പ്രപഞ്ചത്തിൽ 99% ശൂന്യ സ്ഥലമാണ്

നമ്മളൊന്ന് ഒരുമിച്ച് ആലോചിച്ചു നോക്കിയാലോ? ഒന്ന് കണ്ണടച്ച്, "ഒന്നുമില്ലായ്മ"യെ പറ്റി ചിന്തിക്കൂ... എന്താണ് മനസ്സിലേക്ക് ഓടിവരുന്നത്? കട്ടപിടിച്ച ഇരുട്ട്... ചെവി തുളയ്ക്കുന്ന നിശ്ശബ്ദത... അല്ലെങ്കിൽ ശൂന്യത... അല്ലേ? പക്ഷേ ഒരു നിമിഷം നിൽക്കൂ, നമ്മൾ ഈ പറഞ്ഞ ഓരോന്നും ഓരോ 'എന്തൊക്കെയോ' ആണ്. നമുക്ക് കാണാൻ കഴിയാത്ത പ്രകാശകണികകളാണ് ഇരുട്ട്. ചലനമറ്റ് നിൽക്കുന്ന വായുവാണ് നിശ്ശബ്ദത. ഇനി കോടാനുകോടി ഗാലക്സികൾക്കിടയിലെ ആ വലിയ ശൂന്യതയെടുത്താലോ? അതും സത്യത്തിൽ ശൂന്യമല്ല. അവിടെ, നമുക്ക് കാണാനോ തൊടാനോ കഴിയാത്ത ഒരുതരം നിഗൂഢമായ ഊർജ്ജം എപ്പോഴും ഒരു കടലുപോലെ ഇളകിമറിയുന്നുണ്ട്.

ഈയൊരു ചിന്ത പുതിയതൊന്നുമല്ല. പണ്ട്, പണ്ടേ... പുരാതന ഗ്രീക്കുകാർക്കിടയിൽ ഇതൊരു വലിയ തർക്കമായിരുന്നു. പാർമെനിഡിസ് എന്ന് പേരുള്ള ഒരു ഫിലോസഫർ ഉണ്ടായിരുന്നു. പുള്ളി മുന്നോട്ട് വെച്ച ഒരു വാദം കേട്ടാൽ നമ്മൾ ശരിക്കും ഞെട്ടും. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു, "ഒന്നുമില്ലായ്മ" എന്നൊരു സാധനം ഈ പ്രപഞ്ചത്തിൽ നിലനിൽക്കാനേ സാധ്യമല്ല എന്ന്! എന്താ കാരണം എന്നറിയാമോ? വളരെ സിംപിൾ ആണ്. അതിനെപ്പറ്റി നമുക്ക് സംസാരിക്കാനോ ചിന്തിക്കാനോ കഴിയുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, അത് അപ്പോൾ തന്നെ 'എന്തോ ഒന്നായി' മാറുന്നില്ലേ? ഇതൊരു ഭയങ്കര ലോജിക്കൽ പ്രശ്നമായിരുന്നു. അടുത്ത രണ്ടായിരം വർഷത്തേക്ക് ലോകത്തിലെ തലയെടുപ്പുള്ള ചിന്തകന്മാരെയെല്ലാം വെള്ളം കുടിപ്പിച്ച ഒരു ചോദ്യം!

അപ്പോൾ, ഒന്നുമില്ലായ്മ എന്നത് ഒരിക്കലും യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒന്നുമില്ലായ്മയല്ലെങ്കിൽ... പിന്നെന്താണ് ഈ ലോകത്തെ താങ്ങി നിർത്തുന്ന ആ വലിയ ദ്വാരം? ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി നമ്മൾ ഈ ചോദ്യത്തിന് പിന്നാലെയാണ്. പ്രപഞ്ചം ഉണ്ടാകുന്നതിന് മുൻപുള്ള രൂപമില്ലാത്ത അവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് പറയുന്ന പുരാണകഥകൾ മുതൽ, ഒരു തീപ്പെട്ടിക്കൂടിന്റെ വലുപ്പമുള്ള സ്ഥലത്ത് പോലും ഊർജ്ജം തിങ്ങിനിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു എന്ന് കണ്ടെത്തിയ ആധുനിക ഭൗതികശാസ്ത്രം വരെ... നമ്മൾ എല്ലാവരും ഈ 'ഒന്നുമില്ലായ്മയുടെ' രഹസ്യം തേടുകയാണ്.

