ചരിത്രത്തെ ഞെട്ടിച്ച ആ കൊച്ചു രൂപം: ശാസ്ത്രം തിരുത്തി എഴുതിയ പരിണാമ രഹസ്യം

ഏകദേശം മുന്നൂറ് മില്യൺ വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ്, അതായത് ഡൈനോസറുകൾ പോലും ഭൂമിയിൽ ജനിക്കുന്നതിനും എത്രയോ കാലം മുൻപ് ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു ഒക്ടോപ്പസ്. കേൾക്കുമ്പോൾ തന്നെ അത്ഭുതം തോന്നുന്നില്ലേ? എന്നാൽ ഇവിടെയാണ് കഥ തുടങ്ങുന്നത്. ഇതൊരുപക്ഷേ ലോകം കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ കണ്ടുപിടുത്തങ്ങളിൽ ഒന്നാകാം, അല്ലെങ്കിൽ ശാസ്ത്രലോകത്തിന് പറ്റിയ ഏറ്റവും വലിയ അബദ്ധങ്ങളിൽ ഒന്നും. ഈ ഒരു ചോദ്യത്തിൽ നിന്നാണ് നമ്മുടെ യാത്ര തുടങ്ങുന്നത്. അമേരിക്കയിലെ ഇല്ലിനോയിയിലുള്ള മാസൺ ക്രീക്ക് എന്ന സ്ഥലത്തെ കുറിച്ചാണ് നമ്മൾ പറഞ്ഞു വരുന്നത്. പുരാതന ഫോസിലുകളുടെ ഒരു വൻശേഖരം തന്നെ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഒരിടമാണത്. അവിടെ നിന്നാണ് നിഴലുകളിൽ നിന്നും നിഗൂഢതകളിൽ നിന്നും ഒരു വലിയ സത്യം ജനിക്കുന്നത്. രണ്ടായിരമാണ്ടിൽ അവിടെ നിന്ന് ഒരു ഫോസിൽ ലഭിക്കുമ്പോൾ ശാസ്ത്രജ്ഞർ കരുതിയത് അവർ ചരിത്രം തിരുത്തി കുറിക്കുകയാണ് എന്നാണ്. സാധാരണയായി ഒക്ടോപ്പസുകളെ പോലുള്ള ജീവികളുടെ ഫോസിലുകൾ ലഭിക്കാൻ വലിയ പ്രയാസമാണ്. കാരണം അവയ്ക്ക് എല്ലുകളില്ല, വെറും മാംസം മാത്രമാണുള്ളത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ മണ്ണടിഞ്ഞു പോകുമ്പോൾ അവയുടെ അടയാളങ്ങൾ അവശേഷിപ്പിക്കുക എന്നത് അസാധ്യമായ കാര്യമാണ്. എന്നാൽ ഈ ഫോസിലിൽ ഒക്ടോപ്പസിന്റേത് എന്ന് തോന്നിപ്പിക്കുന്ന കൈകളും മഷി സഞ്ചി എന്ന് കരുതാവുന്ന ഭാഗങ്ങളും കണ്ണുകൾ എന്ന് തോന്നിപ്പിക്കുന്ന അടയാളങ്ങളും എല്ലാം വ്യക്തമായിരുന്നു. ഈ കണ്ടെത്തൽ ശാസ്ത്രലോകത്തെ ആവേശത്തിലാക്കി. ഗിന്നസ് വേൾഡ് റെക്കോർഡ്സ് പോലും ഇതിനെ ഏറ്റവും പഴയ ഒക്ടോപ്പസ് ആയി അംഗീകരിച്ചു. പരിണാമ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ പല താളുകളും ഇതോടെ മാറുമെന്ന് എല്ലാവരും വിശ്വസിച്ചു. പക്ഷേ ഒരു നിമിഷം ആലോചിച്ചു നോക്കൂ, നമ്മൾ കാണുന്നത് തന്നെയാണോ യഥാർത്ഥത്തിൽ അവിടെയുള്ളത്? അതോ നമ്മുടെ കണ്ണ് നമ്മളെ പറ്റിക്കുകയാണോ?

