വെളിച്ചം മോഷ്ടിച്ച മത്സ്യം: പരിണാമം പോലും തോറ്റുപോകുന്ന പ്രകൃതിയുടെ മഹാത്ഭുതം

സമുദ്രം എന്ന് പറയുമ്പോൾ നമ്മുടെയൊക്കെ മനസ്സിലേക്ക് ആദ്യം ഓടിയെത്തുന്നത് വലിയ തിരമാലകളും അനന്തമായ നീലനിറവുമാണ്. എന്നാൽ നമ്മൾ കണ്ണുകൊണ്ട് കാണുന്ന ഈ ലളിതമായ കാഴ്ചയ്ക്ക് പിന്നിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഒരു വലിയ ചതിയുണ്ട്. ആഴങ്ങളിലേക്ക് പോകുന്തോറും ഈ കടൽ നമ്മളെ കൂടുതൽ കൂടുതൽ അത്ഭുതപ്പെടുത്തും, ചിലപ്പോൾ പേടിപ്പിക്കും. സാധാരണ നമ്മൾ കരുതുന്നത് കടലിലെ ചെറിയ പവിഴപ്പുറ്റുകൾക്കിടയിൽ നീന്തിത്തുടിക്കുന്ന കുഞ്ഞു മത്സ്യങ്ങൾ വളരെ ലളിതമായ ജീവിതം നയിക്കുന്നവരാണെന്നാണ്. വലിയ ജീവികളെ പോലെ അത്ര സങ്കീർണ്ണമായ ശരീരഘടനയൊന്നും ഇവർക്കില്ലെന്ന് നമ്മൾ അങ്ങ് ഉറപ്പിക്കും. പക്ഷേ, അതാണ് ഏറ്റവും വലിയ തെറ്റ്. സത്യത്തിൽ, ജീവശാസ്ത്രപരമായ ഒരു കൺകെട്ടുവിദ്യയാണ് അവിടെ നടക്കുന്നത്. നമുക്ക് ലളിതമെന്ന് തോന്നുന്ന പല കാര്യങ്ങളും അവയുടെ അതിജീവനത്തിനായി പ്രകൃതി ഒരുക്കിയ ഏറ്റവും കൃത്യതയുള്ള എഞ്ചിനീയറിംഗ് വിദ്യകളാണ്.

ആദ്യം നമുക്ക് ഈ കടലിന്റെ വെളിച്ചത്തെക്കുറിച്ച് ഒന്ന് നോക്കാം. സമുദ്രത്തിന്റെ ഉപരിതലത്തിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് പോകുന്തോറും വെളിച്ചത്തിന്റെ സ്വഭാവം പാടെ മാറും. ആദ്യത്തെ ഇരുന്നൂറ് മീറ്റർ വരെയുള്ള ഭാഗത്തെ നമുക്ക് അത്യാവശ്യം വെളിച്ചമുള്ള ഇടം എന്ന് വിളിക്കാം. എന്നാൽ അതിന് താഴേക്ക് പോകുന്തോറും സൂര്യപ്രകാശത്തിലെ മിക്ക നിറങ്ങളും വെള്ളം ആഗിരണം ചെയ്ത് ഇല്ലാതാക്കും. അവസാനം ബാക്കിയാവുന്നത് ആ നീലയും പച്ചയും കലർന്ന വെളിച്ചം മാത്രമാണ്. ഏതാണ്ട് നാനൂറ്റമ്പത് മുതൽ അഞ്ഞൂറ്റമ്പത് നാനോമീറ്റർ വരെയുള്ള ആ ചെറിയ വെളിച്ചത്തിന്റെ കിളിവാതിലിലൂടെയാണ് കടലിനടിയിലെ മിക്ക ജീവനുകളും നിലനിൽക്കുന്നത്. ഈ ഭാഗത്ത് ഊർജ്ജം വളരെ കുറവാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ അവിടെ ജീവിക്കുന്ന ഓരോ ജീവിക്കും വളരെ കണിശമായ രീതിയിൽ ജീവിച്ചേ പറ്റൂ. ഓരോ തുള്ളി ഊർജ്ജവും അവർക്ക് വിലപ്പെട്ടതാണ്. നമ്മൾ പലപ്പോഴും വലിയ സ്രാവുകളെയും തിമിംഗലങ്ങളെയും പോലുള്ള കരിസ്മാറ്റിക് മെഗാഫൗണുകളെ (Charismatic megafauna) കുറിച്ച് മാത്രമേ പഠിക്കാറുള്ളൂ. എന്നാൽ പവിഴപ്പുറ്റുകൾക്കുള്ളിലെ ഈ കുഞ്ഞു മത്സ്യങ്ങൾ ഒരു വലിയ നഗരത്തിനുള്ളിലെ സൂക്ഷ്മമായ ലോകം പോലെയാണ്. ഇരപിടിയന്മാരിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ ശരീരം സുതാര്യമാക്കിയും, വെളിച്ചത്തെ കബളിപ്പിച്ചും അവർ നടത്തുന്ന പോരാട്ടം അതിശയിപ്പിക്കുന്നതാണ്.