സത്യം പറഞ്ഞാൽ, നമ്മുടെ ലോകം തന്നെ കെട്ടിപ്പൊക്കിയത് കുറെ 'ദ്വാരങ്ങൾക്ക്' മുകളിലാണ് - കണക്കിലെ പൂജ്യം, ബഹിരാകാശത്തെ ശൂന്യത, ആറ്റങ്ങൾക്കിടയിലെ വിടവ്. ഒരു ദ്വാരം എന്നത് ഒരു വസ്തുവല്ല; അത് ചുറ്റുമുള്ളവ ചേർന്ന് രൂപം കൊടുക്കുന്ന ഒരു അഭാവമാണ്. അതായത്, അവിടെ എന്തില്ല എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചാണ് അതിന് രൂപം കിട്ടുന്നത്. ഒരു കപ്പിന്റെ ഉപയോഗം അതിനകത്തെ ശൂന്യമായ സ്ഥലമാണ്. ഒരു വീടിന്റെ മൂല്യം അതിന്റെ ചുമരുകൾക്കുള്ളിലെ ഒഴിഞ്ഞ ഇടമാണ്. ഒരു കഥയ്ക്ക് അർത്ഥം കൊടുക്കുന്നത് വാക്കുകൾക്കിടയിലെ നിശ്ശബ്ദതയാണ്.

ബ്ലാക്ക് ഹോളും ഇതുപോലെത്തന്നെ. അതിഭയങ്കരമായ ഡെൻസിറ്റി കാരണം പ്രപഞ്ചത്തിൽ നിന്ന് സ്വയം അപ്രത്യക്ഷമാവുന്ന ഒരു വസ്തുവാണത്. പിന്നിൽ അതിന്റെ ഗ്രാവിറ്റിയുടെ ഒരു ഓർമ്മ മാത്രം ബാക്കിവെച്ച്... ആ അഭാവമാണ് കോടിക്കണക്കിന് നക്ഷത്രങ്ങളുടെയും ഗാലക്സികളുടെയും വരെ തലവിധി നിർണ്ണയിക്കുന്നത്. നമ്മൾ ഈ ശൂന്യതയ്ക്ക് പല പേരുകൾ നൽകി - ആറ്റോമിസ്റ്റുകളുടെ 'വോയിഡ്' മുതൽ പുരാതന ഇന്ത്യയുടെ 'ശൂന്യ' വരെ. എന്നിട്ട് നൂറ്റാണ്ടുകളോളം അതിന്റെ ശക്തി മനസ്സിലാക്കാൻ ശ്രമിച്ചുകൊണ്ടേയിരുന്നു.

ഈ ഒന്നുമില്ലായ്മയുമായുള്ള മനുഷ്യന്റെ ആദ്യത്തെ കണ്ടുമുട്ടൽ പ്രപഞ്ചത്തെക്കുറിച്ചായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് അക്കങ്ങളെക്കുറിച്ചായിരുന്നു. പുരാതന ബാബിലോണിയക്കാർ കളിമൺ ഫലകങ്ങളിൽ സംഖ്യകൾക്കിടയിൽ സ്ഥലം ഒഴിച്ചിടുമായിരുന്നു, ഒരു സംഖ്യയുടെ അഭാവം കാണിക്കാൻ. പക്ഷേ, അതൊരു അടയാളം മാത്രമായിരുന്നു. അതിന് ഒരു നമ്പർ എന്ന നിലയ്ക്ക് ഒരു ഐഡന്റിറ്റി കൊടുത്തത് ഇന്ത്യയിലാണ്. ഏകദേശം അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ആര്യഭടനെപ്പോലുള്ള ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞരാണ് പൂജ്യത്തിന് ഒരു സംഖ്യയെന്ന നിലയിൽ ജീവൻ കൊടുത്തത്. അതുവരെ അക്കങ്ങൾ എണ്ണാൻ മാത്രമുള്ളതായിരുന്നു, പൂജ്യം വന്നതോടെ അത് ചിന്തിക്കാനുള്ള ഒരു ഉപകരണം കൂടിയായി. പിന്നീട് ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ബ്രഹ്മഗുപ്തൻ പൂജ്യം ഉപയോഗിച്ചുള്ള കണക്കുകൂട്ടലുകൾക്ക് കൃത്യമായ നിയമങ്ങളുണ്ടാക്കി.