ഇവിടെയാണ് പാറ്റേൺ റെക്കഗ്നിഷൻ ബയാസ് അഥവാ നമ്മുടെ തലച്ചോറ് നമ്മളെ പറ്റിക്കുന്ന രീതിയെ കുറിച്ച് നമ്മൾ മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്. ശാസ്ത്രത്തിലാണെങ്കിൽ പോലും നമ്മുടെ തലച്ചോറിന് ഒരു പ്രത്യേകതയുണ്ട്, അതിന് അപരിചിതമായ കാര്യങ്ങളിൽ പരിചിതമായ രൂപങ്ങൾ കണ്ടെത്താൻ വലിയ താൽപ്പര്യമാണ്. ആകാശത്തെ മേഘങ്ങളിൽ നമ്മൾ മുഖങ്ങൾ കാണാറില്ലേ? അല്ലെങ്കിൽ ഇരുട്ടത്ത് ഒരു മരക്കൊമ്പ് കണ്ടാൽ അതൊരു പ്രേതമാണെന്ന് വിചാരിക്കാറില്ലേ? ഇതിനെയാണ് പാരീഡോളിയ എന്ന് പറയുന്നത്. ശാസ്ത്രജ്ഞരും മനുഷ്യരായതുകൊണ്ട് അവർക്കും ഈ തെറ്റ് സംഭവിക്കാം. ഒരു ഫോസിൽ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, പ്രത്യേകിച്ച് മാസൺ ക്രീക്കിലെ പോലെ വളരെ അവ്യക്തമായ രൂപങ്ങൾ കാണുമ്പോൾ, അവർ തങ്ങൾ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന രൂപങ്ങൾ അതിൽ കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു ഒക്ടോപ്പസിനെ തിരഞ്ഞു പോയവർക്ക് ആ കല്ലിലെ നിഴലുകളിൽ ഒക്ടോപ്പസിന്റെ കൈകളും കണ്ണുകളും കാണാൻ പ്രയാസമുണ്ടായില്ല. ശാസ്ത്രലോകത്തെ പൊതുവായ ഒരു സമ്മർദ്ദവും ഇവിടെയുണ്ട്. ഒരു വലിയ കണ്ടുപിടുത്തം നടത്തുമ്പോൾ ലഭിക്കുന്ന പ്രശസ്തി പലപ്പോഴും സൂക്ഷ്മമായ പരിശോധനകളെ മറികടക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചേക്കാം. ഡാറ്റയും ആ ഡാറ്റയെ നമ്മൾ എങ്ങനെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നു എന്നതും തമ്മിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്. അവിടെയാണ് പലപ്പോഴും പിഴവുകൾ സംഭവിക്കുന്നത്.

ഈ ഫോസിലിന്റെ കഥ ശരിക്കും മനസ്സിലാക്കണമെങ്കിൽ നമുക്ക് അഞ്ഞൂറ് മില്യൺ വർഷം പുറകിലേക്ക് പോകണം. കാംബ്രിയൻ എക്സ്പ്ലോഷൻ എന്ന് വിളിക്കുന്ന കാലഘട്ടത്തിൽ ഭൂമിയിൽ ജീവന്റെ ഒരു വൻ സ്ഫോടനം തന്നെ നടന്നിരുന്നു. ആദ്യത്തെ മോളസ്കുകൾ അഥവാ മൃദുശരീരമുള്ള ജീവികൾ അവിടെ നിന്നാണ് വരുന്നത്. സെഫലോപോഡുകൾ എന്ന വിഭാഗം രൂപപ്പെടുന്നത് ഈ കാലത്താണ്. ഇവരിൽ ചിലർ പുറത്ത് വലിയ തോടുള്ള നോട്ടിലോയിഡുകളായി മാറി. മറ്റു ചിലർ ആ തോട് ഉപേക്ഷിച്ച് വേഗതയും ബുദ്ധിയുമുള്ള ഒക്ടോപ്പസുകളായും സ്ക്വിഡുകളായും പരിണമിച്ചു. ഒരു വശത്ത് സംരക്ഷണത്തിന് വേണ്ടി കട്ടിയുള്ള തോട് തിരഞ്ഞെടുത്തവർ, മറുവശത്ത് ബുദ്ധിയും അതിവേഗവും തിരഞ്ഞെടുത്തവർ. ഇത് പ്രകൃതിയിലെ ഒരു വലിയ യുദ്ധമായിരുന്നു. ഇരപിടിയന്മാരിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ ഓരോ ജീവിയും ഓരോ വഴികൾ കണ്ടെത്തി. നോട്ടിലോയിഡുകൾ തങ്ങളുടെ തോടിനുള്ളിൽ സുരക്ഷിതരായിരുന്നപ്പോൾ, കോളിഓയിഡുകൾ അഥവാ ഒക്ടോപ്പസുകളുടെ പൂർവ്വികർ തങ്ങളുടെ ശരീരത്തിന് മാറ്റം വരുത്തി. തോട് ഉപേക്ഷിച്ച അവർക്ക് ജറ്റ് പ്രൊപ്പൽഷൻ വഴി വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കാനും പരിസ്ഥിതിക്ക് അനുസരിച്ച് നിറം മാറാനും സാധിച്ചു. ഈ പരിണാമ യാത്രയുടെ ഇടയിൽ എവിടെയോ ആണ് നമ്മുടെ ഈ വിവാദ ഫോസിൽ നിൽക്കുന്നത്.

