ഭൂമി മനുഷ്യന് വേണ്ടി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടതോ? അതോ നമ്മൾ പൊരുത്തപ്പെട്ടതോ?

പ്രപഞ്ചത്തിൽ ഭൂമിയുടെ സ്ഥാനം അതീവ സവിശേഷമാണെന്നും, ജീവൻ നിലനിൽക്കാൻ പാകത്തിൽ കൃത്യമായി അളന്നുതയാറാക്കിയ ഒരു ഇടത്താണ് നമ്മൾ വസിക്കുന്നതെന്നും വലിയൊരു വിഭാഗം ആളുകൾ വിശ്വസിക്കുന്നു. "ഭൂമി സൂര്യനിൽ നിന്ന് ഒരല്പം മുന്നോട്ടോ പിന്നോട്ടോ മാറിയാൽ നമ്മൾ കരിഞ്ഞുപോകുകയോ തണുത്തുറയുകയോ ചെയ്യും" എന്ന വാദം ഇതിന് തെളിവായി പലപ്പോഴും ഉയർത്തിക്കാട്ടാറുണ്ട്. കേൾക്കുമ്പോൾ ലളിതവും യുക്തിസഹവും എന്ന് തോന്നാമെങ്കിലും, ആധുനിക ശാസ്ത്രം നൽകുന്ന ചിത്രം ഇതിൽ നിന്നും തികച്ചും വ്യത്യസ്തമാണ്. നമ്മൾ ഇവിടെ നിലനിൽക്കുന്നത് പ്രപഞ്ചം നമുക്കായി ഒരുക്കിത്തന്ന സൗകര്യങ്ങൾ കൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് ഏത് കഠിനമായ സാഹചര്യത്തോടും പൊരുത്തപ്പെടാനുള്ള ജീവന്റെ അസാമാന്യമായ കഴിവ് ഒന്നുകൊണ്ട് മാത്രമാണ്.

ഭൂമി സൂര്യനെ ചുറ്റുന്നത് ഒരു കൃത്യമായ വട്ടത്തിലല്ല എന്ന യാഥാർത്ഥ്യമാണ് ആദ്യം മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്. പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പ്രശസ്ത ശാസ്ത്രജ്ഞനായ ജോഹന്നസ് കെപ്ലർ കണ്ടെത്തിയതുപോലെ, ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഭ്രമണപഥം ഒരു എലിപ്‌സ് (Ellipse) അഥവാ നീളൻ വട്ടത്തിന്റെ ആകൃതിയിലാണ്. ഇതിനർത്ഥം വർഷം തോറും സൂര്യനും ഭൂമിയും തമ്മിലുള്ള അകലം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു എന്നാണ്. ഓരോ വർഷവും ജനുവരി മാസത്തിൽ ഭൂമി സൂര്യനോട് ഏറ്റവും അടുത്തെത്തുന്ന പ്രതിഭാസത്തെ 'പെരിഹീലിയൻ' (Perihelion) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. അപ്പോൾ ഏകദേശം 14.7 കോടി കിലോമീറ്റർ മാത്രമാണ് അകലം. എന്നാൽ ആറുമാസം കഴിഞ്ഞ് ജൂലൈ മാസത്തിൽ 'അപ്ഹീലിയൻ' (Aphelion) എന്ന അവസ്ഥയിൽ ഭൂമി സൂര്യനിൽ നിന്ന് ഏറ്റവും അകലെയാകുന്നു. അപ്പോൾ ദൂരം 15.2 കോടി കിലോമീറ്ററാണ്. ഈ രണ്ട് അവസ്ഥകൾ തമ്മിലുള്ള ദൂരവ്യത്യാസം മാത്രം 50 ലക്ഷം കിലോമീറ്ററോളം വരും. ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ചന്ദ്രനിലേക്കുള്ള ദൂരത്തിന്റെ 13 ഇരട്ടിയോളം ദൂരം ഓരോ വർഷവും നമ്മൾ മുന്നോട്ടും പിന്നോട്ടും മാറിക്കൊണ്ടിരുന്നിട്ടും ഇവിടെ ജീവന് ഭീഷണിയുണ്ടാകുന്നില്ല എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്.

