ഫെർമി പാരഡോക്സ്: പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നിശബ്ദതയ്ക്ക് പിന്നിലെ ഞെട്ടിപ്പിക്കുന്ന സത്യങ്ങൾ

നിങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ഈ നിമിഷം ശാന്തമായി ഇരുന്ന് ഇത് വായ്ക്കുമ്പോൾ തന്നെ, യാതൊരു മാറ്റവുമില്ലാതെ ദിനോസറുകൾ ഭരിക്കുന്ന നമ്മുടെ ഭൂമിയുടെ ഒരു പതിപ്പ്, പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ മറ്റേതോ കോണിൽ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട് എന്ന് ഞാൻ പറഞ്ഞാൽ നിങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുമോ? ഇത് കേൾക്കുമ്പോൾ സാധാരണ സയൻസ് ഫിക്ഷൻ സിനിമകളിലെ ടൈം ട്രാവൽ കഥയോ അല്ലെങ്കിൽ സമാന്തര പ്രപഞ്ചങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഭാവനയോ ഒക്കെയായി നിങ്ങൾക്ക് തോന്നിയേക്കാം. എന്നാൽ ഞാൻ പറയുന്നത് ഭൂതകാലത്തെക്കുറിച്ചോ അസാധ്യമായ കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചോ അല്ല, കൃത്യമായി ഇപ്പോൾ, ഈ നിമിഷത്തിൽ പ്രപഞ്ചത്തിൽ സംഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു ശാസ്ത്രീയ യാഥാർത്ഥ്യത്തെക്കുറിച്ചാണ്. ഇതിന്റെ പുറകിലുള്ള ഫിസിക്സ് വളരെ ലളിതവും അതേസമയം നമ്മുടെ ചിന്തകളെ പൂർണ്ണമായി മാറ്റിമറിക്കുന്നതുമാണ്. നമുക്കറിയാം, ഈ പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഏറ്റവും വേഗതയേറിയ കാര്യം പ്രകാശമാണ്. ഒരു സെക്കൻഡിൽ ഏകദേശം മൂന്ന് ലക്ഷം കിലോമീറ്റർ വേഗതയിലാണ് പ്രകാശം സഞ്ചരിക്കുന്നത്. നമ്മുടെ ചുറ്റുമുള്ള ഒരു ചെറിയ മുറിയുടെ വലിപ്പത്തിൽ വെച്ച് നോക്കിയാൽ ഈ വേഗത തൽക്ഷണമാണ്. അതായത് നിങ്ങൾ സ്വിച്ചിടുമ്പോൾ തന്നെ മുറിയിൽ വെളിച്ചം നിറയുന്നത് പോലെ. എന്നാൽ നമ്മുടെ പ്രപഞ്ചം എന്നത് ഒരു ചെറിയ മുറിയല്ലല്ലോ! അതിരുകളില്ലാത്തത്ര വലിയൊരു മഹാകാശമാണത്.

ഇനി നമുക്കൊന്ന് സങ്കൽപ്പിച്ചു നോക്കാം. നമ്മുടെ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം അറുപത്തിയാറ് ദശലക്ഷം പ്രകാശവർഷങ്ങൾ അകലെയുള്ള ഒരു വികസിത അന്യഗ്രഹ ലോകം. ഇന്ന് രാത്രി അവിടുത്തെ ഒരു വാനനിരീക്ഷക തന്റെ അത്യാധുനികമായ ടെലിസ്കോപ്പ് നമ്മുടെ ഭൂമിക്ക് നേരെ തിരിക്കുകയാണ് എന്ന് കരുതുക. അവളിലേക്ക് ഇപ്പോൾ എത്തിച്ചേരുന്ന പ്രകാശം ഇന്ന് രാവിലെ നമ്മുടെ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടതല്ല. മറിച്ച്, അറുപത്തിയാറ് ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ്, അതായത് ദിനോസറുകൾ ജീവിച്ചിരുന്ന ആ കാലഘട്ടത്തിൽ ഭൂമിയുടെ പ്രതലത്തിൽ നിന്ന് ബഹിരാകാശത്തേക്ക് പ്രതിഫലിച്ചുപോയ അതേ പ്രകാശകണങ്ങളാണ് ഇത്രയും ദീർഘമായ കാലയളവ് കൊണ്ട് അവളിലേക്ക് എത്തിച്ചേരുന്നത്. അതുകൊണ്ട് അവൾ അവളുടെ ടെലിസ്കോപ്പിലൂടെ കാണുന്നത് ഇന്നത്തെ നമ്മളെയല്ല, മറിച്ച് കൂറ്റൻ ദിനോസറുകൾ നടന്നുപോകുന്ന, പച്ചപ്പു നിറഞ്ഞ വലിയ വൻകരകളും നീല സമുദ്രങ്ങളുമുള്ള പഴയ ഭൂമിയെയാണ്! അവൾ ആ ഗ്രഹത്തെക്കുറിച്ച് കൃത്യമായി പഠിച്ച് തന്റെ നോട്ട്ബുക്കിൽ കുറിക്കുന്നു: "ഈ ലോകത്ത് സസ്യങ്ങളും മൃഗങ്ങളും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, പക്ഷേ ഇവിടെ സാങ്കേതികവിദ്യയോ ബുദ്ധിശക്തിയോ ഉള്ള ഒരു നാഗരികതയും ഇതുവരെ ഉണ്ടായിട്ടില്ല." അവളുടെ ആ നിഗമനം പൂർണ്ണമായും തെറ്റാണ് എന്ന് നമുക്കറിയാം, കാരണം നമ്മൾ ഇപ്പോൾ ഇവിടെയുണ്ട്! പക്ഷേ അവളിലേക്ക് എത്തുന്ന പ്രകാശത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം നമ്മൾ ഇതുവരെ ജനിച്ചിട്ട് പോലുമില്ല.