'ശൂന്യ' എന്നറിയപ്പെട്ട ഈ ആശയം ഒരു വിപ്ലവം തന്നെയായിരുന്നു. അതായത്, 'ഒന്നുമില്ലായ്മ'. അതൊരു പ്ലേസ്ഹോൾഡർ മാത്രമായിരുന്നില്ല; ഒന്നുമില്ലായ്മയെ പ്രതിനിധീകരിക്കാനും എന്നാൽ അനന്തമായ ശക്തി കൈവശം വെക്കാനും കഴിവുള്ള ഒരു ചിഹ്നമായിരുന്നു അത്. ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് അറബ് ലോകം വഴി യൂറോപ്പിലേക്കുള്ള പൂജ്യത്തിന്റെ യാത്ര വളരെ പതുക്കെയായിരുന്നു. 12-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഫിബനാച്ചി എന്ന മാത്തമാറ്റീഷ്യനാണ് അതിനെ യൂറോപ്പിന് പരിചയപ്പെടുത്തിയത്. പക്ഷേ, യൂറോപ്പുകാർ രണ്ട് കയ്യും നീട്ടി അതിനെ സ്വീകരിച്ചെന്നൊന്നും കരുതണ്ട! റോമൻ സംഖ്യാ സമ്പ്രദായത്തെ സങ്കീർണ്ണമാക്കുന്ന ഒരു 'പൈശാചിക കണ്ടുപിടുത്തം' എന്ന പേരിൽ യൂറോപ്പിലെ ചിലയിടങ്ങളിൽ പൂജ്യം നിരോധിച്ചിരുന്നു പോലും! എന്തൊരു കോമഡി, അല്ലേ? എന്തായാലും, ഇന്ന് പൂജ്യമില്ലാതെ നമുക്ക് ആൾജിബ്രയോ, കമ്പ്യൂട്ടറോ, ഫിസിക്സോ ഒന്നും ചിന്തിക്കാൻ പോലും പറ്റില്ല. അങ്ങനെ, വിരോധാഭാസമെന്ന് പറയട്ടെ, 'ഒന്നുമില്ലായ്മ' എല്ലാറ്റിന്റെയും അടിത്തറയായി മാറി.