ശാസ്ത്രലോകം 'ഹാബിറ്റബിൾ സോൺ' (Habitable Zone) അഥവാ 'ഗോൾഡിലോക്സ് സോൺ' എന്ന് വിളിക്കുന്ന ഒരു മേഖലയുണ്ട്. ഒരു നക്ഷത്രത്തിന് ചുറ്റും വെള്ളം ദ്രാവകരൂപത്തിൽ നിലനിൽക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള ദൂരപരിധിയാണിത്. ഈ മേഖല ഒരു ഇടുങ്ങിയ പാതയല്ല, മറിച്ച് കോടിക്കണക്കിന് കിലോമീറ്ററുകൾ വീതിയുള്ള ഒരു വലിയ പാതയാണ്. ഭൂമിയുടെ അന്തരീക്ഷത്തിന് താപനില ക്രമീകരിക്കാനുള്ള കഴിവുള്ളതിനാൽ, നിലവിലുള്ള ഭ്രമണപഥത്തിൽ നിന്ന് ദശലക്ഷക്കണക്കിന് കിലോമീറ്ററുകൾ കൂടി സൂര്യനോട് അടുക്കുകയോ അകലുകയോ ചെയ്താലും ജീവൻ നിലനിൽക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. അതിനാൽ "ഒരല്പം മാറിയാൽ ലോകം അവസാനിക്കും" എന്ന വാദം ശാസ്ത്രീയമായി നിലനിൽക്കുന്നതല്ല.

ഇവിടെ പ്രസക്തമായ മറ്റൊരു ചോദ്യം, എങ്ങനെയാണ് ഭൂമിയിലെ സാഹചര്യങ്ങൾ നമുക്ക് ഇത്ര കൃത്യമായി യോജിക്കുന്നത് എന്നതാണ്. പ്രശസ്ത എഴുത്തുകാരനായ ഡഗ്ലസ് ആഡംസ് ഇതിനെ ഒരു മഴക്കുഴിയുടെ ഉദാഹരണം വെച്ച് വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒരു മഴക്കുഴിയിലെ വെള്ളം ചിന്തിക്കുകയാണ് എന്ന് കരുതുക: "എന്നെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ പാകത്തിന് എത്ര കൃത്യമായിട്ടാണ് ഈ കുഴി നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്! ഞാൻ വളഞ്ഞ ഇടത്തെല്ലാം കുഴിയും വളഞ്ഞിരിക്കുന്നു, എന്റെ ആഴത്തിനനുസരിച്ചാണ് കുഴിയുടെയും ആഴം. തീർച്ചയായും ഇത് എനിക്ക് വേണ്ടി മാത്രം ഉണ്ടാക്കിയതാണ്." യഥാർത്ഥത്തിൽ കുഴി വെള്ളത്തിന് വേണ്ടി ഉണ്ടായതല്ല, മറിച്ച് കുഴിയുടെ ആകൃതിയിലേക്ക് വെള്ളം അഡ്ജസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടതാണ്. ഇതേ പ്രതിഭാസമാണ് ഭൂമിയിലും സംഭവിക്കുന്നത്. ഭൂമി മനുഷ്യന് വേണ്ടി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടതല്ല, മറിച്ച് ഭൂമിയുടെ കഠിനമായ അവസ്ഥകളിൽ പൊരുത്തപ്പെട്ട് ജീവൻ പരിണമിച്ചുണ്ടായതാണ്.