ഇവിടെയാണ് നമ്മെ ചിന്തിപ്പിക്കുന്ന ആ വലിയ ചോദ്യം ഉയർന്നുവരുന്നത്. ദൂരം എന്ന വളരെ ലളിതമായ ഒരു ഭൗതികശാസ്ത്ര യാഥാർത്ഥ്യം കാരണം അതിബുദ്ധിമതിയായ ഒരു അന്യഗ്രഹ നിരീക്ഷകയ്ക്ക് നമ്മളെക്കുറിച്ച് ഇത്ര വലിയൊരു തെറ്റ് പറ്റാമെങ്കിൽ, നമ്മുടെ സ്വന്തം ഗ്രഹത്തിലേക്ക് നേരിട്ട് നോക്കിയിട്ട് അവിടെ ആരുമില്ല എന്ന് അവൾക്ക് തീരുമാനിക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, നമ്മളും ഈ പ്രപഞ്ചത്തിലേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ ഇതേ തെറ്റ് തന്നെയാണ് ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത് എങ്കിലോ? ഈ ഒരു ചോദ്യത്തിനാണ് ശാസ്ത്രലോകത്ത് 'ഫെർമി പാരഡോക്സ്' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. കഴിഞ്ഞ എഴുപതിലധികം വർഷങ്ങളായി ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞരെയും വാനനിരീക്ഷകരെയും ഒരുപോലെ വേട്ടയാടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന, പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വിരോധാഭാസങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്.

നമുക്കിതിനെ കാണാതായ ഒരു വ്യക്തിയെക്കുറിച്ചുള്ള യഥാർത്ഥ അന്വേഷണം പോലെ, മനുഷ്യചരിത്രത്തിൽ ഫയൽ ചെയ്യപ്പെട്ട ഏറ്റവും വലിയൊരു മിസ്സിംഗ് കേസ് ആയി കാണാം. ഇതിലെ ഇരകൾ ഈ പ്രപഞ്ചത്തിൽ ഉണ്ടാകേണ്ടിയിരുന്ന, എന്നാൽ നമ്മൾ ഇതുവരെ കണ്ടെത്താത്ത എല്ലാ അന്യഗ്രഹ നാഗരികതകളുമാണ്. നമ്മൾ രാത്രിയിൽ ആകാശത്തേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ വെറുതെ ദൂരത്തിലേക്കല്ല നോക്കുന്നത്, മറിച്ച് സമയത്തിന് പിന്നിലേക്കാണ് നോക്കുന്നത്. നമ്മുടെ സൂര്യനെ നോക്കുമ്പോൾ എട്ട് മിനിറ്റ് മുൻപുള്ള സൂര്യനെയും, ഏറ്റവും അടുത്ത നക്ഷത്രമായ പ്രോക്സിമ സെന്റോറിയെ നോക്കുമ്പോൾ നാല് വർഷം മുൻപുള്ള ചിത്രത്തെയുമാണ് നാം കാണുന്നത്. ആൻഡ്രോമിഡ ഗാലക്സിയിൽ നിന്നുള്ള പ്രകാശത്തിന് രണ്ടര ദശലക്ഷം വർഷങ്ങളുടെ പഴക്കമുണ്ട്. അപ്പോൾ അതായിരിക്കാം ഉത്തരം എന്ന് നിങ്ങൾക്ക് തോന്നാം—എല്ലാവരും നമ്മളിലേക്ക് സന്ദേശങ്ങൾ എത്തിക്കാൻ കഴിയാത്തത്ര അകലെയാണ്, ദൂരമാണ് വില്ലൻ എന്ന്! എന്നാൽ ആ നിഗമനം പൂർണ്ണമായും തെറ്റാണ്. ദൂരത്തിന് ഈ കേസിൽ വ്യക്തമായ ഒരു അലിബിയുണ്ട് (alibi). കാരണം ഫെർമി പാരഡോക്സ് എന്നത് ദൂരെയുള്ള ഗാലക്സികളെക്കുറിച്ചുള്ളതല്ല, മറിച്ച് നമ്മൾ ജീവിക്കുന്ന നമ്മുടെ സ്വന്തം ഗാലക്സിയായ മിൽക്കി വേയെക്കുറിച്ചുള്ളതാണ്.