ഏകദേശം രണ്ടായിരം വർഷത്തോളം, ലോകം വിശ്വസിച്ചിരുന്നത് അരിസ്റ്റോട്ടിൽ പറഞ്ഞ ഒരു കാര്യമാണ്: "പ്രകൃതിക്ക് ശൂന്യതയെ വെറുപ്പാണ്" എന്ന്. അതായത്, ഒരിടത്ത് ശൂന്യത ഉണ്ടായാൽ, പ്രകൃതി ഉടൻ തന്നെ അവിടേക്ക് എന്തെങ്കിലും നിറയ്ക്കുമെന്ന്. പക്ഷേ 1643-ൽ, ഗലീലിയോയുടെ ഒരു ശിഷ്യനായ ഇവാഞ്ചലിസ്റ്റ ടോറിസെല്ലി ഈ പുരാതന വിശ്വാസത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ ധൈര്യം കാണിച്ചു. പുള്ളി ഒരു നീണ്ട ഗ്ലാസ് ട്യൂബിൽ മെർക്കുറി നിറച്ച്, ഒരറ്റം അടച്ച്, അതിനെ മെർക്കുറി നിറച്ച ഒരു പാത്രത്തിലേക്ക് തലകീഴായി കമഴ്ത്തി വെച്ചു. അപ്പോൾ ട്യൂബിലെ മെർക്കുറി കുറച്ച് താഴേക്ക് വന്നു, പക്ഷേ മുഴുവനായും ഇറങ്ങിയില്ല. ട്യൂബിന്റെ മുകളിൽ കുറച്ച് ഒഴിഞ്ഞ സ്ഥലം ബാക്കിയായി. അതായിരുന്നു ശൂന്യതയ്ക്ക് നിലനിൽക്കാൻ കഴിയുമെന്നതിന്റെ ആദ്യത്തെ തെളിവ്. ഈ പരീക്ഷണം മറ്റൊരു കാര്യം കൂടി തെളിയിച്ചു. നമ്മൾ ജീവിക്കുന്നത് ഒരു "വായുവിന്റെ സമുദ്രത്തിന്" അടിയിലാണെന്നും, നമ്മൾ അറിയുന്നില്ലെങ്കിലും ആ വായുവിന്റെ ഭാരം എപ്പോഴും നമ്മുടെ തലയ്ക്ക് മുകളിൽ ഉണ്ടെന്നും! പിന്നീട് ബ്ലെയ്സ് പാസ്കൽ എന്ന ഫ്രഞ്ച് ശാസ്ത്രജ്ഞൻ ഇതേ പരീക്ഷണം പല ഉയരങ്ങളിൽ വെച്ച് ആവർത്തിച്ച്, അന്തരീക്ഷമർദ്ദം എല്ലായിടത്തും ഒരുപോലെയല്ലെന്നും തെളിയിച്ചു. അങ്ങനെ, അഭാവത്തിനും ഭാരമുണ്ടെന്ന് നമ്മൾ മനസ്സിലാക്കി.

ഇനി നമുക്ക് 20-ാം നൂറ്റാണ്ടിലേക്ക് ഒരു ചാട്ടം ചാടാം. ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞർ ശൂന്യതയിലേക്ക് ആഴത്തിൽ നോക്കിയപ്പോൾ അവിടെ കണ്ടത് ഒന്നുമില്ലായ്മയല്ല, മറിച്ച് ഒരുതരം ബഹളമാണ്. ഒന്നുമില്ലെന്ന് നമ്മൾ കരുതുന്ന സ്പേസ്, സത്യത്തിൽ തിളച്ചുമറിയുന്ന ഒരുതരം 'നുര'യാണെന്ന് അവർ കണ്ടെത്തി. ഒരു ഉദാഹരണം പറഞ്ഞാൽ, അടച്ചുവെച്ച ഒരു സോഡാ കുപ്പി പോലെ. പുറമേ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ ശാന്തമായിരിക്കും. പക്ഷെ അതിനകത്ത് എപ്പോഴും പൊട്ടിവരാൻ തയ്യാറായി നിൽക്കുന്ന കുമിളകളുണ്ട്. അതുപോലെയാണ് ശൂന്യമായ സ്ഥലവും. ഒരു സെക്കൻഡിന്റെ കോടാനുകോടിയിലൊരംശം സമയം കൊണ്ട് ഊർജ്ജം കടം വാങ്ങി 'വെർച്വൽ' കണികകൾ ഉണ്ടാകുകയും ഉടൻ തന്നെ അപ്രത്യക്ഷമാവുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിനെയാണ് ക്വാണ്ടം ഫോം എന്ന് പറയുന്നത്. ഇത് നിശ്ശബ്ദതയല്ല, മറിച്ച് യാഥാർത്ഥ്യം രൂപം കൊള്ളുന്ന ഒരുതരം മർമ്മരക്കടലാണ്.