ഇവിടെയാണ് നമ്മുടെ കഥാനായകൻ വരുന്നത്. ഒരു ചെറിയ മത്സ്യം, പാരപ്രിയാകാന്തസ് റാൻസോണറ്റി (Parapriacanthus ransonneti). പസഫിക് സമുദ്രത്തിലെ പവിഴപ്പുറ്റുകളിൽ കൂട്ടമായി കാണപ്പെടുന്ന ഈ മീൻ പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന ആ മനോഹരമായ നീലവെളിച്ചം ശാസ്ത്രലോകത്തെ ശരിക്കും ഞെട്ടിച്ചു. സാധാരണയായി വെളിച്ചം പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന ജീവികൾക്ക് അത് നിർമ്മിക്കാനുള്ള കഴിവ് അവരുടെ ജനിതകഘടനയിലുണ്ടാകും. ഇതിനെയാണ് നമ്മൾ ബയോലൂമിനസെൻസ് (Bioluminescence) എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഒരു എൻസൈമും ലൂസിഫെറിൻ എന്ന തന്മാത്രയും തമ്മിൽ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോഴാണ് ഈ വെളിച്ചം ഉണ്ടാകുന്നത്. ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഈ മീനിന്റെ ജീനുകൾ പരിശോധിച്ചപ്പോൾ ശരിക്കും അന്തംവിട്ടുപോയി. കാരണം, ഈ മീനിന്റെ ഡി.എൻ.എ-യിൽ വെളിച്ചം ഉണ്ടാക്കാൻ ആവശ്യമായ ലൂസിഫെറേസ് (Luciferase) എന്ന എൻസൈമിനെ നിർമ്മിക്കാനുള്ള യാതൊരു ജനിതക കോഡും ഇല്ല! വെളിച്ചം ഉണ്ടാവുന്നുണ്ട്, പക്ഷേ അത് ഉണ്ടാക്കാനുള്ള ഫാക്ടറി മീനിന്റെ ഉള്ളിലില്ല. ഇതൊരു വലിയ കടങ്കഥയായിരുന്നു. അപ്പൊ സംഭവം എന്താണെന്ന് വെച്ചാൽ, ഈ മീൻ വെളിച്ചം സ്വന്തമായി ഉണ്ടാക്കുകയല്ല, പകരം അത് മോഷ്ടിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.

നമുക്ക് ഈ പ്രക്രിയയുടെ കെമിസ്ട്രി ഒന്ന് പരിശോധിക്കാം. പ്രകൃതി വെളിച്ചം ഉണ്ടാക്കുന്നത് മനുഷ്യൻ ഉണ്ടാക്കുന്നതിനേക്കാൾ എത്രയോ മടങ്ങ് കാര്യക്ഷമമായാണ്. നമ്മൾ ഒരു ബൾബ് കത്തിക്കുമ്പോൾ വലിയൊരു ഭാഗം ഊർജ്ജം താപമായി (Heat) നഷ്ടപ്പെടും. എന്നാൽ ജീവികൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന ഈ വെളിച്ചം ഏതാണ്ട് തൊണ്ണൂറ്റഞ്ചു ശതമാനവും കൃത്യതയുള്ളതാണ്, ചൂട് ഒട്ടും പുറത്തുവിടാത്ത വെളിച്ചം. ഈ വിദ്യ കൈവശപ്പെടുത്താനാണ് പാരപ്രിയാകാന്തസ് ശ്രമിച്ചത്. പക്ഷേ സ്വന്തമായി ഇത് പരിണമിപ്പിച്ചെടുക്കുന്നതിന് പകരം ഈ മീൻ ഒരു കുറുക്കുവഴി കണ്ടെത്തി. ഇതിനെയാണ് ശാസ്ത്രം ക്ലെപ്റ്റോപ്രോട്ടീനിസം (Kleptoproteinism) എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. അതായത് മറ്റൊരു ജീവി കഷ്ടപ്പെട്ട് ഉണ്ടാക്കിയ പ്രോട്ടീനെ മോഷ്ടിച്ച് സ്വന്തം ആവശ്യത്തിന് ഉപയോഗിക്കുക. സമുദ്രത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഓസ്ട്രാകോഡ് (Ostracod) എന്ന ചെറിയ ജീവികളെയാണ് ഇവ ഇരയാക്കുന്നത്. ഈ ഓസ്ട്രാകോഡുകൾക്ക് വെളിച്ചം ഉണ്ടാക്കാനുള്ള ലൂസിഫെറേസ് എൻസൈം സ്വന്തമായുണ്ട്. നമ്മുടെ മീൻ ഈ കുഞ്ഞൻ ജീവികളെ പിടിച്ചു തിന്നുന്നു. സാധാരണ ഒരു ജീവി മറ്റൊന്നിനെ തിന്നുമ്പോൾ അതിന്റെ ഉള്ളിലെ പ്രോട്ടീനുകൾ വയറ്റിലെ ആസിഡും എൻസൈമുകളും കാരണം ദഹിച്ചുപോകും. നമ്മുടെ ശരീരത്തിൽ ഇൻസുലിൻ ഗുളികയായി കഴിക്കാൻ പറ്റാത്തതും ഇതുകൊണ്ടാണ്, കാരണം വയറ്റിലെ ആസിഡ് അതിനെ തകർക്കും. എന്നാൽ ഈ അത്ഭുത മത്സ്യം ആ നിയമത്തെ കാറ്റിൽ പറത്തി.