മിൽക്കി വേയിൽ നൂറ് മുതൽ നാനൂറ് ബില്യൺ വരെ നക്ഷത്രങ്ങളുണ്ട്. ഇതിന് ഏകദേശം ഒരു ലക്ഷം പ്രകാശവർഷം വലിപ്പവും പതിമൂന്ന് ബില്യണിലധികം വർഷത്തെ പഴക്കവുമുണ്ട്. എന്നാൽ നമ്മുടെ ഭൂമി രൂപപ്പെട്ടിട്ട് വെറും നാലര ബില്യൺ വർഷങ്ങളെ ആയിട്ടുള്ളൂ. അതായത് ഭൂമി ഉണ്ടാകുന്നതിന് മുൻപ് തന്നെ ഏകദേശം ഒൻപത് ബില്യൺ വർഷങ്ങളായി ഈ ഗാലക്സി ഇവിടെ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്! ഇനി നമുക്കൊരു ലളിതമായ കണക്കുകൂട്ടൽ നടത്താം. നമുക്ക് പത്ത് ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ഈ ഗാലക്സിയിൽ ഒരൊറ്റ വികസിത നാഗരികത ഉണ്ടായി എന്ന് കരുതുക. ഗാലക്സിയുടെ ആയുസ്സുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ പത്ത് ദശലക്ഷം വർഷം എന്നത് വളരെ ചെറിയൊരു സമയമാണ്. അവർ പ്രകാശവേഗതയെ മറികടക്കുന്ന സിനിമാറ്റിക വാർപ്പ് ഡ്രൈവുകളോ മാജിക്കോ ഒന്നുമില്ലാതെ, വളരെ പതുക്കെ സഞ്ചരിക്കുന്ന പേടകങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് തൊട്ടടുത്ത നക്ഷത്രത്തിലേക്ക് യാത്ര തിരിക്കുന്നു എന്ന് കരുതുക. അവർ അവിടെ എത്തുമ്പോൾ ഒരു കോളനി ഉണ്ടാക്കുന്നു, അവിടെ സ്ഥിരതാമസമാക്കുന്നു, തലമുറകൾക്ക് ശേഷം പുതിയ പേടകങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് അടുത്ത നക്ഷത്രങ്ങളിലേക്ക് പോവുന്നു. ഒരു പെട്രി ഡിഷിൽ ബാക്ടീരിയകൾ വികസിക്കുന്നതുപോലെ ഈ കോളനൈസേഷൻ തരംഗം എല്ലാ വശങ്ങളിലേക്കും പതുക്കെ വ്യാപിക്കുന്നു.