ഇതൊരു വെറും തിയറിയല്ല. ഇതിന് വ്യക്തമായ തെളിവുണ്ട്. 1948-ൽ പ്രവചിക്കപ്പെട്ട 'കാസിമിർ ഇഫക്ട്' ഇതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ തെളിവാണ്. ചാർജില്ലാത്ത രണ്ട് പ്ലേറ്റുകൾ ഒരു വാക്വത്തിൽ അതിസൂക്ഷ്മമായ അകലത്തിൽ വെക്കുമ്പോൾ, കാണാൻ കഴിയാത്ത ഒരു ശക്തി അവയെ പരസ്പരം തള്ളി അടുപ്പിക്കും. കാരണം, ആ പ്ലേറ്റുകൾക്ക് പുറത്തുള്ള വലിയ ഊർജ്ജ തരംഗങ്ങൾക്ക് അവയുടെ ഇടയിലുള്ള ചെറിയ സ്ഥലത്തേക്ക് കടക്കാൻ കഴിയില്ല. പുറത്തുനിന്നുള്ള തള്ളൽ കാരണം അവ പരസ്പരം ഒട്ടിച്ചേരും. അതായത്, ശൂന്യതയ്ക്ക് പോലും അളക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു മർദ്ദം ചെലുത്താൻ സാധിക്കുമെന്ന് സാരം.

ഇവിടെയാണ് നമ്മുടെ ഐൻസ്റ്റീന്റെ കഥ വരുന്നത്. പുള്ളിയുടെ ആപേക്ഷികതാ സിദ്ധാന്തത്തിൽ 'കോസ്മോളജിക്കൽ കോൺസ്റ്റന്റ്' എന്നൊരു സംഗതി ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. പ്രപഞ്ചം വികസിക്കുകയോ ചുരുങ്ങുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല എന്ന് വരുത്തിത്തീർക്കാനായിരുന്നു അത്. പിന്നീട് പ്രപഞ്ചം വികസിക്കുകയാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയപ്പോൾ, അദ്ദേഹം അതിനെ "എന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മണ്ടത്തരം" എന്ന് വിളിച്ചു. പക്ഷേ കഥ അവിടെ തീർന്നില്ല. ദശാബ്ദങ്ങൾക്ക് ശേഷം, പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ വികാസം വേഗത കുറയുകയല്ല, മറിച്ച് കൂടിക്കൂടി വരികയാണെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ കണ്ടെത്തി! ഇതിന്റെ പിന്നിലെ വില്ലൻ ഡാർക്ക് എനർജിയാണെന്നാണ് ഇപ്പോൾ കരുതുന്നത്. ഒരു ഉദാഹരണം പറയാം. നമ്മൾ ഉണക്കമുന്തിരിയിട്ട ഒരു ബ്രഡ്ഡിന്റെ മാവ് പുളിക്കാൻ വെക്കുകയാണെന്ന് കരുതുക. മാവ് വികസിക്കുമ്പോൾ ഉണക്കമുന്തിരികൾ പരസ്പരം അകന്നുപോകും. അതുപോലെയാണ് ഗാലക്സികളും. ഇവിടെ ആ മാവിനെ വികസിപ്പിക്കുന്ന യീസ്റ്റ് പോലെയാണ് ഡാർക്ക് എനർജി. അത് പുറത്തുനിന്നുള്ള ഒരു തള്ളലല്ല, മറിച്ച് സ്ഥലത്തിന്റെ (space) തന്നെ സഹജമായ ഒരു കഴിവാണ്. ഐൻസ്റ്റീന്റെ ആ 'മണ്ടത്തരം', ഒരുപക്ഷേ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ തന്നെ ഇന്ധനമായിരുന്നിരിക്കാം!