ഒരു ജീവി ചത്തു കഴിഞ്ഞാൽ അത് എങ്ങനെയാണ് ഫോസിലായി മാറുന്നത് എന്നത് വളരെ സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു പ്രക്രിയയാണ്. ഇതിനെ ടാഫോണമി എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ചത്ത ഉടനെ തന്നെ ശരീരം അഴുകാൻ തുടങ്ങും. മൃദുവായ കോശങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് ഇല്ലാതാകും. അതിനുശേഷം മണ്ണിന്റെ സമ്മർദ്ദം കാരണം ഈ ശരീരം അമിതമായി അമർത്തപ്പെടും. ഒരു പുസ്തകത്തിനുള്ളിൽ ഒരു പൂവ് അമർത്തി വെക്കുന്നത് പോലെയാണിത്. ഈ പ്രക്രിയയിൽ ശരീരത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപം പൂർണ്ണമായും മാറും. രൂപമാറ്റം സംഭവിക്കുന്ന ഈ അവസ്ഥയിൽ ഒരു സാധാരണ മാംസപിണ്ഡം ഒക്ടോപ്പസിന്റെ കൈകൾ പോലെയോ കണ്ണുകൾ പോലെയോ തോന്നിപ്പിക്കാം. പലപ്പോഴും ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഈ മാറ്റങ്ങളെ തെറ്റായി വ്യാഖ്യാനിക്കാറുണ്ട്. ഇത് വെറും മിഥ്യയാണെന്ന് തെളിയിക്കാൻ വർഷങ്ങൾ നീണ്ട കാത്തിരിപ്പ് വേണ്ടി വന്നു. ഓരോ ഫീച്ചറും കൃത്യമായ കഥകൾ പറഞ്ഞു കൊണ്ടിരുന്നു, എന്നാൽ ആ കഥകളെല്ലാം തന്നെ തെറ്റായിരുന്നു എന്നതാണ് സത്യം. ഈ ഫോസിലിൽ കണ്ട കൈകൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ ശരീരത്തിന്റെ മറ്റേതോ ഭാഗം അമർന്നു പോയപ്പോൾ ഉണ്ടായതായിരുന്നു. മഷി സഞ്ചി എന്ന് കരുതിയത് വെറും ധാതുക്കളുടെ അംശമായിരുന്നു.

ഇരുപത് വർഷത്തോളം ഈ ഫോസിൽ ഒരു മ്യൂസിയത്തിൽ ആരും ശ്രദ്ധിക്കാതെ ഇരുന്നു. എന്നാൽ തോമസ് ക്ലമന്റ്സ് എന്ന ഗവേഷകൻ ഇതിനെ വീണ്ടും പരിശോധിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചതോടെ കാര്യങ്ങൾ മാറി മറിഞ്ഞു. പഴയ രീതിയിലുള്ള പരിശോധനകൾക്ക് പകരം അദ്ദേഹം അത്യാധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യകൾ ഉപയോഗിച്ചു. അതിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നായിരുന്നു സിൻക്രോട്രോൺ സ്കാനിംഗ്. സാധാരണ എക്സ്-റേകളെക്കാൾ എത്രയോ മടങ്ങ് ശക്തിയുള്ള കിരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഒരു കല്ലിന്റെ ഉള്ളിലെ തന്മാത്രകളെ വരെ കാണാൻ ഈ സാങ്കേതികവിദ്യക്ക് സാധിക്കും. ഇത് ഒരു പാർട്ടിക്കിൾ ആക്സിലറേറ്റർ ആണ്. ഇതിലൂടെ ലഭിച്ച ഡാറ്റ ഉപയോഗിച്ച് ത്രീഡി മോഡലുകൾ നിർമ്മിച്ചപ്പോൾ കണ്ട കാഴ്ച അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്നതായിരുന്നു. നഗ്നനേത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് കണ്ട കാഴ്ചകളല്ല മൈക്രോസ്കോപ്പിക് തലത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്. ആ സത്യം ഒരു കടുക് മണിയേക്കാൾ ചെറുതായിരുന്നു. അതാണ് റാഡുല.