ഈ അത്ഭുതം എങ്ങനെയാണ് സംഭവിക്കുന്നതെന്ന് തെളിയിക്കാൻ ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഒരു പരീക്ഷണം നടത്തി. അവർ ഈ മത്സ്യങ്ങൾക്ക് ഭക്ഷണം കൊടുക്കുന്നത് നിർത്തി. അപ്പോൾ എന്ത് സംഭവിച്ചു എന്നറിയാമോ? ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ മീനിന്റെ വെളിച്ചം കെട്ടുപോയി. വീണ്ടും ഓസ്ട്രാകോഡുകളെ ഭക്ഷണമായി നൽകിയപ്പോൾ മീൻ വീണ്ടും തിളങ്ങാൻ തുടങ്ങി. ഇതിനർത്ഥം ഈ മീൻ തന്റെ വെളിച്ചം ഭക്ഷണത്തിൽ നിന്ന് കടം കൊള്ളുകയാണ് എന്നാണ്. ഇത് വെറും ഒരു ദഹന പ്രക്രിയയല്ല. വയറ്റിലെ അതികഠിനമായ ആസിഡിനെ (pH 1.5 to 3.5) അതിജീവിച്ച് ആ പ്രോട്ടീൻ എങ്ങനെയാണ് മീനിന്റെ വെളിച്ചം പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന അവയവങ്ങളിലേക്ക് എത്തുന്നത് എന്നത് ശാസ്ത്രത്തെ ഇന്നും കുഴപ്പിക്കുന്ന ചോദ്യമാണ്. പ്രോട്ടീനുകൾ വളരെ പെട്ടെന്ന് നശിച്ചുപോകുന്നവയാണ്. എന്നിട്ടും ഈ മത്സ്യം അതിനെ സുരക്ഷിതമായി സൂക്ഷിക്കുന്നു. ഇതിനായി മീനിന്റെ ഉള്ളിൽ പ്രത്യേക സംഭരണികളുണ്ട്. അവിടെ ഈ എൻസൈമുകൾ കേടുകൂടാതെ മാസങ്ങളോളം ഇരിക്കും. ഇത് വെറുമൊരു മോഷണമല്ല, മറിച്ച് പ്രകൃതിയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ഒരു സ്റ്റോറേജ് സിസ്റ്റം കൂടിയാണ്.