ഇനി നമ്മളിലേക്ക് വരാം. ഒന്ന് സങ്കൽപ്പിച്ചു നോക്കൂ, ഒരു ആറ്റത്തിനെ നമ്മളൊരു ഫുട്ബോൾ സ്റ്റേഡിയത്തിന്റെ വലുപ്പത്തിൽ എടുത്താൽ, അതിന്റെ ന്യൂക്ലിയസ് ആ സെന്ററിൽ വെച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു അരിമണി മാത്രമായിരിക്കും. ബാക്കിയുള്ളതെല്ലാം ഇലക്ട്രോണുകളുടെ ലോകമാണ്. ഇതിനർത്ഥം, നിങ്ങളും, നിങ്ങളുടെ കസേരയും, ഈ ഭൂമിയും, എല്ലാം 99.99999% ശൂന്യമായ സ്ഥലമാണ്! വിശ്വസിക്കാൻ പറ്റുന്നുണ്ടോ? അപ്പൊ പിന്നെ നമ്മളെന്താ തറ തുളച്ച് താഴോട്ട് പോകാത്തത്? കാരണം, ഈ 'കട്ടി' എന്നൊക്കെ പറയുന്നത് നമ്മുടെ ഒരു തോന്നൽ മാത്രമാണ്. രണ്ട് കാന്തങ്ങളുടെ ഒരേപോലെയുള്ള അറ്റങ്ങൾ അടുപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ടോ? അവ പരസ്പരം തള്ളിമാറ്റും. അതുപോലെ, നിങ്ങളുടെ കയ്യിലെയും മേശയിലെയും ആറ്റങ്ങൾ പരസ്പരം ഒരു കാണാത്ത ശക്തികൊണ്ട് തള്ളിമാറ്റുകയാണ്. സത്യത്തിൽ നിങ്ങൾ മേശയെ തൊടുന്നേയില്ല, അതിന് ഒരു മുടിനാരിഴയുടെ വ്യത്യാസത്തിൽ മുകളിൽ ഒഴുകി നടക്കുകയാണ്!

കഴിഞ്ഞ എപ്പിസോഡിൽ നമ്മൾ പറഞ്ഞു, ശബ്ദം ഒരിക്കലും പൂർണ്ണമായി മരിക്കുന്നില്ലെന്ന്. എന്നാൽ ബഹിരാകാശത്തെ ശൂന്യതയിൽ, ശബ്ദത്തിന് സഞ്ചരിക്കാൻ ഒരു മാധ്യമമില്ല. എന്നിട്ടും, ഈ പ്രപഞ്ചം ഇപ്പോഴും പാടുന്നുണ്ട്. ഗാലക്സി ക്ലസ്റ്ററുകളിലൂടെ അലയടിക്കുന്ന അതിബൃഹത്തായ, വളരെ താഴ്ന്ന ഫ്രീക്വൻസിയുള്ള പ്രഷർ വേവുകൾ ശാസ്ത്രജ്ഞർ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിലെ ഏറ്റവും ഞെട്ടിക്കുന്ന ഒരു ഉദാഹരണം പെർസിയസ് ഗാലക്സി ക്ലസ്റ്ററിന്റെ നടുവിലുള്ള സൂപ്പർമാസീവ് ബ്ലാക്ക് ഹോളിൽ നിന്ന് വരുന്ന ശബ്ദമാണ്. അതൊരു B-flat നോട്ടിന് തുല്യമാണ്, പക്ഷേ നമ്മുടെ കേൾവിശക്തിയുടെ 57 ഒക്ടേവ് താഴെ! കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി മാറ്റൊലിക്കൊള്ളുന്ന പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഒരു ഹൃദയമിടിപ്പ് പോലെ... ഒരു ചെവിക്കും കേൾക്കാൻ കഴിയാത്ത, എന്നാൽ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഘടനയെ തന്നെ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു പശ്ചാത്തല സംഗീതം.

