക് എത്തിയത് പ്രകാശകിരണങ്ങളായിട്ടാണ്. ആദ്യം നഗ്നനേത്രങ്ങൾ കൊണ്ടും പിന്നീട് വലിയ ഒപ്റ്റിക്കൽ ടെലിസ്കോപ്പുകൾ വഴിയും നമ്മൾ ആകാശവിസ്മയങ്ങൾ കണ്ടു. കാലം മുന്നോട്ടുപോയപ്പോൾ പ്രകാശത്തിന് പുറമെ കണ്ണിൽ കാണാത്ത റേഡിയോ തരംഗങ്ങളും എക്സ് റേകളും ഗാമാ റേകളും പിടിച്ചെടുക്കാൻ കഴിയുന്ന ഡിറ്റക്ടറുകൾ നമ്മൾ ഉണ്ടാക്കി. എന്നാൽ ഇതിനെല്ലാം വലിയൊരു പരിമിതിയുണ്ടായിരുന്നു. പ്രപഞ്ചത്തിലുള്ള ഏതെങ്കിലും ഒരു വസ്തു പ്രകാശമോ മറ്റ് ഇലക്ട്രോമാഗ്നറ്റിക് തരംഗങ്ങളോ പുറത്തുവിടുകയോ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്താൽ മാത്രമേ അത് അവിടെയുണ്ടെന്ന് നമുക്ക് അറിയാൻ കഴിയുമായിരുന്നുള്ളൂ. ഒരു വസ്തു ഇരുണ്ടതാണെങ്കിൽ, അത് യാതൊന്നും പുറത്തുവിടുന്നില്ലെങ്കിൽ, അത് നമ്മളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം പ്രപഞ്ചത്തിൽ ഇല്ലാത്തതിന് തുല്യമായിരുന്നു. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ശാസ്ത്രലോകം ബ്ലാക്ക് ഹോളുകളെ കണക്കുകൂട്ടലുകളിൽ മാത്രം ഒതുക്കിനിർത്തിയതും ഇതുകൊണ്ടാണ്. അവയ്ക്ക് ചുറ്റുമുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളെയും വാതകങ്ങളെയും അവ വിഴുങ്ങുന്നത് കണ്ട് മാത്രം നമ്മൾ ഊഹിച്ചെടുത്തിരുന്ന അദൃശ്യമായ ചില ഭീമന്മാർ.

പക്ഷേ 1915-ൽ ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റീൻ മനുഷ്യന്റെ ചിന്തകളെ മുഴുവൻ കീഴ്മേൽ മറിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന് മുൻപ് സാക്ഷാൽ ഐസക് ന്യൂട്ടൺ പഠിപ്പിച്ചുതന്നത്, വസ്തുക്കൾ പരസ്പരം വലിച്ചടുപ്പിക്കുന്ന ഒരു അദൃശ്യ കയറാണ് ഗ്രാവിറ്റി അഥവാ ഗുരുത്വാകർഷണം എന്നായിരുന്നു. എന്നാൽ ഐൻസ്റ്റീന്റെ ജനറൽ റിലേറ്റിവിറ്റി ആ ആശയത്തെ തിരുത്തി. മാസ് അഥവാ ഭാരമുള്ള വസ്തുക്കൾ വെറുതെയൊരു ആകർഷണബലം ഉണ്ടാക്കുകയല്ല, മറിച്ച് നമ്മുടെ പ്രപഞ്ചത്തിലെ സ്ഥലത്തെയും സമയത്തെയും, അതായത് സ്പേസ്ടൈമിനെത്തന്നെ വളച്ചൊടിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത് എന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഒരു റബ്ബർ ഷീറ്റിന് നടുവിൽ വലിയൊരു ഇരുമ്പ് പന്ത് വെക്കുമ്പോൾ ഷീറ്റ് കുഴിഞ്ഞുപോകുന്നതുപോലെ, സൂര്യൻ അതിന്റെ വമ്പൻ ഭാരം കൊണ്ട് ചുറ്റുമുള്ള സ്പേസ്ടൈമിനെ ഒരു കുഴി പോലെ വളച്ചിരിക്കുന്നു. ഭൂമിയുൾപ്പെടെയുള്ള ഗ്രഹങ്ങൾ സൂര്യനെ ചുറ്റുന്നത് സൂര്യൻ അതിനെ പിടിച്ചുവലിക്കുന്നത് കൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് ആ വളഞ്ഞ സ്പേസിലൂടെ ഏറ്റവും നേരായ വഴിയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് കൊണ്ടാണ്.