ജീവന്റെ അടിസ്ഥാന സ്വഭാവം എന്നത് മാറ്റങ്ങളോട് പൊരുത്തപ്പെടുക എന്നതാണ്. ഡിഎൻഎ (DNA) പകർപ്പെടുക്കുന്ന സമയത്ത് സംഭവിക്കുന്ന ചെറിയ മാറ്റങ്ങളെ 'മ്യൂട്ടേഷൻ' (Mutation) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. പരിസ്ഥിതി മാറുമ്പോൾ ആ മാറ്റത്തെ അതിജീവിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള മ്യൂട്ടേഷൻ ലഭിക്കുന്ന ജീവികൾ നിലനിൽക്കുകയും മറ്റുള്ളവ ഇല്ലാതാവുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിനെയാണ് ചാൾസ് ഡാർവിൻ 'നാച്ചുറൽ സെലക്ഷൻ' (Natural Selection) എന്ന് വിളിച്ചത്. അതുകൊണ്ട് നമ്മൾ ഒരു മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ച ഡിസൈൻ അല്ല, മറിച്ച് കോടിക്കണക്കിന് വർഷത്തെ പരീക്ഷണങ്ങളുടെയും അതിജീവനത്തിന്റെയും ഫലമാണ്.

നമ്മൾ ഇന്ന് ശ്വസിക്കുന്ന ഓക്സിജൻ പോലും ഭൂമി നമുക്ക് നൽകിയ ഒരു സമ്മാനമല്ല. ഭൂമിയുടെ ചരിത്രത്തിന്റെ പകുതിയിലധികം കാലം ഓക്സിജൻ എന്നത് ഇവിടുത്തെ ജീവികൾക്ക് ഒരു മാരകവിഷമായിരുന്നു. ഏകദേശം 240 കോടി വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് സയനോബാക്ടീരിയകൾ വൻതോതിൽ ഓക്സിജൻ പുറത്തുവിടാൻ തുടങ്ങിയപ്പോൾ ഭൂമിയിലെ ഭൂരിഭാഗം ജീവജാലങ്ങളും നശിച്ചുപോയി. ഇതിനെ 'ഗ്രേറ്റ് ഓക്സിഡേഷൻ ഇവന്റ്' (Great Oxidation Event) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ആ വിഷവാതകത്തെ അതിജീവിക്കാനും അത് ഉപയോഗിച്ച് ഊർജ്ജം ഉത്പാദിപ്പിക്കാനും പഠിച്ച ബാക്ടീരിയകളുടെ പിന്മുറക്കാരാണ് നമ്മൾ. മറ്റൊരു തരത്തിൽ പറഞ്ഞാൽ, ഒരു വലിയ പരിസ്ഥിതി ദുരന്തത്തെ ജീവൻ അതിജീവനത്തിനുള്ള അവസരമാക്കി മാറ്റുകയായിരുന്നു.

ഭൂമി മുഴുവൻ ജീവന് അനുകൂലമായ ഒരിടമാണെന്ന ധാരണയും തെറ്റാണ്. സഹാറ മരുഭൂമിയിലെ ചൂടിലോ അന്റാർട്ടിക്കയിലെ തണുപ്പിലോ സമുദ്രത്തിന്റെ ആഴങ്ങളിലെ മർദ്ദത്തിലോ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സഹായമില്ലാതെ മനുഷ്യന് ജീവിക്കാനാവില്ല. എന്നാൽ 'എക്സ്ട്രീമോഫൈൽസ്' (Extremophiles) എന്നറിയപ്പെടുന്ന സൂക്ഷ്മജീവികൾ തിളച്ചുമറിയുന്ന അഗ്നിപർവ്വതങ്ങളിലും ആസിഡ് തടാകങ്ങളിലും സുഖമായി ജീവിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കേണ്ടത് ജീവന് നിലനിൽക്കാൻ ഒരു 'പെർഫെക്റ്റ്' സാഹചര്യം ആവശ്യമില്ല എന്നതാണ്; അതിജീവിക്കാൻ ഒരു ചെറിയ സാധ്യത ലഭിച്ചാൽ പോലും ജീവൻ അവിടെ പടർന്നുപിടിക്കും.