കൃത്യമായ ഭൗതികശാസ്ത്ര സമവാക്യങ്ങൾ വെച്ച് കണക്കാക്കിയാൽ, വളരെ പതുക്കെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഒരൊറ്റ നാഗരികതയ്ക്ക് വെറും പത്ത് ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾ കൊണ്ട് നമ്മുടെ മിൽക്കി വേ ഗാലക്സിയിലെ മുഴുവൻ നക്ഷത്രസമൂഹങ്ങളിലും എത്തിച്ചേരാൻ കഴിയും! നമ്മുടെ സൂര്യൻ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ നക്ഷത്രങ്ങളിലും അവർക്ക് അധിനിവേശം നടത്താൻ ആവശ്യത്തിലധികം സമയമുണ്ടായിരുന്നു. അതായത്, നമ്മുടെ ഗാലക്സി അന്യഗ്രഹ പേടകങ്ങളും കോളനികളും സിഗ്നലുകളും കൊണ്ട് വളരെ തിരക്കുള്ള ഒന്നായിരിക്കണം! രാത്രി ആകാശത്ത് അവയുടെ വലിയ തെളിവുകൾ നമുക്ക് കാണാൻ കഴിയേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ നമ്മൾ പുറത്തേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ അവിടെ എന്താണ് കാണുന്നത്? വെറും അസ്വസ്ഥജനകമായ നിശബ്ദത മാത്രം! സിഗ്നലുകളില്ല, അന്യഗ്രഹ നിർമ്മിതികളില്ല, യാതൊരു തെളിവുമില്ല. 1950-ൽ ലോസ് അലാമോസിലെ ഒരു ഉച്ചഭക്ഷണ മേശയിലിരുന്ന് പ്രശസ്ത ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞനായ എൻറികോ ഫെർമി തന്റെ സുഹൃത്തുക്കളോട് ചോദിച്ച അതേ ചോദ്യം ഇതാണ്: "എല്ലാവരും എവിടെപ്പോയി?". എഴുപത് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷവും, അത്യാധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യകൾ ഉണ്ടായിട്ടും ആ ചോദ്യത്തിന് ശാസ്ത്രലോകത്തിന് ഉത്തരമില്ല.

അങ്ങനെയെങ്കിൽ, യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രപഞ്ചത്തിൽ അന്യഗ്രഹജീവികൾ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുണ്ടോ? 1961-ൽ ഫ്രാങ്ക് ഡ്രേക്ക് എന്ന വാനനിരീക്ഷകൻ ഇതിനെ കൃത്യമായ ഒരു സമവാക്യ രൂപത്തിലാക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. അതിനെയാണ് 'ഡ്രേക്ക് സമവാക്യം' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. നക്ഷത്രങ്ങളുടെ എണ്ണം, അതിൽ ഗ്രഹങ്ങളുള്ള നക്ഷത്രങ്ങൾ, ജീവന് അനുകൂലമായ അന്തരീക്ഷമുള്ള ഗ്രഹങ്ങൾ, അതിൽ ജീവൻ ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത, അത് ബുദ്ധിശക്തിയും സാങ്കേതികവിദ്യയും കൈവരിക്കാനുള്ള സാധ്യത എന്നിവയെല്ലാം ചേർത്തുവെക്കുന്ന ഒന്നാണിത്. തൊണ്ണൂറുകൾക്ക് ശേഷം നമ്മൾ ആയിരക്കണക്കിന് എക്സോപ്ലാനറ്റുകൾ കണ്ടെത്തിക്കഴിഞ്ഞു. നക്ഷത്രങ്ങളേക്കാൾ കൂടുതൽ ഗ്രഹങ്ങൾ ഈ ഗാലക്സിയിലുണ്ട് എന്നതാണ് യാഥാർത്ഥ്യം. അതിനാൽ "ആവശ്യത്തിന് ഗ്രഹങ്ങൾ ഇല്ല" എന്ന രണ്ടാമത്തെ സംശയവും തെറ്റാണെന്ന് തെളിയുന്നു.