ഇത് പരിണാമത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ കാഴ്ചപ്പാടിനെ തന്നെ മാറ്റിവരയ്ക്കുന്നു. നമ്മൾ കരുതുന്നത് പരിണാമം എന്ന് പറഞ്ഞാൽ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ കൊണ്ട് ഡി.എൻ.എ-യിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ആണെന്നാണ്. എന്നാൽ ഇവിടെ ഈ മത്സ്യം ജനിതക മാറ്റത്തിന് കാത്തുനിൽക്കാതെ, മറ്റൊരു ജീവിയുടെ കഴിവിനെ നേരിട്ട് തട്ടിയെടുത്ത് തന്റെ അതിജീവനത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഊർജ്ജ ലാഭത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഇതൊരു മാസ്റ്റർക്ലാസ് ആണ്. ഒരു പ്രോട്ടീൻ സ്വന്തമായി നിർമ്മിക്കാൻ വലിയ തോതിൽ എ.ടി.പി (ATP) ആവശ്യമാണ്. ആ പണി മുഴുവൻ മറ്റൊരു ജീവിയെക്കൊണ്ട് ചെയ്യിച്ച്, അത് വെറുതെ വിഴുങ്ങി ഉപയോഗിക്കുക എന്നത് എത്ര ബുദ്ധിപരമായ നീക്കമാണെന്ന് നോക്കൂ! ഇത് ജീവശാസ്ത്രപരമായ വ്യക്തിത്വം (Biological Identity) എന്ന സങ്കല്പത്തെ തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു. എന്റെ കഴിവുകൾ മറ്റൊരു ജീവിയിൽ നിന്നാണ് വരുന്നതെങ്കിൽ, ഞാൻ ആരാണ്? എന്നെ ഒരു പ്രത്യേക ജീവിയായി കാണണോ അതോ ഒരു ശൃംഖലയുടെ ഭാഗമായി കാണണോ?

സത്യത്തിൽ ഈ മത്സ്യം നമുക്ക് നൽകുന്ന പാഠം വളരെ വലുതാണ്. ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രം നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ് പ്രോട്ടീൻ മരുന്നുകൾ ദഹിച്ചുപോകാതെ ശരീരത്തിൽ എത്തിക്കുക എന്നത്. ഈ കുഞ്ഞു മത്സ്യം അത് നിഷ്പ്രയാസം ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, അതിന്റെ പിന്നിലെ രഹസ്യം കണ്ടെത്തുന്നത് വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ വലിയ വിപ്ലവമുണ്ടാക്കും. ഇൻസുലിൻ പോലുള്ള മരുന്നുകൾ ഗുളിക രൂപത്തിൽ കഴിക്കാൻ ഇത് നമ്മളെ സഹായിച്ചേക്കാം. നമ്മുടെ ചുറ്റുമുള്ള പ്രകൃതി ഒരു വലിയ ലബോറട്ടറിയാണ്. അവിടെ നമ്മൾ ഇന്നും തിരിച്ചറിയാത്ത എത്രയോ തന്ത്രങ്ങൾ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. വെളിച്ചം മോഷ്ടിക്കുന്ന ഈ മീൻ ഒരു തുടക്കം മാത്രമാണ്. ജീവന്റെ സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം (Economics of Life) എന്നും ലാഭത്തിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. കുറഞ്ഞ ചിലവിൽ കൂടുതൽ അതിജീവനം.

ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിന്റെ നിയമങ്ങളും ജീവശാസ്ത്രത്തിന്റെ അതിരുകളും കൂട്ടിമുട്ടുന്ന ഒരിടത്താണ് ഈ മത്സ്യം ജീവിക്കുന്നത്. പ്രോട്ടീനുകൾ മടങ്ങിയിരിക്കുന്ന രീതിയും അവയുടെ താപഗതിക സ്ഥിരതയും (Thermodynamic stability) എല്ലാം ഈ പ്രക്രിയയിൽ പങ്കുചേരുന്നു. ശരിക്കും പറഞ്ഞാൽ, സമുദ്രം എന്നത് വെറും വെള്ളം നിറഞ്ഞ ഒരു കുഴിയല്ല, മറിച്ച് അത് പുതിയ കണ്ടുപിടുത്തങ്ങൾ നടക്കുന്ന ഒരു വലിയ എഞ്ചിനീയറിംഗ് ഹബ്ബാണ്. പണ്ട് ഗലീലിയോ സൂര്യനെ കേന്ദ്രമാക്കി ലോകത്തെ കണ്ടതുപോലെ, അല്ലെങ്കിൽ ഡാർവിൻ പരിണാമത്തെ കുറിച്ച് പറഞ്ഞതുപോലെ, ശാസ്ത്രത്തിൽ പലപ്പോഴും വലിയ മാറ്റങ്ങൾ (Paradigm shifts) വരാറുണ്ട്. ജനിതകഘടനയ്ക്ക് അപ്പുറം ജീവികൾ പരസ്പരം തന്മാത്രകൾ കൈമാറുന്ന ഈ രീതി അത്തരമൊരു മാറ്റത്തിന്റെ തുടക്കമാകാം. ഒരുപക്ഷേ നമ്മൾ ഇതുവരെ കരുതിയിരുന്നതിനേക്കാൾ സങ്കീർണ്ണമാണ് ഓരോ ജീവിയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം.