റാഡുല എന്ന് പറഞ്ഞാൽ സെഫലോപോഡുകളുടെ വായിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരുതരം പല്ലാണ്. ഭക്ഷണം ചവച്ചരയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഈ പല്ലിന്റെ ഘടന നോക്കിയാൽ അത് ഏത് വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ജീവിയാണെന്ന് കൃത്യമായി പറയാൻ സാധിക്കും. നോട്ടിലോയിഡുകളുടെ റാഡുലയും ഒക്ടോപ്പസുകളുടെ റാഡുലയും തമ്മിൽ ആകാശവും ഭൂമിയും പോലെയുള്ള വ്യത്യാസമുണ്ട്. മൈക്രോസ്കോപ്പിന് താഴെ ആ ചെറിയ പല്ലുകൾ പരിശോധിച്ചപ്പോൾ അത് നോട്ടിലോയിഡുകളുടേതാണെന്ന് വ്യക്തമായി. അതായത് ഇത്രയും കാലം നമ്മൾ ഒക്ടോപ്പസ് എന്ന് കരുതിയിരുന്നത് സത്യത്തിൽ നോട്ടിലോയിഡ് വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട, തോടില്ലാത്ത ഒരു പുരാതന ജീവിയെ ആയിരുന്നു. ഇതോടെ ലോകം വിശ്വസിച്ചിരുന്ന ഒരു വലിയ ശാസ്ത്ര സിദ്ധാന്തം തകർന്നു വീണു. ഒക്ടോപ്പസുകളുടെ ഉത്ഭവം നമ്മൾ കരുതിയതിലും 150 മില്യൺ വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷമാണ് നടന്നതെന്ന് ഇതോടെ തെളിയിക്കപ്പെട്ടു. വെറും ഒരു മില്ലിമീറ്ററിൽ താഴെ മാത്രം വലിപ്പമുള്ള ആ ചെറിയ പല്ല് ചരിത്രത്തെ തന്നെ മാറ്റിയെഴുതി.

ഇത് കേവലം ഒരു ഫോസിലിന്റെ കഥ മാത്രമല്ല, ശാസ്ത്രം എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ്. ശാസ്ത്രം എന്ന് പറയുന്നത് ഒരിക്കലും മാറാത്ത ഒരു സത്യമല്ല, മറിച്ച് തെറ്റുകൾ തിരുത്തി മുന്നോട്ട് പോകുന്ന ഒരു പ്രക്രിയയാണ്. പുതിയ തെളിവുകൾ വരുമ്പോൾ പഴയ വിശ്വാസങ്ങളെ ഉപേക്ഷിക്കാൻ ശാസ്ത്രം തയ്യാറാകണം. ഈ ഒരു മാറ്റം ഒക്ടോപ്പസുകളുടെ ബുദ്ധിശക്തിയെ കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ ധാരണകളെയും ബാധിക്കുന്നു. അവയുടെ അസാമാന്യമായ ബുദ്ധി വികസിക്കാൻ നമ്മൾ കരുതിയതിലും കുറഞ്ഞ സമയം മാത്രമേ എടുത്തുള്ളൂ എന്ന് വരുമ്പോൾ അത് വലിയൊരു അത്ഭുതമാണ്. ഫോസിൽ റെക്കോർഡുകൾ എന്നത് ഒരു വലിയ പസിലിന്റെ കാണാതെ പോയ കഷ്ണങ്ങൾ പോലെയാണ്. ലഭ്യമായ ചെറിയ കഷ്ണങ്ങൾ വെച്ച് നമ്മൾ ഒരു ചിത്രം പൂർത്തിയാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ആ ശ്രമത്തിനിടയിൽ നമുക്ക് തെറ്റുകൾ പറ്റാം, പക്ഷേ ആ തെറ്റുകൾ തിരിച്ചറിയുന്നതിലാണ് ശാസ്ത്രത്തിന്റെ വിജയം.