ജീവന്റെ ഈ വാശിക്ക് തെളിവായി സൗരയൂഥത്തിലെ മറ്റു ചില ഇടങ്ങളെ കൂടി നോക്കാവുന്നതാണ്. സൂര്യനിൽ നിന്ന് വളരെ അകലെ കിടക്കുന്ന വ്യാഴത്തിന്റെ ഉപഗ്രഹമായ യൂറോപ്പ (Europa), ശനിയുടെ ഉപഗ്രഹമായ എൻസെലാഡസ് (Enceladus) എന്നിവ ഐസ് മൂടിയ ഗോളങ്ങളാണ്. അവിടെ സൂര്യപ്രകാശം കുറവാണെങ്കിലും, ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഗുരുത്വാകർഷണം മൂലമുണ്ടാകുന്ന 'ടൈഡൽ ഹീറ്റിംഗ്' (Tidal Heating) എന്ന പ്രതിഭാസം വഴി ഈ ഉപഗ്രഹങ്ങളുടെ ഉള്ളിൽ ചൂട് ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഈ ചൂട് കാരണം ഉപരിതലത്തിലെ ഐസ് പാളികൾക്ക് താഴെ ദ്രാവകരൂപത്തിലുള്ള വലിയ സമുദ്രങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു. സൂര്യപ്രകാശത്തിന്റെ സഹായമില്ലാതെ തന്നെ ഇത്തരം ഇരുണ്ട സമുദ്രങ്ങളിൽ ജീവൻ ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത ഇന്ന് ശാസ്ത്രലോകം ഗൗരവമായി കാണുന്നു. ശനിയുടെ മറ്റൊരു ഉപഗ്രഹമായ ടൈറ്റനിൽ (Titan) ഉള്ള പുഴകളും തടാകങ്ങളും വെള്ളത്തിന് പകരം ദ്രാവക മീഥെയ്ൻ കൊണ്ടുള്ളതാണ്. അവിടെ ജീവനുണ്ടെങ്കിൽ അതിന്റെ കെമിസ്ട്രി നമ്മുടേതിൽ നിന്നും തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും.

ഭൂമിയുടെ 450 കോടി വർഷത്തെ ചരിത്രം പരിശോധിച്ചാൽ അത് എപ്പോഴും മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു എന്ന് കാണാം. ഒരു കാലത്ത് തീഗോളമായിരുന്ന ഭൂമി പിന്നീട് ഐസ് കട്ടയായും (Snowball Earth) മാറിയിട്ടുണ്ട്. സൂര്യന്റെ ചൂടിലും ഭ്രമണപഥത്തിലും കാലാകാലങ്ങളിൽ മാറ്റങ്ങൾ വന്നുകൊണ്ടിരുന്നു. ഈ മാറ്റങ്ങൾക്കെല്ലാം അനുസരിച്ച് തങ്ങളുടെ രൂപവും സ്വഭാവവും മാറ്റാൻ ജീവന് സാധിച്ചു. തണുപ്പ് കൂടിയപ്പോൾ രോമങ്ങൾ വളർത്തിയും, കാടുകൾ കുറഞ്ഞപ്പോൾ എഴുന്നേറ്റ് നടക്കാൻ പഠിച്ചും ജീവൻ അതിന്റെ യാത്ര തുടർന്നു.

ചുരുക്കത്തിൽ, നമ്മൾ ഒരു ലോട്ടറി അടിച്ചതുകൊണ്ട് യാദൃശ്ചികമായി ഇവിടെ സുഖമായി കഴിയുന്നവരല്ല. മറിച്ച്, നിരന്തരം മാറിക്കൊണ്ടിരുന്ന, പലപ്പോഴും ശത്രുതാപരമായ സമീപനം സ്വീകരിച്ച ഒരു പ്രപഞ്ചത്തിൽ പൊരുതി ജയിച്ചവരാണ് നമ്മൾ. ഭൂമി ഒരു ഫിക്സഡ് ഡിസൈൻ അല്ല, മറിച്ച് നിരന്തരമായ പരിണാമത്തിന്റെ വേദിയാണ്. പ്രപഞ്ചം നമുക്കായി പണിത ഒരു സുരക്ഷിത കൂടല്ല ഇത്, നമ്മൾ പൊരുതി നേടിയെടുത്ത ഇടമാണ്.