അങ്ങനെ ഒരു വർഷത്തിന് ശേഷം ഐൻസ്റ്റീൻ തന്റെ ഗണിതസമവാക്യങ്ങൾ കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ പരിശോധിച്ചപ്പോൾ അതിശയിപ്പിക്കുന്ന മറ്റൊരു കാര്യം കണ്ടെത്തി. മാസ്സിന് സ്പേസ്ടൈമിനെ വളയ്ക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, വളരെ സാന്ദ്രതയുള്ള ഭീമൻ വസ്തുക്കൾ അതിവേഗത്തിൽ പരസ്പരം കറങ്ങുമ്പോൾ ആ സ്പേസ്ടൈമിൽ വിറയലുകൾ ഉണ്ടാകണം. ശാന്തമായ തടാകത്തിലേക്ക് ഒരു കല്ലെടുത്തെറിയുമ്പോൾ ജലോപരിതലത്തിൽ ഓളങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ട് കരയിലേക്ക് പടരുന്നതുപോലെ, പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ആകെത്തുകയായ സ്ഥലകാലത്തിലൂടെ പുറത്തേക്ക് പായുന്ന അലയൊലികൾ. അദ്ദേഹം ഇതിനെ ഗ്രാവിറ്റേഷണൽ വേവ്സ് എന്ന് വിളിച്ചു. എന്നാൽ അതിന് ശേഷം പതിറ്റാണ്ടുകളോളം ഐൻസ്റ്റീന് പോലും തന്റെ കണ്ടെത്തലിൽ പൂർണ്ണവിശ്വാസമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഇത് വെറും കണക്കിലെ ഒരു കളി മാത്രമാണോ, അതോ പ്രകൃതിയിൽ ശരിക്കും സംഭവിക്കുന്ന ഒന്നാണോ എന്ന് അദ്ദേഹം പലപ്പോഴും സംശയിച്ചു. പിന്നീട് വന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞർ കണക്കുകൾ പുനഃപരിശോധിച്ച് ഇത് വെറും മിഥ്യയല്ല, ഭൗതികയാഥാർത്ഥ്യം തന്നെയാണെന്ന് തെളിയിച്ചു. എങ്കിലും അവരെയെല്ലാം ഭയപ്പെടുത്തിയ മറ്റൊരു വലിയ ചോദ്യമുണ്ടായിരുന്നു, പ്രപഞ്ചത്തിൽ എവിടെയോ ഉണ്ടാകുന്ന ഈ ഓളങ്ങൾ ഭൂമിയിൽ എത്തുമ്പോഴേക്കും ഇല്ലാതാകുന്നത്ര നേർത്തതായി മാറും, അതിനാൽ മനുഷ്യന് ലഭ്യമായ ഒരു സാങ്കേതികവിദ്യ കൊണ്ടും ഇതൊരിക്കലും അളന്നെടുക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് ഭൂരിഭാഗം ശാസ്ത്രജ്ഞരും തീർപ്പുകൽപ്പിച്ചു.