നമ്മൾ കാണുന്നതെല്ലാം - വെളിച്ചം, ഗ്രാവിറ്റി, മാഗ്നറ്റിസം - ഇതെല്ലാം ക്വാണ്ടം ഫീൽഡുകളിൽ നിന്ന് ഉയർന്നു വരുന്നതാണ്. ഈ ഫീൽഡുകൾ എല്ലാ സ്ഥലത്തും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, അവിടെ 'ഒന്നുമില്ല' എന്ന് തോന്നുമ്പോൾ പോലും. ഇതിലേറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നാണ് ഹിഗ്സ് ഫീൽഡ്. ഒരു ഉദാഹരണം പറയാം. ഒരു റൂം നിറയെ ആളുകൾ നിൽക്കുന്നു എന്ന് കരുതുക. അതാണ് ഹിഗ്സ് ഫീൽഡ്. ആർക്കും അറിയാത്ത ഒരാൾക്ക് ആ റൂമിലൂടെ എളുപ്പത്തിൽ നടന്നുപോകാം. എന്നാൽ ഒരു വലിയ സെലിബ്രിറ്റിയാണ് വരുന്നതെങ്കിലോ? ആളുകൾ ചുറ്റുംകൂടി അദ്ദേഹത്തിന് നടക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാക്കും. ഈ 'നടക്കാനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ടിനെയാണ്' നമ്മൾ 'മാസ്സ്' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. അതുപോലെ, ഹിഗ്സ് ഫീൽഡുമായി കൂടുതൽ ഇടപഴകുന്ന കണികകൾക്ക് കൂടുതൽ മാസും, ഇടപഴകാത്തവയ്ക്ക് മാസില്ലാതെയും ആകുന്നു. അപ്പോൾ, 'ഉള്ളതും' 'ഇല്ലാത്തതും' വിപരീതങ്ങളല്ല. ഒരേ ഫീൽഡിന്റെ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ഭാവങ്ങൾ മാത്രം.

ഇനി പറയാൻ പോകുന്നത് ഫിസിസിസ്റ്റുകളുടെ ഉറക്കം കെടുത്തുന്ന ഒരു പേടിസ്വപ്നത്തെക്കുറിച്ചാണ്. ക്വാണ്ടം ഫീൽഡ് തിയറി വെച്ച് ശൂന്യതയുടെ ഊർജ്ജം കണക്കാക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, അവർക്ക് കിട്ടുന്ന ഉത്തരം ഭീകരമായ ഒരു സംഖ്യയാണ്. എത്ര ഭീകരം എന്നുവെച്ചാൽ, ഒരു മേശയുടെ ഉയരം കണക്കുകൂട്ടിയപ്പോൾ അത് ഈ പ്രപഞ്ചത്തോളം വലുതാണെന്ന് ഉത്തരം കിട്ടുന്നതുപോലെ! അത്രയ്ക്ക് വലിയൊരു പൊരുത്തക്കേട്. ഒന്നുകിൽ നമ്മുടെ പ്രപഞ്ചം അസാധ്യമായ ഒരു ബാലൻസിംഗിൽ, ഒരു കത്തിയുടെ മുനയിൽ നിൽക്കുകയായിരിക്കാം. അല്ലെങ്കിൽ, 'ഒന്നുമില്ലായ്മ' എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥത്തിന്റെ ഒരറ്റം പോലും നമ്മൾ ഇതുവരെ മനസ്സിലാക്കിയിട്ടില്ലായിരിക്കാം.

അപ്പൊ, ബിഗ് ബാങ്കിന് മുൻപ് എന്തായിരുന്നു? ഒരുപക്ഷേ ആ ചോദ്യം തന്നെ തെറ്റായിരിക്കാം. കാരണം, അതിനു മുൻപ് ഒരു 'മുൻപ്' ഉണ്ടായിരുന്നോ? സ്റ്റീഫൻ ഹോക്കിംഗ് പറഞ്ഞത്, ബിഗ് ബാങ്കിന് മുൻപ് എന്തായിരുന്നു എന്ന് ചോദിക്കുന്നത്, നോർത്ത് പോളിന്റെ വടക്ക് എന്താണെന്ന് ചോദിക്കുന്ന പോലെയാണെന്നാണ്. ആ ചോദ്യത്തിന് അർത്ഥമില്ല. പ്രപഞ്ചം സമയത്തിൽ അല്ല തുടങ്ങിയത്; സമയം പ്രപഞ്ചത്തോടൊപ്പമാണ് തുടങ്ങിയത്. ആ അർത്ഥത്തിൽ, 'ഒന്നുമില്ലായ്മ' എന്നത് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ക്ലോക്ക് ഓടാൻ തുടങ്ങുന്നതിന് മുൻപുള്ള ഒരു അവസ്ഥ മാത്രമായിരുന്നു.