ഇപ്പോഴും ആദ്യത്തെ ഒക്ടോപ്പസ് എവിടെയാണെന്ന് നമുക്ക് അറിയില്ല. അത് ഒരുപക്ഷേ കടലിന്റെ ആഴങ്ങളിലോ അല്ലെങ്കിൽ ഇനിയും കണ്ടെത്താത്ത മറ്റേതെങ്കിലും മണ്ണിലോ ഒളിഞ്ഞിരിപ്പുണ്ടാകാം. നമ്മൾ ഒരു വലിയ സത്യം കണ്ടെത്തി എന്ന് വിശ്വസിക്കുമ്പോഴും പ്രകൃതി അതിന്റെ രഹസ്യങ്ങൾ ഇനിയും കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്. മനുഷ്യന്റെ ജിജ്ഞാസയും പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകളും ചേരുമ്പോൾ ഭാവിയിൽ ഇനിയും പല രഹസ്യങ്ങളും പുറത്തുവരും. അപ്പൊ സംഭവം എന്താണെന്ന് വെച്ചാൽ, നമ്മൾ കാണുന്നതെല്ലാം സത്യമാകണമെന്നില്ല. ഏറ്റവും ചെറിയ കാര്യങ്ങളിൽ പോലും വലിയ മാറ്റങ്ങൾ ഒളിഞ്ഞിരിപ്പുണ്ടാകാം. ഈ കൊച്ചു ഫോസിൽ നമുക്ക് നൽകുന്ന പാഠം അതാണ്; ചോദ്യം ചെയ്യാനും പരിശോധിക്കാനും തയ്യാറാണെങ്കിൽ മാത്രമേ സത്യത്തിലേക്ക് നമുക്ക് എത്താൻ സാധിക്കൂ. ശാസ്ത്രം എന്നത് ഒരു ഉത്തരമല്ല, മറിച്ച് ഉത്തരങ്ങൾ തേടിയുള്ള അവസാനിക്കാത്ത ഒരു യാത്രയാണ്.

ഈ യാത്രയുടെ അടുത്ത ഘട്ടം നമ്മളെ കൊണ്ടുപോകുന്നത് പരിണാമത്തിന്റെ ഭൂപടത്തിലേക്കാണ്. നമ്മൾ നേരത്തെ സൂചിപ്പിച്ചതുപോലെ, ഒരൊറ്റ രാത്രികൊണ്ട് ചരിത്രത്തിന്റെ താളുകളിൽ നിന്ന് 150 മില്യൺ വർഷങ്ങളാണ് മാഞ്ഞുപോയത്. ഇത് കേൾക്കുമ്പോൾ വെറുമൊരു അക്കമായി തോന്നാം, എന്നാൽ ശരിക്കും ചിന്തിച്ചു നോക്കിയാൽ അതൊരു വലിയ വിടവാണ്. അതായത്, മനുഷ്യൻ കുരങ്ങനിൽ നിന്ന് പരിണമിച്ചുണ്ടായ കാലഘട്ടത്തിന്റെ എത്രയോ മടങ്ങ് വരും ഈ സമയം. ഇത്രയും കാലം നമ്മൾ വിശ്വസിച്ചിരുന്നത് ഒക്ടോപ്പസുകൾ വളരെ പണ്ടേ രൂപപ്പെട്ട ഒന്നാണെന്നാണ്. എന്നാൽ പുതിയ കണ്ടെത്തലോടെ ഒക്ടോപ്പസുകളുടെ ഉത്ഭവം ഇന്നേക്ക് 150 മില്യൺ വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് മാത്രമാണെന്ന് നമുക്ക് തിരുത്തേണ്ടി വന്നു. അങ്ങനെയാണെങ്കിൽ ശാസ്ത്രലോകത്തെ കുഴപ്പിക്കുന്ന മറ്റൊരു ചോദ്യം ഉയരുന്നു: ഒക്ടോപ്പസുകളുടെ ആ അസാമാന്യമായ ബുദ്ധിശക്തി ഇത്രയും കുറഞ്ഞ കാലത്തിനുള്ളിൽ എങ്ങനെ വികസിച്ചു?