അടുത്ത സംശയം, ജീവന്റെ ഉത്ഭവം അഥവാ അബയോജെനസിസ് വളരെ അപൂർവ്വമാണ് എന്നതാണ്. നാല് ബില്യൺ വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ജീവനില്ലാത്ത രാസവസ്തുക്കളിൽ നിന്ന് ആദ്യത്തെ കോശം എങ്ങനെ ഉണ്ടായി എന്ന് ശാസ്ത്രത്തിന് ഇപ്പോഴും പൂർണ്ണമായി അറിയില്ല. പക്ഷേ ഭൂമിയുടെ ചരിത്രം നോക്കിയാൽ, ഭൂമി തണുത്ത് വാസയോഗ്യമായ ഉടൻ തന്നെ ജീവൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അതിനാൽ ജീവൻ ഉണ്ടാകുന്നത് അത്ര അപൂർവ്വമായിരിക്കില്ല. ഇനി ജീവൻ ഉണ്ടായാലും ബുദ്ധിശക്തി ഉണ്ടാകുന്നത് അപൂർവ്വമാണോ? ജീവശാസ്ത്രപരമായി পরিണാമത്തിന് പ്രത്യേക ലക്ഷ്യമൊന്നുമില്ല, അതിജീവനത്തിന് ബുദ്ധിശക്തി വേണമെന്ന് നിർബന്ധവുമില്ല. ദിനോസറുകൾ 160 ദശലക്ഷം വർഷം വാണു നിർണ്ണയിച്ചിട്ടും ടെലിസ്കോപ്പോ റേഡിയോയോ ഉണ്ടാക്കിയില്ല. എന്നാൽ കൺവെർജന്റ് എവല്യൂഷൻ വഴി നീരാളികൾ, കാക്കകൾ, ഡെൽഫിനുകൾ, ആനകൾ എന്നിവയെല്ലാം വ്യത്യസ്ത വഴിയിലൂടെ ബുദ്ധിശക്തി കൈവരിച്ചു. അതായത് പ്രകൃതി വീണ്ടും വീണ്ടും ബുദ്ധിശക്തിയെ സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ട്. അപ്പോൾ ദൂരം, ഗ്രഹങ്ങൾ, ജീവൻ, ബുദ്ധിശക്തി എന്നിവയൊന്നും നിശബ്ദതയ്ക്ക് കാരണമല്ലെങ്കിൽ, യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നത്?

ഇവിടെയാണ് തൊണ്ണൂറുകളിൽ സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രജ്ഞനായ റോബിൻ ഹാൻസൺ മുന്നോട്ടുവെച്ച 'ഗ്രേറ്റ് ഫിൽറ്റർ' എന്ന ഭയാനകമായ ആശയം വരുന്നത്. ജീവനില്ലാത്ത അവസ്ഥയിൽ നിന്ന് ഗാലക്സി മുഴുവൻ വ്യാപിക്കുന്ന ഒരു വലിയ നാഗരികതയിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ മറികടക്കാൻ അങ്ങേയറ്റം ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള ഒരു വലിയ കടമ്പ അല്ലെങ്കിൽ മതിലുണ്ട്, അതാണ് ഗ്രേറ്റ് ഫിൽറ്റർ. എല്ലാ നാഗരികതകളും ഈ മതിലിൽ തട്ടി നശിച്ചുപോകുന്നു. ഇനി നമ്മളെ ഭയപ്പെടുത്തേണ്ട ചോദ്യം ഇതാണ്: ആ ഗ്രേറ്റ് ഫിൽറ്റർ നമ്മുടെ പിന്നിലാണോ അതോ മുന്നിലാണോ? അത് നമ്മുടെ പിന്നിലാണെങ്കിൽ—അതായത് ജീവന്റെ ഉത്ഭവമോ സങ്കീർണ്ണ കോശങ്ങളുടെ രൂപീകരണമോ ആയിരുന്നു ആ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള പടിയെങ്കിൽ—നമ്മളത് മറികടന്നു കഴിഞ്ഞു, നമുക്ക് ലോട്ടറി അടിച്ചു! എന്നാൽ ആ ഫിൽറ്റർ നമ്മുടെ മുന്നിലാണെങ്കിലോ? ആണവയുദ്ധം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, നിയന്ത്രണം വിടുന്ന എഐ, പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം നമ്മെ കാത്തിരിക്കുന്ന വലിയ മതിലുകളാകാം. എങ്കിൽ ആകാശത്തെ ഓരോ നിശബ്ദ നക്ഷത്രവും ആ മതിലിൽ ഇടിച്ചു തകർന്ന ഓരോ നാഗരികതകളുടെ ശവക്കല്ലറകളാണ്!

ലോസ് അലാമോസിലെ ആ ഉച്ചഭക്ഷണ വേളയിൽ ഫെർമിക്ക് ഈ സത്യം മനസ്സിലായപ്പോൾ അത് ഉറക്കെ പറയാൻ അദ്ദേഹത്തിന് ധൈര്യമുണ്ടായിരുന്നു. ശാസ്ത്രലോകത്തെ വലിയ ആശയങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതും അത് ലോകത്തോട് കൃത്യമായി പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതും തമ്മിൽ വലിയൊരു വിടവുണ്ട്. മനസ്സിനുള്ളിലെ ചിന്തകളെ ഭയമില്ലാതെ, വ്യക്തതയോടെ ആശയവിനിമയം നടത്തുക എന്നത് മനുഷ്യരാശിയുടെ തന്നെ പുരോഗതിക്ക് അത്യാവശ്യമായ ഒന്നാണ്. എന്റെ 'ദി ആർട്ട് ആൻഡ് സയൻസ് ഓഫ് സ്പീക്കിങ് വിത്ത് കോൺഫിഡൻസ്' എന്ന മലയാളം കോഴ്സ് ഇതിനായി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതാണ്. പ്രകടിപ്പിക്കാനാവാത്ത ആശയങ്ങൾ ലോകത്തിന് മുന്നിൽ ഒരു പരാജയമായി മാറാൻ പാടില്ലല്ലോ.