ഇതുകൊണ്ടൊന്നും തീരുന്നില്ല. നമുക്ക് ഇനിയും ഒരുപാട് കാര്യങ്ങൾ ഈ മീനിനെക്കുറിച്ച് പഠിക്കാനുണ്ട്. എങ്ങനെയാണ് ഇത് തന്റെ പ്രതിരോധ സംവിധാനത്തെ (Immune system) കബളിപ്പിച്ച് ഈ അന്യ പ്രോട്ടീനെ ഉള്ളിൽ വെച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്? നമ്മുടെ ശരീരം പുറത്തുനിന്നുള്ള എന്തിനെയും ആക്രമിക്കുമല്ലോ, എന്നിട്ടും ഈ മീനിന് എങ്ങനെ ഇത് സാധിക്കുന്നു? ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾക്കുള്ള ഉത്തരങ്ങൾ വരുംകാലത്തെ സിസ്റ്റംസ് ബയോളജിയിലും (Systems Biology) സിന്തറ്റിക് ബയോളജിയിലും (Synthetic Biology) വലിയ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരും. പ്രകൃതിയുടെ ഈ നിഗൂഢതകൾ ഓരോന്നായി അഴിച്ചെടുക്കുമ്പോൾ നമുക്ക് മനസ്സിലാകുന്ന ഒരു കാര്യമുണ്ട്: മനുഷ്യന്റെ അറിവ് എത്ര പരിമിതമാണ്! ഒരു കൊച്ചു മത്സ്യം തന്റെ വെളിച്ചത്തിലൂടെ നമ്മളെ കാണിച്ചുതരുന്നത് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ അതിരുകളില്ലാത്ത വിസ്മയങ്ങളാണ്. പ്രകൃതിയിലെ ഒന്നിനെയും ലളിതമെന്ന് തള്ളിക്കളയാൻ ആവില്ല. കാരണം, ആഴങ്ങളിൽ നമ്മളെ കാത്തിരിക്കുന്നത് നമ്മൾ സ്വപ്നത്തിൽ പോലും വിചാരിക്കാത്ത അറിവുകളാണ്.

ജീവന്റെ അതിരുകൾ മാഞ്ഞുപോകുന്ന, ഒന്നിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് ഊർജ്ജവും കഴിവും ഒഴുകുന്ന ഈ പ്രക്രിയ നമ്മളെ ഒരു കാര്യം കൂടി ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. നമ്മൾ പ്രകൃതിയിൽ നിന്ന് ഒറ്റപ്പെട്ടവരല്ല, മറിച്ച് പരസ്പരം ബന്ധിക്കപ്പെട്ട ഒരു വലിയ ശൃംഖലയുടെ ഭാഗമാണ്. ആ മീൻ മോഷ്ടിക്കുന്ന വെളിച്ചം സത്യത്തിൽ ഒരു വിളക്കാണ്—നമ്മുടെ അറിവില്ലായ്മയുടെ ഇരുട്ടിനെ മാറ്റുന്ന വിജ്ഞാനത്തിന്റെ വിളക്ക്. പരിണാമം എന്നത് വെറും ഡി.എൻ.എ-യുടെ കളിയല്ല, അത് അതിജീവനത്തിന്റെ അനന്തമായ സാധ്യതകളുടെ വലിയൊരു പരീക്ഷണശാലയാണ്. ഈ പരീക്ഷണശാലയിൽ ഇനിയും നമ്മൾ കണ്ടെത്താത്ത എത്രയോ രഹസ്യങ്ങൾ ഒളിഞ്ഞിരിപ്പുണ്ടാകാം.