നിങ്ങൾക്കറിയാമല്ലോ, ഒക്ടോപ്പസുകൾക്ക് ഒൻപത് തലച്ചോറുകൾ ഉണ്ടെന്ന് പറയാറുണ്ട്—അതായത് ഓരോ കൈകളിലും സ്വതന്ത്രമായി ചിന്തിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള ന്യൂറോണുകളുടെ വലിയൊരു ശേഖരം തന്നെ അവയ്ക്കുണ്ട്. ഇത്രയും സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു നാഡീവ്യൂഹം (Nervous System) വളരെ വേഗത്തിൽ പരിണമിച്ചുണ്ടായി എന്ന് വിശ്വസിക്കാൻ പ്രയാസമാണ്. സാധാരണയായി പ്രകൃതിയിൽ ഇത്തരമൊരു മാറ്റം വരാൻ കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ എടുക്കാറുണ്ട്. അപ്പോൾ ഒന്നുകിൽ നമ്മുടെ പരിണാമ സിദ്ധാന്തത്തിൽ എവിടെയോ ഒരു കണ്ണു വിട്ടുപോയിട്ടുണ്ട്, അല്ലെങ്കിൽ ഒക്ടോപ്പസുകൾ അതിവേഗം ബുദ്ധി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത അസാധാരണ ജീവികളാണ്. പരിസ്ഥിതിയുടെ കടുത്ത സമ്മർദ്ദമായിരിക്കാം (Environmental Pressure) അവയെ ഇതിന് പ്രേരിപ്പിച്ചത്. ശത്രുക്കളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ തോടില്ലാത്ത ഈ ജീവികൾക്ക് ഒരേയൊരു ആയുധമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ—അതായിരുന്നു അവരുടെ ബുദ്ധി. ഈ ഒരു തിരിച്ചറിവ് ജീവശാസ്ത്രജ്ഞരെ ഇന്ന് വലിയ രീതിയിൽ ചിന്തിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.

മറ്റൊരു പ്രധാന കാര്യം ഫോസിൽ റെക്കോർഡുകളുടെ പരിമിതിയാണ്. ഭൂമിയിൽ ഇതുവരെ ജീവിച്ചിരുന്ന ജീവികളുടെ 99 ശതമാനവും എന്നെന്നേക്കുമായി അപ്രത്യക്ഷമായിട്ടുണ്ട്. അവയുടെ ഒരു അടയാളം പോലും ഇന്ന് ബാക്കിയില്ല. കാരണം ഒരു ജീവി ഫോസിലായി മാറണമെങ്കിൽ ഒരു ലോട്ടറി അടിക്കുന്ന അത്രയും ഭാഗ്യം വേണം. ആ ജീവി മരിക്കുന്നത് കൃത്യമായ മണ്ണിലായിരിക്കണം, അവിടെ വായു കടക്കരുത്, അഴുകിപ്പോകാൻ അനുവദിക്കാത്ത രാസപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടക്കണം, പിന്നെ കോടിക്കണക്കിന് വർഷം അത് നശിക്കാതെ ഭൂമിക്കടിയിൽ കിടക്കണം. മാസൺ ക്രീക്ക് പോലുള്ള സ്ഥലങ്ങൾ അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഒരു അത്ഭുതമാണ്. അവിടെ മൃദുവായ ശരീരമുള്ള ജീവികളുടെ അടയാളങ്ങൾ പോലും സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. പക്ഷേ അവിടെയും നമ്മളെ ചതിക്കുന്നത് ഭൗതികശാസ്ത്രമാണ് (Physics). ടൺ കണക്കിന് ഭാരമുള്ള മണ്ണ് മുകളിൽ വന്നു വീഴുമ്പോൾ ഒരു ജീവിയുടെ ശരീരം ഒരു പേപ്പർ പോലെ പരന്നുപോകും. ഒരു ത്രീഡി രൂപത്തെ ടുഡി രൂപത്തിലേക്ക് മാറ്റുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന ആ വക്രീകരണം (Distortion) പലപ്പോഴും തെറ്റായ രൂപങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കും. ഈ ഒരു 'ഫോസിൽ ഇല്യൂഷൻ' തിരിച്ചറിയാൻ ശാസ്ത്രത്തിന് ആധുനിക ടെക്നോളജി തന്നെ വേണ്ടി വന്നു.