ഇനി ഗ്രേറ്റ് ഫിൽറ്റർ ഇല്ല എന്ന് കരുതിയാൽ, മറ്റ് ചില വിചിത്രമായ സാധ്യതകളുണ്ട്. ഒന്നാമത്തേത് 'സൂ ഹൈപ്പോതെസിസ്' ആണ്—വളരെ പുരോഗമിച്ച അന്യഗ്രഹജീവികൾ നമ്മെ ഒരു വന്യജീവി സങ്കേതത്തിലെ ജീവികളെപ്പോലെ ദൂരത്തുനിന്ന് നിരീക്ഷിക്കുകയാണെന്നും നമ്മളുമായി ബന്ധപ്പെടാതെ വിട്ടിരിക്കുകയാണെന്നും ജോൺ ബോൾ പറയുന്നു. ഇതിനേക്കാൾ ഇരുണ്ട ഒന്നാണ് ലിയു സിക്സിൻ പ്രശസ്തമാക്കിയ 'ഡാർക്ക് ഫോറസ്റ്റ്' സിദ്ധാന്തം. ഈ ഗാലക്സി നിറയെ വേട്ടക്കാരുള്ള ഒരു വലിയ ഇരുണ്ട കാടാണ്, സ്വന്തം സ്ഥാനം വെളിപ്പെടുത്തുന്ന ഏതൊരു നാഗരികതയും ഉടനടി ആക്രമിക്കപ്പെടാം. അതിനാൽ എല്ലാവരും പേടിയോടെ നിശബ്ദരായി ഇരിക്കുകയാണ്, വെറുതെ റേഡിയോ സിഗ്നലുകൾ അയക്കുന്ന നമ്മളൊഴികെ! മറ്റൊരു സാധ്യത, നമ്മൾ തിരയുന്നത് തെറ്റായ സാങ്കേതികവിദ്യയാണ് എന്നതാണ്. നാം റേഡിയോ തരംഗങ്ങളാണ് തിരയുന്നത്, എന്നാൽ നൂറു വർഷം മാത്രം പഴക്കമുള്ള റേഡിയോ യുഗം വിട്ട് കൂടുതൽ വികസിതമായ നാഗരികതകൾ ലേസറുകളോ ന്യൂട്രിനോകളോ ഗുരുത്വാകർഷണ തരംഗങ്ങളോ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടാകാം. മണ്ണിലെ വിറയലുകൾ വെച്ച് മനുഷ്യരുടെ നാഗരികത കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഉറുമ്പുകളെപ്പോലെയാകാം നമ്മൾ! കൂടാതെ, സെറ്റി, ബ്രേക്ക്ത്രൂ ലിസൺ പോലുള്ള പദ്ധതികൾ വഴി നമ്മൾ തിരഞ്ഞത് ഗാലക്സിയുടെ ഒരു ചെറിയ കോണിൽ മാത്രമാണ്. സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് ഒരു ഗ്ലാസ് വെള്ളമെടുത്ത് മീനുകളൊന്നുമില്ല എന്ന് പറയുന്നതിന് തുല്യമാണ് നമ്മുടെ ഇതുവരെയുള്ള അന്വേഷണങ്ങൾ.