നമ്മൾ ഈ പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങളെല്ലാം വെറുമൊരു അത്ഭുതമായി മാത്രം കണ്ട് തള്ളിക്കളയാവുന്നതല്ല. ഇതിന് പിന്നിൽ അതികൃത്യമായ ഒരു കണക്കുണ്ട്, അതിനെ നമുക്ക് ‘ജീവന്റെ സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം’ അഥവാ ഇക്കണോമിക്സ് ഓഫ് ലൈഫ് (Economics of Life) എന്ന് വിളിക്കാം. പ്രകൃതിയിൽ ഒന്നും വെറുതെയല്ല സംഭവിക്കുന്നത്. ഒരു ജീവി അതിന്റെ ശരീരത്തിൽ ഒരു പ്രോട്ടീൻ നിർമ്മിക്കണമെങ്കിൽ അതിന് വലിയൊരു വില നൽകേണ്ടി വരും. കോശങ്ങൾക്കുള്ളിലെ ഊർജ്ജരൂപമായ എ.ടി.പി (ATP) ഉപയോഗിച്ചാണ് ഓരോ പെപ്റ്റൈഡ് ബോണ്ടുകളും (Peptide bonds) കൂട്ടിയിണക്കുന്നത്. ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ, ഒരു വലിയ കെട്ടിടം പണിയാൻ കൂലിപ്പണിക്കാർക്ക് പണം നൽകുന്നതുപോലെ, ശരീരം ഊർജ്ജം ചിലവാക്കിയാൽ മാത്രമേ ഈ എൻസൈമുകൾ നിർമ്മിക്കാൻ കഴിയൂ. എന്നാൽ നമ്മുടെ ഈ കൗശലക്കാരനായ മത്സ്യം ചെയ്യുന്നത് എന്താണെന്ന് വെച്ചാൽ, ആ നിർമ്മാണച്ചിലവ് മുഴുവൻ ഒഴിവാക്കി ലാഭം കൊയ്യുകയാണ്. ഭക്ഷണം ദഹിപ്പിക്കുക എന്ന സ്വാഭാവിക പ്രക്രിയയിലൂടെ തന്നെ അവൾക്ക് ഈ വെളിച്ചം ലഭിക്കുന്നു. ആഴക്കടലിലെ പരിമിതമായ വിഭവങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇത്രയും വലിയൊരു ഊർജ്ജ ലാഭം എന്നത് അതിജീവനത്തിനുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ലോട്ടറിയാണ്.

ഇവിടെ ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിലെ ചില സങ്കീർണ്ണമായ കാര്യങ്ങൾ കൂടി നമ്മൾ ശ്രദ്ധിക്കണം. പ്രോട്ടീൻ ഫോൾഡിംഗ് (Protein folding) എന്ന് കേട്ടിട്ടുണ്ടോ? ഒരു നൂല് കെട്ടുപിണഞ്ഞു കിടക്കുന്നതുപോലെ തോന്നും ഇതിന്റെ ഘടന കണ്ടാൽ. പക്ഷേ, ഈ മടക്കുകൾക്ക് പിന്നിൽ കൃത്യമായ ഫിസിക്സ് ഉണ്ട്. താപനില കൂടുമ്പോഴോ ആസിഡിന്റെ അളവ് മാറുമ്പോഴോ ഈ മടക്കുകൾ നിവർന്നുപോകും, ഇതിനെയാണ് ഡീനാച്ചുറേഷൻ (Denaturation) എന്ന് പറയുന്നത്. ഒരു മുട്ട പുഴുങ്ങുമ്പോൾ അതിലെ പ്രോട്ടീൻ നിവർന്ന് ഉറയ്ക്കുന്നത് ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്. ഈ മീനിന്റെ വയറ്റിൽ ആസിഡ് ഉണ്ടെങ്കിലും, എങ്ങനെയാണ് ഈ എൻസൈമുകൾ നിവർന്നുപോകാതെ സൂക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത്? ഇവിടെയാണ് എൻട്രോപ്പിയും (Entropy) ഗിബ്ബ്സ് ഫ്രീ എനർജിയും (Gibbs free energy) ഒക്കെ കടന്നുവരുന്നത്. ഈ മീനിന്റെ ശരീരം ആ പ്രോട്ടീനുകളെ ഒരു പ്രത്യേക കവചത്തിനുള്ളിൽ എന്നപോലെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. മോളിക്യുലാർ വൈബ്രേഷനുകൾ (Molecular vibrations) പോലും നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു തരം അതിസുരക്ഷാ സംവിധാനം ആ കുഞ്ഞു വയറിനുള്ളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.

ഈ വെളിച്ചം എന്നത് വെറുമൊരു അലങ്കാരമല്ല. പ്രകൃതിയിലെ ഒരു ആയുധപ്പന്തയത്തിന്റെ (Evolutionary arms race) ഭാഗമാണിത്. മിന്നാമിനുങ്ങുകൾ കരയിൽ വെളിച്ചം ഉപയോഗിച്ച് ഇണയെ ആകർഷിക്കുമ്പോൾ, കടലിനടിയിൽ ജെല്ലിഫിഷുകളും ചില ബാക്ടീരിയകളും ഒക്കെ സ്വതന്ത്രമായി വെളിച്ചം വികസിപ്പിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്. ഇതിനെ നമ്മൾ കൺവെർജന്റ് ഇവല്യൂഷൻ (Convergent evolution) എന്ന് പറയും. അതായത് ഒരേ ആവശ്യം നിറവേറ്റാൻ വ്യത്യസ്ത ജീവികൾ ഒരേ വിദ്യ തന്നെ പല രീതിയിൽ പയറ്റുന്നു. പക്ഷേ നമ്മുടെ പാരപ്രിയാകാന്തസ് മീൻ ഈ പന്തയത്തിൽ എല്ലാവരെയും തോൽപ്പിച്ചു കളഞ്ഞു. മറ്റുള്ളവർ സ്വന്തമായി തോക്ക് നിർമ്മിച്ചപ്പോൾ, ഇവൻ ശത്രുവിന്റെ തോക്ക് തന്നെ തട്ടിയെടുത്ത് ഉപയോഗിക്കാൻ പഠിച്ചു.