ഇവിടെയാണ് ടെക്നോളജിയും സമയവും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധം നമ്മൾ കാണുന്നത്. മ്യൂസിയങ്ങളിൽ പതിറ്റാണ്ടുകളായി പൊടിപിടിച്ചു കിടക്കുന്ന ആയിരക്കണക്കിന് ഫോസിലുകൾ ഇനിയുമുണ്ട്. പഴയ കണ്ണുകൾ കൊണ്ട് കണ്ടപ്പോൾ തിരിച്ചറിയാത്ത പല രഹസ്യങ്ങളും പുതിയ സ്കാനിംഗ് മെഷീനുകൾക്ക് മുന്നിൽ വെളിപ്പെടാൻ ഇരിക്കുന്നതേയുള്ളൂ. ഇന്ന് നമ്മൾ ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് (AI) ഉപയോഗിച്ച് ഈ ഫോസിൽ അടയാളങ്ങളെ പുനർനിർമ്മിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. മനുഷ്യന്റെ കണ്ണ് കാണാത്ത പാറ്റേണുകൾ കണ്ടെത്താൻ മെഷീൻ ലേണിംഗിന് സാധിക്കും. ഒരുപക്ഷേ നമ്മൾ ഇന്ന് ശരിയാണെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്ന പല കാര്യങ്ങളും നാളെ മറ്റൊരു അത്ഭുതകരമായ കണ്ടെത്തലിലൂടെ തിരുത്തപ്പെട്ടേക്കാം.

ഈ കഥയിൽ മറ്റൊരു പ്രധാന വശമുണ്ട്—അതാണ് ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ ഇടയിലെ മത്സരവും തർക്കങ്ങളും. തോമസ് ക്ലമന്റ്സും സംഘവും ഈ കണ്ടെത്തൽ പുറത്തുവിട്ടപ്പോൾ എല്ലാവരും അത് പെട്ടെന്ന് അംഗീകരിച്ചില്ല. ശാസ്ത്രത്തിൽ ഒരു സിദ്ധാന്തം മാറ്റുക എന്നത് അത്ര എളുപ്പമല്ല. അത് വർഷങ്ങളായി നിലനിൽക്കുന്ന പല വിശ്വാസങ്ങളെയും തകർക്കുന്ന ഒന്നാണ്. 'കൺസെൻസസ് പ്രഷർ' അഥവാ ഭൂരിഭാഗം ആളുകൾ വിശ്വസിക്കുന്നതിനെ എതിർക്കാൻ കാണിക്കുന്ന പേടി ശാസ്ത്രത്തിലും ഉണ്ട്. എന്നാൽ വ്യക്തമായ തെളിവുകൾ—പ്രത്യേകിച്ച് ആ കൊച്ചു പല്ലുകളുടെ (Radula) ചിത്രം—മുന്നിൽ വന്നപ്പോൾ ആർക്കും അത് തള്ളിക്കളയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഒരു വലിയ സിദ്ധാന്തത്തെ തകർക്കാൻ വേണ്ടത് ഒരു വലിയ തെളിവല്ല, മറിച്ച് തർക്കിക്കാൻ പറ്റാത്ത അത്രയും കൃത്യമായ ഒരു ചെറിയ തെളിവാണ് എന്ന പാഠം ഇത് നമുക്ക് നൽകുന്നു.

നമ്മൾ മനുഷ്യർക്ക് ഒരു സ്വഭാവമുണ്ട്, നമുക്ക് എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും ഒരു വ്യക്തമായ ഉത്തരം വേണം. നിഗൂഢതകളെ നമുക്ക് ഭയമാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഒരു ഫോസിൽ കിട്ടുമ്പോൾ അതിന് എന്തെങ്കിലും ഒരു പേര് നൽകി ഒരു കോളത്തിൽ ഒതുക്കാൻ നമ്മൾ ധൃതി കാണിക്കുന്നു. "ഇതൊരു ഒക്ടോപ്പസ് ആണ്" എന്ന് ഉറപ്പിച്ചു പറയുമ്പോൾ കിട്ടുന്ന ഒരു മാനസികമായ സമാധാനമുണ്ട്. എന്നാൽ പ്രകൃതി അത്ര ലളിതമല്ല. പലപ്പോഴും നമ്മൾ കാണുന്നത് പൂർണ്ണമായ ചിത്രമല്ല, മറിച്ച് ആ ചിത്രത്തിന്റെ ഒരു ചെറിയ കഷ്ണം മാത്രമാണ്. ആ കഷ്ണത്തെ വെച്ച് നമ്മൾ ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കുന്ന കഥകൾ മാത്രമാണ് പലപ്പോഴും നമ്മുടെ ചരിത്രമായി മാറുന്നത്.