ഇത് അളന്നെടുക്കുക എന്നത് ഇത്ര വലിയ വെല്ലുവിളിയാകാൻ ഒരു കാരണമുണ്ട്. ശബ്ദം വായുവിലൂടെ പടരുന്നതുപോലെയോ, വെളിച്ചം ശൂന്യതയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നതുപോലെയോ ഒന്നുമല്ല ഗ്രാവിറ്റേഷണൽ വേവ്സ് സഞ്ചരിക്കുന്നത്. ഇവിടെ സ്പേസിലൂടെ മറ്റെന്തെങ്കിലും കടന്നുപോവുകയല്ല, മറിച്ച് സാക്ഷാൽ സ്പേസ് തന്നെയാണ് രൂപമാറ്റം വന്ന് ചുരുങ്ങുകയും വലിയുകയും ചെയ്യുന്നത്. ഒരു ഗ്രാവിറ്റേഷണൽ വേവ് പ്രകാശവേഗതയിൽ ഒരു പ്രദേശത്തുകൂടി കടന്നുപോകുമ്പോൾ, അത് ആ ഭാഗത്തുള്ള ദൂരത്തെ ഒരറ്റത്തേക്ക് വലിച്ചുനീട്ടുകയും, അതിന് ലംബമായ മറ്റേ ഭാഗത്തെ ഞെക്കിപ്പിഴിഞ്ഞ് ചുരുക്കുകയും ചെയ്യും. അടുത്ത നിമിഷം ഇത് തിരിച്ചും സംഭവിക്കും. അവിടെയുള്ള വസ്തുക്കളെയൊന്നും ആരും തള്ളുകയോ കുലുക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല, വസ്തുക്കൾ തമ്മിലുള്ള ഇടം തന്നെയാണ് താളാത്മകമായി വലുതാവുകയും ചെറുതാവുകയും ചെയ്യുന്നത്. അതുകൊണ്ട് ഏതെങ്കിലും ബലത്തെയോ സാധാരണ വിറയലിനെയോ അളന്നാൽ പോരാ, കിലോമീറ്ററുകളോളം നീളമുള്ള ഒരു ഇടത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന, പ്രോട്ടോണിനേക്കാൾ ചെറിയ ആ ദൂരവ്യത്യാസത്തെത്തന്നെ നേരിട്ട് പിടിച്ചെടുക്കണം.

ഈ അസാധ്യമായ ദൗത്യം ഏറ്റെടുക്കാനാണ് ലൈഗോ അഥവാ ലേസർ ഇന്റർഫെറോമീറ്റർ ഗ്രാവിറ്റേഷണൽ വേവ് ഒബ്സർവേറ്ററി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്. ലൈഗോയുടെ പ്രവർത്തനം ലളിതമായി മനസ്സിലാക്കാൻ ഒരു ഉദാഹരണം നോക്കാം. കൃത്യം ഒരേ നീളമുള്ള രണ്ട് വഴികളിലൂടെ ഒരേ വേഗതയിൽ നടക്കാൻ തുടങ്ങുന്ന രണ്ട് ആളുകളെ സങ്കൽപ്പിക്കുക. അവർ ഒരേ പോയിന്റിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി കൃത്യം ഒരേ സമയം തന്നെ തിരിച്ചെത്തുന്നു. എന്നാൽ അതിലൊരു വഴി ഒരു നിമിഷത്തേക്ക് അല്പം നീളുകയോ ചുരുങ്ങുകയോ ചെയ്താൽ, അവർ തിരിച്ചെത്തുന്ന സമയം വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. ഇതേ തത്വത്തിലാണ് ഇന്റർഫെറോമീറ്റർ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ലൈഗോ എന്നത് ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരമായ എല്ലിന്റെ ആകൃതിയിലുള്ള ഭീമൻ ഡിറ്റക്ടറാണ്. അതിന്റെ രണ്ട് കൈകൾക്കും നാല് കിലോമീറ്റർ വീതം നീളമുണ്ട്. നടുവിലിരിക്കുന്ന ലേസർ ഉറവിടത്തിൽ നിന്നുവരുന്ന പ്രകാശരശ്മിയെ കൃത്യം പകുതിയായി ഭാഗിച്ച് രണ്ട് കൈകളിലൂടെയും വിടുന്നു. നാല് കിലോമീറ്റർ അപ്പുറമുള്ള അത്യാധുനിക കണ്ണാടികളിൽ തട്ടി ഈ പ്രകാശം തിരിച്ചെത്തുന്നു. സാധാരണ അവസ്ഥയിൽ, അതായത് തരംഗങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്തപ്പോൾ, തിരിച്ചെത്തുന്ന ഈ രണ്ട് ലേസർ രശ്മികളും പരസ്പരം റദ്ദാക്കുന്ന രീതിയിലാണ്, ശാസ്ത്രത്തിൽ ഇതിനെ ഡിസ്ട്രക്റ്റീവ് ഇന്റർഫെറൻസ് എന്ന് പറയും, ഇത് സെറ്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. നോയ്സ് കാൻസലിങ് ഹെഡ്ഫോണുകൾ പുറത്തെ ശബ്ദത്തെ ഇല്ലാതാക്കുന്നത് പോലെ, ഇവിടെ പ്രകാശം പരസ്പരം റദ്ദായി അവിടെ യാതൊരു വെളിച്ചവുമില്ലാത്ത കട്ട ഇരുട്ടായിരിക്കും. എന്നാൽ ഒരു ഗ്രാവിറ്റേഷണൽ വേവ് കടന്നുപോകുമ്പോൾ ഒരു കൈ ചെറുതായി നീളുകയും മറ്റേ കൈ ചുരുങ്ങുകയും ചെയ്യും. ആ നിമിഷം പ്രകാശരശ്മികൾ പരസ്പരം റദ്ദാക്കുന്ന ആ തുലനാവസ്ഥ നഷ്ടപ്പെടുകയും ഇരുട്ടിൽ പെട്ടെന്ന് ഒരു ലേസർ വെളിച്ചം തിളങ്ങിനിൽക്കുകയും ചെയ്യും.