സമുദ്രം എന്നത് പുതിയ ആശയങ്ങൾ പരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു വലിയ ഇന്നൊവേഷൻ എഞ്ചിനാണ് (Innovation Engine). കഠിനമായ മർദ്ദവും (Pressure), കരിനിഴൽ വീണ ഇരുട്ടും, ഭക്ഷണത്തിന്റെ കുറവും എല്ലാം ജീവികളെ പുതിയ വഴികൾ തേടാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിലാണ് ഏറ്റവും വിചിത്രമായ പരിണാമ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടക്കുന്നത്. സത്യത്തിൽ സയൻസ് ഈ കണ്ടെത്തലിനെ ആദ്യം കുറച്ച് സംശയത്തോടെയാണ് കണ്ടിരുന്നത്. ശാസ്ത്രലോകത്ത് നിലനിൽക്കുന്ന ചില വാശികളുണ്ട്, അതിനെ പാരഡൈം (Paradigm) എന്ന് വിളിക്കാം. നമ്മൾ വിശ്വസിച്ചിരുന്നത് വെളിച്ചം വരണമെങ്കിൽ ജീൻ വേണം എന്നാണ്. ഈ ഒരു വിശ്വാസത്തെ തകിടം മറിക്കുന്നത് ശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് അത്ര പെട്ടെന്ന് അംഗീകരിക്കാൻ കഴിയില്ല. ഹീലിയോസെൻട്രിസം (ഭൂമിയല്ല സൂര്യനാണ് കേന്ദ്രം എന്ന് കണ്ടെത്തിയത്) ഒക്കെ വന്നപ്പോൾ ഉണ്ടായതുപോലെ ഒരു ചെറിയ ഇളക്കം ഈ കണ്ടുപിടുത്തവും ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിനെ വെറും ബാക്ടീരിയകളുടെ സഹായത്തോടെ ഉണ്ടാകുന്ന വെളിച്ചമാണെന്ന് (Symbiotic bacteria) പറഞ്ഞു തള്ളാൻ പലരും ശ്രമിച്ചു. പക്ഷേ പരീക്ഷണങ്ങൾ ആ വാദങ്ങളെല്ലാം പൊളിച്ചടുക്കി.

ഇത് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നത് ജീൻ പഠനത്തിന്റെ (Genomics) പരിമിതികളിലേക്കാണ്. ഡി.എൻ.എ ആണ് ജീവന്റെ ബ്ലൂപ്രിന്റ് എന്ന് നമ്മൾ പറയും. പക്ഷേ ബ്ലൂപ്രിന്റ് മാത്രം നോക്കിയാൽ ഒരു വീടിന്റെ ഭംഗി മനസ്സിലാകില്ലല്ലോ? അതുപോലെ ജീനുകൾക്ക് പുറമെ പ്രോട്ടീനുകൾ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു (Proteomics), രാസപ്രവർത്തനങ്ങൾ എങ്ങനെ നടക്കുന്നു (Metabolomics) എന്നെല്ലാം നോക്കിയാൽ മാത്രമേ ജീവനെ പൂർണ്ണമായി മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയൂ. ജീവശാസ്ത്രം എന്നത് വെറും ഡി.എൻ.എ-യുടെ കളിയല്ല, അത് ഒരു വലിയ നെറ്റ്‌വർക്കിന്റെ പ്രവർത്തനമാണ്. ഇതിനെയാണ് നമ്മൾ സിസ്റ്റംസ് ബയോളജി (Systems Biology) എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഒരു ജീവി എന്ന് പറയുന്നത് ഒറ്റപ്പെട്ട ഒന്നല്ല, അത് പരിസ്ഥിതിയുമായി നിരന്തരം കൊടുക്കൽ വാങ്ങലുകൾ നടത്തുന്ന ഒരു സംവിധാനമാണ്.