യഥാർത്ഥത്തിൽ ആദ്യത്തെ ഒക്ടോപ്പസ് ഇന്നും മണ്ണിൽ എവിടെയോ ഒളിഞ്ഞിരിപ്പുണ്ട്. അത് ഒരുപക്ഷേ നമ്മൾ കരുതിയതിലും വ്യത്യസ്തമായ രൂപമുള്ള ഒന്നായിരിക്കാം. ആ തിരച്ചിൽ ഇപ്പോഴും തുടരുകയാണ്. പുതിയ ഖനന കേന്ദ്രങ്ങൾ, കൂടുതൽ കൃത്യതയുള്ള സ്കാനിംഗ് രീതികൾ, ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഡാറ്റാബേസുകൾ എന്നിവ വഴി നമ്മൾ ആ സത്യത്തിലേക്ക് അടുത്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഓരോ പരാജയവും ഓരോ തെറ്റായ നിഗമനവും നമ്മളെ ശരിയായ ഉത്തരത്തിലേക്ക് കൂടുതൽ അടുപ്പിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.

ഈ മുഴുവൻ സംഭവവും നമ്മളെ പഠിപ്പിക്കുന്നത് വിനയമാണ് (Humility). പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ രഹസ്യങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ നമ്മുടെ അറിവ് എത്ര ചെറുതാണെന്ന് ഇത് കാണിച്ചുതരുന്നു. ഒരു മില്ലിമീറ്ററിൽ താഴെ മാത്രം വലിപ്പമുള്ള ഒരു ഘടനയ്ക്ക് ലോകം മുഴുവൻ വിശ്വസിച്ചിരുന്ന ഒരു വലിയ കഥയെ മാറ്റിയെഴുതാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, നമ്മൾ ഇനിയും എത്ര കാര്യങ്ങൾ പഠിക്കാനുണ്ട്! നമ്മൾ കാണുന്ന ലോകം പദാർത്ഥങ്ങൾ കൊണ്ട് മാത്രമല്ല, അതിനെക്കുറിച്ച് നമ്മൾ കെട്ടിപ്പടുക്കുന്ന കഥകൾ (Narratives) കൂടിയാണ്. ആ കഥകൾ തിരുത്താൻ കാണിക്കുന്ന ധീരതയാണ് യഥാർത്ഥ ശാസ്ത്രം.

അവസാനമായി ആലോചിച്ചു നോക്കൂ, ആ ഫോസിൽ വെറുമൊരു കല്ലല്ല. അത് 300 മില്യൺ വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ഈ ഭൂമിയിൽ ജീവിച്ചു മരിച്ച ഒരു ജീവിയുടെ അവസാന ശ്വാസത്തിന്റെ അടയാളമാണ്. അത് നമ്മളോട് സംസാരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയായിരുന്നു. നമ്മൾ അത് തെറ്റായി കേട്ടു എന്ന് മാത്രം. ഇപ്പോൾ നമ്മൾ അതിന്റെ ഭാഷ കുറച്ചുകൂടി നന്നായി മനസ്സിലാക്കി തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഇത് അവസാനമല്ല, പുതിയൊരു അധ്യായത്തിന്റെ തുടക്കം മാത്രമാണ്. ഇനിയും എത്രയെത്ര രഹസ്യങ്ങൾ ആഴക്കടലിലെ മണ്ണിലും പാറക്കൂട്ടങ്ങളിലും നമ്മളെ കാത്തിരിക്കുന്നുണ്ടാകാം! പ്രകൃതിയുടെ ആ വലിയ പസിൽ പരിഹരിക്കാനുള്ള ഈ യാത്ര തുടരുക തന്നെ ചെയ്യും. സത്യം എപ്പോഴും അവിടെയുണ്ട്, നമ്മൾ അത് കണ്ടെത്താൻ കാത്തിരിക്കുന്നു എന്ന് മാത്രം.