അവസാനത്തെ രണ്ട് സാധ്യതകൾ നമ്മളെക്കുറിച്ചുള്ള കാഴ്ചപ്പാട് പൂർണ്ണമായി മാറ്റും. 'റെയർ എർത്ത്' സിദ്ധാന്തം പറയുന്നത് ലളിതമായ ജീവൻ സാധാരണമാണെങ്കിലും, സങ്കീർണ്ണമായ ജീവന് സ്ഥിരതയുള്ള സൂര്യൻ, മാഗ്നറ്റിക് കവചം, ടെക്റ്റോണിക് പ്ലേറ്റുകൾ, വലിയ ചന്ദ്രൻ, വ്യാഴം പോലെയുള്ള കാവൽ ഗ്രഹം തുടങ്ങി നിരവധി അനുകൂല ഘടകങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് വരണം, അത് അങ്ങേയറ്റം അപൂർവ്വമാണ്. ഒമ്പതാമത്തെ സാധ്യത: നമ്മളാണ് ഈ പ്രപഞ്ചത്തിലെ ആദ്യത്തെ ബുദ്ധിജീവികൾ! നാം എപ്പോഴും വിചാരിക്കുന്നത് നമുക്ക് മുൻപേ വലിയ നാഗരികതകൾ വന്നു പോയി എന്നാണ്, എന്നാൽ ആരോ ഒരാൾ ആദ്യത്തേത് ആകണമല്ലോ. ബഹിരാകാശത്തിന്റെ പ്രഭാതത്തിൽ ഉണർന്ന ആദ്യത്തെ ജീവിവർഗ്ഗം ചിലപ്പോൾ മനുഷ്യരായിരിക്കാം. നമ്മൾ ഒറ്റയ്ക്കാണെങ്കിൽ, ഈ പ്രപഞ്ചം ഉണർന്ന് അതിനെക്കുറിച്ച് തന്നെ ചോദിക്കാൻ തുടങ്ങിയ ഒരേയൊരു പ്രകാശബിന്ദു നമ്മുടേതാണ്. ഈ മനുഷ്യരാശിയെയും ഭൂമിയെയും നാശത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക എന്നത് കേവലം ഒരു വൈകാരികതയല്ല, മറിച്ച് പ്രപഞ്ചം നമ്മുടെ ചുമലിൽ ഏൽപ്പിച്ച ഏറ്റവും വലിയ ശാസ്ത്രീയ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്!

ഇത് വെറുമൊരു നിഗമനമല്ല, മറിച്ച് നമ്മുടെ നിലനിൽപ്പിനെക്കുറിച്ചുള്ള അഗാധമായ ഒരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ്. രാത്രിയിൽ നമ്മൾ ഇരുണ്ട ആകാശത്തേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ മിന്നിമറയുന്ന ആ ആയിരക്കണക്കിന് നക്ഷത്രങ്ങൾ വെറുമൊരു വെളിച്ചത്തിന്റെ ബിന്ദുക്കളല്ല. അവ ഓരോന്നും ഈ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ നിശബ്ദ സാക്ഷികളാണ്. നമ്മൾ ഇപ്പോൾ ഇവിടെയിരുന്ന് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ രഹസ്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കുമ്പോൾ, നമ്മുടെ ഈ ചിന്തകൾ പോലും പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ അത്ഭുതങ്ങളിൽ ഒന്നായി മാറുകയാണ്. കാരണം, കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി നിർജീവമായ പാറകളും വാതകങ്ങളും മാത്രം നിറഞ്ഞ ഒരു മഹാകാശത്ത്, പെട്ടെന്ന് ഒരിടത്ത് പ്രകൃതി തന്നെ ബോധം പ്രാപിച്ച് താൻ എവിടെയാണെന്നും എന്താണെന്നും സ്വന്തമായി തിരക്കാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു!

നിങ്ങൾ ചിന്തിച്ചു നോക്കൂ, മനുഷ്യൻ എന്ന ഈ ജീവിവർഗ്ഗം എത്ര ചെറിയവരാണ് എന്ന് നമ്മൾ എപ്പോഴും പറയാറുണ്ട്. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ കൂറ്റൻ വലിപ്പവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ നമ്മൾ ഒരു തരി പൊടി പോലുമല്ല എന്നത് ഭൗതികമായി ശരിയായിരിക്കാം. എന്നാൽ ചിന്തിക്കാനും മനസ്സിലാക്കാനും ഈ പ്രപഞ്ചത്തെക്കുറിച്ച് തന്നെ വ്യാഖ്യാനിക്കാനുമുള്ള നമ്മുടെ ഈ കഴിവാണ് നമ്മെ അമൂല്യരാക്കുന്നത്. നമ്മൾ ഇല്ലെങ്കിൽ, നമ്മുടെ സങ്കീർണ്ണമായ തലച്ചോറുകൾ ഇല്ലെങ്കിൽ, ശാസ്ത്രവും കലയും സംഗീതവും പ്രണയവും ഒന്നുമില്ലെങ്കിൽ, ഈ മഹാപ്രപഞ്ചം എത്ര വലിയതാണെങ്കിലും അതൊരു അർത്ഥശൂന്യമായ വലിയ ശൂന്യത മാത്രമായി മാറും. അതുകൊണ്ടാണ് ഒമ്പതാമത്തെ ആ സാധ്യത—നമ്മളാണ് ആദ്യത്തേത് എന്ന ആ ചിന്ത—ഇത്രയധികം പ്രത്യാശയും അതേസമയം വലിയൊരു ഭയവും നൽകുന്നത്.