പക്ഷേ ഒരു ലേസറും രണ്ട് കണ്ണാടികളും വെക്കുക എന്നത് മാത്രമായിരുന്നില്ല ഇതിലെ പണി. ഭൂമിയിലെ നിർത്താതെയുള്ള ബഹളങ്ങളായിരുന്നു ഇതിലെ ഏറ്റവും ഭീകരമായ വില്ലൻ. എവിടെയോ നടക്കുന്ന ഭൂകമ്പങ്ങൾ, കടൽത്തീരങ്ങളിൽ അലയടിക്കുന്ന തിരമാലകൾ, കിലോമീറ്ററുകൾക്കപ്പുറമുള്ള റോഡിലൂടെ പോകുന്ന വലിയ ട്രക്കുകൾ, കെട്ടിടത്തിൽ അടിക്കുന്ന കാറ്റ്, എന്തിനേറെ കണ്ണാടിയുടെ ഉള്ളിലിരിക്കുന്ന ആറ്റങ്ങൾ ചൂടുകൊണ്ട് വിറയ്ക്കുന്നത് വരെ ഇതിനെ തകിടം മറിക്കാൻ പോന്നതായിരുന്നു. പ്രപഞ്ചം വളരെ നേർത്ത് മന്ത്രിക്കുമ്പോൾ നമ്മുടെ ഭൂമി നിർത്താതെ അലറുകയായിരുന്നു. ഇതിനെയെല്ലാം അതിജീവിക്കാൻ കണ്ണാടികളെ അതിസങ്കീർണ്ണമായ പെൻഡുലം സസ്പെൻഷനുകളിൽ തൂക്കിയിട്ടു, വായുവിന്റെ തടസ്സം ഇല്ലാതാക്കാൻ മനുഷ്യൻ ഇന്നുവരെ നിർമ്മിച്ചതിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും വലിയ വാക്വം പൈപ്പുകൾ സ്ഥാപിച്ചു. ഒപ്പം, വാഷിംഗ്ടണിലും ലൂയിസിയാനയിലുമായി മൂവായിരത്തിലധികം കിലോമീറ്ററുകൾ അകലെ രണ്ട് ഡിറ്റക്ടറുകൾ നിർമ്മിച്ചു. ഭൂമിയിലെ ഒരു ലോക്കൽ ശബ്ദമാണെങ്കിൽ അത് ഏതെങ്കിലും ഒന്നിൽ മാത്രമേ പതിയൂ, എന്നാൽ ആകാശത്തുനിന്നുവരുന്ന യഥാർത്ഥ തരംഗമാണെങ്കിൽ രണ്ട് യന്ത്രങ്ങളിലും ഏതാനും മില്ലിസെക്കൻഡുകളുടെ വ്യത്യാസത്തിൽ ഒരേപോലെ തെളിയും.