ഭാവിയിൽ ഈ മീനിന്റെ വിദ്യ നമുക്ക് പല രീതിയിൽ അനുകരിക്കാൻ കഴിയും. സിന്തറ്റിക് ബയോളജി (Synthetic biology) ഉപയോഗിച്ച് ഇത്തരത്തിൽ മോഷണവിദ്യകൾ നടത്തുന്ന കൃത്രിമ കോശങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയാൽ എന്തായിരിക്കും അവസ്ഥ? മരുന്നുകൾ ശരീരത്തിലെത്തിക്കാനും, പ്രത്യേക തരം ബയോ-സെൻസറുകൾ നിർമ്മിക്കാനും ഇത് നമ്മളെ സഹായിക്കും. പക്ഷേ അവിടെ ചില ധാർമ്മിക ചോദ്യങ്ങൾ (Ethics) വരുന്നുണ്ട്. പ്രകൃതിയുടെ ഈ കഴിവുകൾ നമ്മൾ എഞ്ചിനീയറിംഗ് ചെയ്ത് മാറ്റുമ്പോൾ അത് ഇക്കോസിസ്റ്റത്തെ എങ്ങനെ ബാധിക്കും? ഒരു ജീവിയുടെ തനിമ നിലനിർത്തുന്നത് അതിന്റെ ജീനുകളാണോ അതോ അത് ചെയ്യുന്ന പ്രവർത്തികളാണോ?

നമുക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ലോകത്തിന് നമ്മൾ കരുതുന്നതിലും വലിയൊരു ബുദ്ധിശക്തിയുണ്ട്. ഒരു മത്സ്യം ഇത്രയും സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു കാര്യം ചെയ്യുന്നത് അതിന് ബോധപൂർവ്വം ചിന്തിക്കാൻ കഴിയുന്നത് കൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് പ്രകൃതി എന്ന വലിയ നെറ്റ്‌വർക്ക് അത്തരത്തിൽ ഒരു പാറ്റേൺ രൂപപ്പെടുത്തിയെടുത്തത് കൊണ്ടാണ്. ഇതിനെ എമർജന്റ് ഇന്റലിജൻസ് (Emergent intelligence) എന്ന് വിളിക്കാം. കടലിന്റെ ആഴങ്ങളിൽ ഇനിയും നമ്മൾ കാണാത്ത ലക്ഷക്കണക്കിന് രഹസ്യങ്ങൾ ഇത്തരത്തിൽ ഒളിഞ്ഞിരിപ്പുണ്ടാകാം. നമ്മുടെ ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്ക് ഇനിയും ചെന്നെത്താൻ കഴിയാത്ത ആ വലിയ അതിർത്തിയാണ് സമുദ്രം.

അവസാനം നമ്മൾ എത്തിനിൽക്കുന്നത് ജീവന്റെ നിർവ്വചനത്തിന് മുന്നിലാണ്. എന്താണ് ജീവൻ? അത് സ്വന്തമായി എല്ലാം നിർമ്മിക്കുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര യൂണിറ്റാണോ? അതോ മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്ന് കടം കൊണ്ടും മോഷ്ടിച്ചും നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു പ്രവാഹമാണോ? ഈ മത്സ്യം നമ്മളെ പഠിപ്പിക്കുന്നത് ജീവൻ എന്നത് ഒരു വ്യക്തിയല്ല, മറിച്ച് ഒരു പ്രക്രിയ ആണെന്നാണ്. അതിരുകൾ ഇല്ലാത്ത, അന്യനും സ്വന്തവും എന്ന വ്യത്യാസമില്ലാത്ത ഒരു വലിയ ഒഴുക്ക്. നമ്മൾ ആ മീനിന്റെ വെളിച്ചത്തിലേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ കാണുന്നത് പരിണാമത്തിന്റെ ഒരു അത്ഭുതം മാത്രമല്ല, മറിച്ച് പ്രപഞ്ചം തന്നെ എത്രത്തോളം പരസ്പരബന്ധിതമാണ് എന്ന വലിയ സത്യമാണ്. അറിവിനെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ അഹങ്കാരങ്ങളെല്ലാം മാറ്റിവെച്ച് പ്രകൃതിയുടെ ഈ അത്ഭുതങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ വിനയത്തോടെ നിൽക്കാൻ മാത്രമേ നമുക്ക് കഴിയൂ. കാരണം, വെളിച്ചം മോഷ്ടിക്കുന്ന ഈ കൊച്ചു മത്സ്യം നമ്മളോട് പറയുന്നത് ഒന്നുമാത്രം: “നിങ്ങൾക്കറിയാത്ത എത്രയോ കാര്യങ്ങൾ ഇനിയും ഇവിടെ ബാക്കിയുണ്ട്!”