ഇനി നമുക്ക് ആ ആദ്യത്തെ ഉദാഹരണത്തിലേക്ക് ഒരിക്കൽക്കൂടി തിരികെ വരാം. അറുപത്തിയാറ് ദശലക്ഷം പ്രകാശവർഷങ്ങൾക്കപ്പുറമുള്ള ആ അന്യഗ്രഹ വാനനിരീക്ഷക അന്ന് തന്റെ നോട്ട്ബുക്ക് അടച്ചുവെച്ചു. പക്ഷേ, ഇന്ന് രാത്രി ഇവിടെ നമ്മുടെ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെടുന്ന പ്രകാശം, അതേ അറുപത്തിയാറ് ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾ നീണ്ട യാത്ര കഴിഞ്ഞ് എന്നെങ്കിലും മറ്റൊരു അന്യഗ്രഹത്തിലേക്ക് എത്തിച്ചേരുമ്പോൾ, അവിടുത്തെ വികസിതമായ ഒരു നാഗരികത തങ്ങളുടെ ടെലിസ്കോപ്പിലൂടെ നമ്മെ നോക്കും. അന്ന് അവർ കാണുന്നത് ദിനോസറുകളെയല്ല! പകരം ബഹിരാകാശത്തേക്ക് റോക്കറ്റുകൾ അയക്കുന്ന, കൂറ്റൻ നഗരങ്ങളിൽ വെളിച്ചം നിറയ്ക്കുന്ന, സാറ്റലൈറ്റുകളും കൃത്രിമ ബുദ്ധിയും നിർമ്മിച്ച നമ്മെയാണ്. അന്ന് അവർ തങ്ങളുടെ നോട്ട്ബുക്കിൽ അത്ഭുതത്തോടെ എഴുതും: "ഇതാ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഏതോ ഒരു മൂലയിൽ ബുദ്ധിശക്തിയുള്ള പുതിയൊരു നാഗരികത ഉദയം ചെയ്തിരിക്കുന്നു!"

പക്ഷേ ആ ഭാവിയിലെ നിരീക്ഷകർ നമ്മെ തങ്ങളുടെ ടെലിസ്കോപ്പിലൂടെ കാണുന്ന ആ നിമിഷത്തിൽ, നമ്മൾ ഇവിടെ ബാക്കിയുണ്ടായിരിക്കുമോ എന്നതാണ് യഥാർത്ഥ ചോദ്യം. ഗ്രേറ്റ് ഫിൽറ്റർ എന്ന ആ വലിയ മതിലിൽ ഇടിച്ചു തകരാതെ, സ്വന്തം അത്യാഗ്രഹങ്ങളെയും യുദ്ധങ്ങളെയും പാരിസ്ഥിതിക തകർച്ചകളെയും അതിജീവിച്ച് വളരുവാൻ മനുഷ്യരാശിക്ക് കഴിയുമോ? അതുകൊണ്ട് നാം രാത്രി ആകാശത്തേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ ചോദിക്കേണ്ടത് "അവർ എവിടെ പോയി?" എന്ന് മാത്രമല്ല, മറിച്ച് "നമ്മൾ എങ്ങോട്ടാണ് പോകുന്നത്?" എന്ന് കൂടിയാണ്. ഈ ചോദ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സത്യസന്ധമായ അന്വേഷണമാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ശാസ്ത്രം. നമ്മുടെ ഈ കൊച്ചു ഗ്രഹത്തിൽ ഇരുന്നുകൊണ്ട് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ അതിരുകളിലേക്ക് നമ്മൾ കണ്ണുകൾ പായിക്കുമ്പോൾ, ഗാലക്സി പൂർണ്ണമായും നിശബ്ദമായിരുന്നേക്കാം, പക്ഷേ അന്വേഷണങ്ങൾ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്ന നമ്മുടെ ചോദ്യങ്ങൾ ഒരിക്കലും നിശബ്ദമാകരുത്.