ഒടുവിൽ ആ ചരിത്രനിമിഷം വന്നെത്തി. രണ്ട് ബ്ലാക്ക് ഹോളുകൾ അടുത്തേക്ക് വന്ന് കൂട്ടിയിടിച്ചപ്പോൾ ഉണ്ടായ സിഗ്നലിന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ നൽകിയ പേര് ചിർപ്പ് എന്നായിരുന്നു. ഒരു പക്ഷിയുടെ നേർത്ത ശബ്ദം പോലെ പെട്ടെന്ന് തുടങ്ങി, ഫ്രീക്വൻസിയും തീവ്രതയും നിമിഷനേരം കൊണ്ട് ഉയർന്ന് ഇല്ലാതാകുന്ന ഒരു അവിശ്വസനീയ സിഗ്നൽ. ആ കൂട്ടിയിടിയുടെ അവസാന നിമിഷങ്ങളിൽ നമ്മുടെ മൂന്ന് സൂര്യന്മാരുടെ ഭാരത്തിന് തുല്യമായ പദാർത്ഥമാണ് പൂർണ്ണമായും ശുദ്ധമായ ഗ്രാവിറ്റേഷണൽ തരംഗങ്ങളായി മാറി പ്രപഞ്ചത്തിലേക്ക് ചിതറിത്തെറിച്ചത്. ശാസ്ത്രജ്ഞർ ആ വേവ്ഫോമിനെ കമ്പ്യൂട്ടറിന്റെ സഹായത്തോടെ ശബ്ദതരംഗമാക്കി മാറ്റിയപ്പോൾ ഉയർന്നുവന്നത് ശാസ്ത്രലോകം ഇന്നുവരെ കേട്ടിട്ടില്ലാത്ത വൂപ്പ് എന്ന വിചിത്രമായൊരു ശബ്ദമായിരുന്നു. ശൂന്യാകാശത്ത് ശബ്ദമില്ല, അവിടെ മനുഷ്യൻ ചെയ്തത് സ്പേസിന്റെ വിറയലിനെ നമ്മുടെ കാതുകൾക്ക് കേൾക്കാൻ പാകത്തിലുള്ള ഒരു ശബ്ദമാക്കി മാറ്റുക മാത്രമാണ്. ആ ശബ്ദത്തിൽ കേട്ട ഉയർന്ന പിച്ചിൽ ബ്ലാക്ക് ഹോളുകളുടെ ഭാരവും അവയുടെ കറക്കവും കൂട്ടിയിടിയുടെ പൂർണ്ണ വിവരങ്ങളും അടങ്ങിയിരുന്നു.

ഈ ശാസ്ത്രവിപ്ലവം വീണ്ടും മാറിമറിഞ്ഞത് 2017 ആഗസ്റ്റ് പതിനേഴിനാണ്. അന്ന് ലൈഗോയും യൂറോപ്പിലെ വിർഗോ ഡിറ്റക്ടറും ചേർന്ന് മറ്റൊരു തരംഗം കണ്ടെത്തി. അത് ബ്ലാക്ക് ഹോളുകളായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് രണ്ട് ന്യൂട്രോൺ സ്റ്റാറുകൾ കൂട്ടിയിടിച്ചതിന്റെ സിഗ്നലായിരുന്നു. നൂറ് സെക്കൻഡോളം നീണ്ടുനിന്ന ആ സിഗ്നൽ അവസാനിച്ചതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ, ബഹിരാകാശത്തെ ഗാമാ റേ ടെലിസ്കോപ്പുകൾ ആകാശത്തിന്റെ അതേ ഭാഗത്തുനിന്ന് വലിയൊരു പൊട്ടിത്തെറിയുടെ പ്രകാശവും കണ്ടു. ചരിത്രത്തിലാദ്യമായി ഒരു പ്രപഞ്ചസംഭവത്തെ ഗ്രാവിറ്റേഷണൽ വേവ്സിലൂടെയും പ്രകാശത്തിലൂടെയും മനുഷ്യൻ ഒരേസമയം വീക്ഷിച്ചു. ഇതിനെയാണ് മൾട്ടി മെസഞ്ചർ അസ്ട്രോണമി എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. അതിലും അത്ഭുതകരമായ മറ്റൊരു സത്യം അവിടെ വെളിപ്പെട്ടു. ഇത്തരം ഭീകര കൂട്ടിയിടികളിലാണ് പ്രപഞ്ചത്തിലെ സ്വർണ്ണവും പ്ലാറ്റിനവും പോലുള്ള ഭാരമേറിയ മൂലകങ്ങൾ ജനിക്കുന്നത് എന്ന ആർ പ്രോസസ്സ് തിയറി അതോടെ തെളിയിക്കപ്പെട്ടു. നമ്മളൊക്കെ കയ്യിൽ അണിയുന്ന സ്വർണ്ണമോതിരങ്ങൾ കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് മരിച്ചുപോയ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഭീകരമായ മരണത്തിൽ നിന്ന് ചിതറിത്തെറിച്ചതാണെന്ന വിസ്മയകരമായ തിരിച്ചറിവായിരുന്നു അത്.