അപ്പൊ, ശൂന്യത ശരിക്കും ശൂന്യമാണോ? അല്ല. അത് സങ്കൽപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്നതിലും വെച്ച് ഏറ്റവും 'ഗർഭാവസ്ഥയിലുള്ള' ഒന്നാണ്. ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുള്ള എല്ലാറ്റിന്റെയും പ്രോബബിലിറ്റിയുമായി വൈബ്രേറ്റ് ചെയ്യുന്ന ഒരു ക്യാൻവാസ്. ബുദ്ധമതത്തിലെ 'ശൂന്യത' എന്ന ആശയവും ഇതുപോലെയാണ്. അവിടെ ശൂന്യത എന്നത് ഒരു ഇല്ലായ്മയല്ല, മറിച്ച് എല്ലാറ്റിന്റെയും നിലനിൽപ്പിന് ആവശ്യമായ ഒരു സാഹചര്യമാണ്. സൃഷ്ടി എന്നത് ഒരു വലിയ സ്ഫോടനമായാണ് നമ്മൾ ചിന്തിക്കുന്നത്. പക്ഷേ ഒരുപക്ഷേ അതൊരു ചെറിയ മർമ്മരമായിരുന്നിരിക്കാം. ഒന്നുമില്ലായ്മയിലെ ഒരു ചെറിയ ചലനം 'എന്തെങ്കിലും' ആകാൻ തീരുമാനിച്ചത്.

ഈ ഒന്നുമില്ലായ്മ നമ്മളെയും വേട്ടയാടുന്നുണ്ട്. നമ്മുടെ ഓർമ്മയിലെ വിടവുകൾ, സംഗീതത്തിലെ നിശ്ശബ്ദത, വാക്കുകൾക്കിടയിലെ മൗനം - ഈ അഭാവങ്ങളാണ് നമ്മുടെ ജീവിതത്തിന് അർത്ഥം നൽകുന്നത്. ഓരോ ആശയവും ജനിക്കുന്നത് ഒരു ഒഴിഞ്ഞ പേജിൽ നിന്നാണ്. ഓരോ ശ്വാസവും നമ്മൾ എടുക്കുന്നത് ശൂന്യമായ ശ്വാസകോശത്തിലേക്കാണ്. ഒരുപക്ഷേ ഈ പ്രപഞ്ചത്തിന് പാടാൻ പഠിക്കുന്നതിന് മുൻപ്, ആദ്യം ശൂന്യമാകേണ്ടിയിരുന്നു. നമ്മുടെ ജീവിതത്തിലും, ഏറ്റവും വലിയ സത്യങ്ങൾ നമ്മൾ കണ്ടെത്തുന്നത് പലപ്പോഴും ഉള്ള കാര്യങ്ങളിലല്ല, മറിച്ച് അവയ്ക്കിടയിലെ വിടവുകളിലാണ്. ഈ ലോകത്തെ താങ്ങി നിർത്തുന്ന ആ വലിയ ദ്വാരം പ്രപഞ്ചത്തിൽ എവിടെയോ മാത്രമല്ല; അത് നമ്മുടെ ഉള്ളിലുമുണ്ട്. നമ്മുടെ ചിന്തകളും, കലയും, നമ്മുടെ നിലനിൽപ്പും എല്ലാം രൂപം കൊള്ളുന്ന നിശ്ശബ്ദമായ, ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഒരു മണ്ണ്.

അപ്പോൾ നമ്മുടെ കാഴ്ചപ്പാടുകളാണ് പലപ്പോഴും യാഥാർത്ഥ്യത്തെ നിർണ്ണയിക്കുന്നത്, അല്ലേ? ശൂന്യമെന്ന് നമ്മൾ കരുതിയത് അങ്ങനെയല്ലായിരുന്നു. ഇനി, ഈ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉറച്ചതും സ്ഥിരവുമായ ഒന്നായി നമ്മൾ കാണുന്ന പർവ്വതങ്ങളെ എടുക്കാം; ഒരുപക്ഷേ സമയത്തിന്റെ വേഗത കൂട്ടി നോക്കിയാൽ, അവയും ഒഴുകിനടക്കുന്ന ഒരു ദ്രാവകം മാത്രമാണെങ്കിലോ?