ഇന്ന് ഈ ആഗോള പരീക്ഷണത്തിന്റെ നെടുംതൂണായി ഇന്ത്യയും മാറുകയാണ്. മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഹിംഗോലി ജില്ലയിലുള്ള ഔന്ധയിൽ ലൈഗോ ഇന്ത്യ എന്ന മൂന്നാമത്തെ ഭീമൻ ഡിറ്റക്ടർ പണിതുയർത്തുകയാണ്. ഭൂമിയുടെ മറ്റൊരു ഭാഗത്ത് ഒരു ഡിറ്റക്ടർ കൂടി വരുമ്പോൾ ആകാശത്ത് എവിടെ നിന്നാണ് തരംഗം വരുന്നതെന്ന് ഞൊടിയിടയിൽ ലൊക്കേഷൻ കണ്ടെത്താൻ സാധിക്കും. എന്നാൽ ഭൂമിയിലെ ഡിറ്റക്ടറുകൾക്ക് ഒരു പരിമിതിയുണ്ട്. ഭീമാകാരമായ സൂപ്പർമാസ്സീവ് ബ്ലാക്ക് ഹോളുകളുടെ വളരെ ഫ്രീക്വൻസി കുറഞ്ഞ തരംഗങ്ങൾ പിടിച്ചെടുക്കാൻ ഭൂമിയിലെ ശബ്ദങ്ങൾ കാരണം കഴിയില്ല. അതിനായി നാസയും യൂറോപ്യൻ സ്പേസ് ഏജൻസിയും ചേർന്ന് ലിസ എന്ന പേടക ശൃംഖലയെ ബഹിരാകാശത്തേക്ക് അയക്കാൻ തയ്യാറെടുക്കുകയാണ്. സൂര്യനെ വലംവെക്കുന്ന മൂന്ന് പേടകങ്ങൾ, അവ തമ്മിൽ ഇരുപത്തഞ്ച് ലക്ഷം കിലോമീറ്ററുകൾ നീളമുള്ള ലേസർ ബീമുകൾ കൊണ്ട് ബന്ധിപ്പിച്ച് ബഹിരാകാശത്ത് ഒരു ഭീമൻ ത്രികോണ ഇന്റർഫെറോമീറ്റർ തീർക്കും. അവിടെ ഭൂമിയുടെ യാതൊരു ശല്യവുമില്ലാതെ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ആദ്യകാലത്തുണ്ടായ അതിപുരാതന തരംഗങ്ങളെപ്പോലും പിടിച്ചെടുക്കാൻ സാധിക്കും.

കണ്ണുകൊണ്ട് മാത്രം നോക്കി ആശ്ചര്യപ്പെട്ടിരുന്ന മനുഷ്യരാശി, ഇന്ന് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ചലനങ്ങൾ തൊട്ടറിയാൻ പഠിച്ചിരിക്കുന്നു. ആ അവിസ്മരണീയമായ സെപ്റ്റംബർ രാവിലെ നമ്മൾ കേട്ട ആ നേർത്ത ശബ്ദം ഒരു കണ്ടെത്തലിന്റെ അവസാനമായിരുന്നില്ല. മറിച്ച്, കണ്ണുകൾ കൊണ്ട് കാണാൻ കഴിയാത്ത ഇരുണ്ട പ്രപഞ്ചത്തെ മനുഷ്യൻ സ്വന്തം ബോധത്തിലേക്ക് ആവാഹിച്ചെടുത്ത ഒരു പുതിയ ഇന്ദ്രിയത്തിന്റെ പിറവിയായിരുന്നു അത്. പ്രപഞ്ചം ഇതുവരെ സംസാരിക്കുകയായിരുന്നു, നമ്മൾ ആദ്യമായി അത് കേൾക്കാൻ തുടങ്ങി എന്ന് മാത്രം.